اجرت المثل ایام زوجیت چیست؟

اجرت المثل

اجرت المثل چیست؟

اجرت المثل به خانم در ازای انجام یک سری اموری در منزل که جز وظایف خانم نبوده، و خانم آنها را به درخواست آقا انجام داده، تعلق می‌گیرد. در همین ابتدای مقاله بهتر است فرق بین اجرت المثل زوجه و نفقه را مشخص کنیم.

نفقه برای برطرف کردن نیازهای خانم و گذران زندگی خانم در نظر گرفته شده است و آقا موظف است برای خوراک، پوشاک، مسکن و مسائل درمانی مبلغی در نظر بگیرد. در صورتی که خانم نسبت به آقا تمکین خاص و تمکین عام را انجام ندهد ناشزه محسوب می‌شود و نفقه به ایشان تعلق نمی‌گیرد. اجرت المثل زوجه مبلغی است که برای کارهایی که شرعا خانم وظیفه‌ای در قبالش نداشته ولی انجام می‌داده به ایشان تعلق می‌گیرد. امورب مانند نظافت منزل یا شیر دادن به فرزندش و …

طبق ماده ۳۳۶ :”هرگاه کسی برحسب امر دیگری اقدام بعملی نمایدکه عرفا برای آن عمل اجرتی بوده و یا آن شخص عادتا مهیای آن عمل باشد عامل مستحق اجرت خود خواهد بود مگر اینکه معلوم شود که قصد تبرع داشته است.”

اجرت المثل ایام زوجیت

همانطوری که توضیح دادیم اجرت المثل در ازای انجام کارهایی که شرعا وظیفه خانم نبوده ولی انجام می‌داده به ایشان تعلق می‌گیرد. ولی اگر این امور به قصد تبرع صورت بگیرد دیگر  به خانم پرداخت نمی‌شود.

برای مثال اگر خانم و آقا به هر دلیلی به مشکل بر می‌خورند و آقا درخواست طلاق می‌دهد و به دادگاه مراجعه می‌کنند و خانم وکیل طلاق توافقی ندارد. در دادگاه قاضی از خانم می‌پرسد که شما به قصد دریافت پول این امور را انجام داده‌اید یا هیچ چشم داشتی برای پول نداشته‌اید؟ از آنجایی که خانم وکیل ندارد و در جریان قوانین مربوط به زوجه نیست، می‌گوید که به قصد پول این کار را انجام نداده و در این صورت از گردن آقا ساقط می‌شود و دیگر نیاز به پرداخت آن نیست.

در چه شرایط اجرت المثل به خانم تعلق می‌گیرد؟

مهم ترین شرط دریافت اجرت المثل زوجه این است که طلاق از جانب آقا باشد. یعنی در صورتی که طلاق از جانب خانم باشد یا طلاق توافقی باشد این مبلغ به خانم تعلق نمی‌گیرد. در صورتی که طلاق از طرف آقا باشد ولی علت درخواست طلاق بخاطر تخلف خانم در زندگی مشترک باشد(تمکین نکردن یا حبس و …) باز هم  به ایشان تعلق نمی‌گیرد.

شرط بعدی این است که خانم به قصد دریافت پول کارهارا انجام داده. در صورتی که کسی بتواند ثابت کند که خانمی به قصد رایگان امور را انجام داده پس اجرت المثل به ایشان تعلق نمی‌گیرد. شرط دیگر برای مطالبه  این است که خانم به درخواست آقا امور منزل را انجام داده باشد.
بخشش مهریه در ازای حق طلاق بیشتر بخوانید: بخشش مهریه در ازای حق طلاق

روش محاسبه

مبلغ اجرت المثل عدد ثابتی ندارد و به متغیرهای مختلفی بستگی دارد. ولی به صورت کلی به این صورت است که با توجه به اموری که خانم انجام داده، وضعیت زندگی خانم و آقا، عرف منطقه وموارد دیگر مبلغی توسط کارشناس مربوطه یا قاضی مشخص می‌شود.

سپس این مبلغ در سال‌هایی که زندگی مشترک داشتند ضرب می‌شود و به صورت سالانه مبلغی به خانم پرداخت می‌شود. در صورتی که خانم شاغل باشند در مشخص کردن مبلغ اجرت المثل ایشان تاثیر گذار است.
وکیل مهریه بیشتر بخوانید: وکیل مهریه

نحوه مطالبه

نحوه مطالبه اجرت المثل به این شکل است که خانم یا وکیل ایشان باید به دادگاه خانواده مراجعه کند و درخواست اجرت المثل را داشته باشد. بعد از بررسی اینکه طلاق از طرف آقا بود یا طلاق توافقی یا از طرف خانم نبوده و طلاق به دلیل تخلف خانم در زندگی مشترک نبوده، با در نظر گرفتن شرایطی که در پاراگراف قبل توضیح داده‌ایم مانند شاغل بودن یا نبودن خانم، درآمد آقا، کارهایی که خانم در طول زندگی مشترکش انجام داده و به قصد رایگان نبوده، مبلغی مشخص می‌شود و این مبلغ در تعداد سال‌هایی که با آقا زندگی کردند ضرب می‌شود.

یا می‌توانند به وکیل پایه دادگستری وکالت دهند تا با مدارکی مانند شناسنامه، کارت ملی، عقدنامه و … به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و برای دریافت اجرت المثل اقدام کنند.
بخشیدن مهریه و هرچیزی که باید در مورد آن بدانید بیشتر بخوانید: بخشیدن مهریه و هرچیزی که باید در مورد آن بدانید

اجرت  المثل در نامزدی

سوال خیلی از موکلان ما این است که آیا اجرت المثل در طلاق در دوران عقد و دوران نامزدی هم به ما تعلق می‌گیرد یا خیر؟ برای پاسخ دادن به این سوال بهتر است تعریف درست و قانونی نسبت به دوران نامزدی وعقد داشته باشیم. از نظر حقوقی دوران نامزدی به دوره‌ای گفته می‌شود که خواستگاری صورت گرفته و خانم و آقایی که قصد ازدواج دارند به قصد آشنایی بیشتر با یکدیگر رفت و آمد می‌کنند.

دوران عقد به دوره‌ای گفته می‌شود که بین خانم و آقا صیغه عقد جاری شده و از نظر قانونی زن و شوهر محسوب می‌شوند ولی هنوز جشن ازدواج نگرفتند یا با هم در یک خانه زندگی نمی‌کنند. از آنجایی که اجرت المثل به انجام اموری که خانم در منزل انجام می‌دهد تعلق می‌گیرد پس در دوران نامزدی وجود ندارد و فرقی نمی‌کند که طلاق از طرف خانم باشد یا آقا.

در دوره عقد از حق و حقوق مالی خانم فقط نفقه به ایشان تعلق می‌گیرد که در صورتی که باکره باشند این مهریه نصف می‌شود.
طلاق در دوران عقد چگونه است؟ بیشتر بخوانید: طلاق در دوران عقد چگونه است؟

اجرت المثل در طلاق توافقی

طلاق توافقی همانطوری که از اسمش پیداست به طلاقی گفته می‌شود که اولا هم خانم و هم آقا به طلاق رضایت دارند و دوما بر سر همه مسائل به توافق رسیده‌اند. در صورتی که فرزند دارند سرحضانت فرزند باید به توافق برسند.

در صورتی که خانم مهریه دارند باید به توافق برسند که خانم همه مهریه‌ش را می‌بخشد، همه را دریافت می‌کند و یا بخشی را بخشیده و بخشی را دریافت می‌کند. به طور کلی مهریه در طلاق توافقی و حضانت فرزند در طلاق توافقی بر مبنای توافق طوجین است. ولی از آنجایی که اجرت المثل فقط در صورتی به خانم تعلق می‌گیرد که طلاق یک طرفه و از سمت آقا باشد، پس در طلاق توافقی اجرت المثلی به خانم تعلق نمی‌گیرد.
برای طلاق توافقی چه باید کرد بیشتر بخوانید: برای طلاق توافقی چه باید کرد

اجرت المثل در طلاق به درخواست زوجه

از آنجایی که این یکی از مهم ترین شروط برای دادن درخواست اجرت المثل می‌باشد لازم دانستیم در عنوان جداگانه‌ای به این موضوع بپردازیم. همانطوری که در پاراگراف‌های قبل توضیح دادیم اجرت المثل زوجه به گونه‌ای نیست که مانند مهریه در هر حالت به خانم تعلق بگیرد مگر این که خانم خودش از حقش بگذرد.

یکی از مهم ترین شرایط این است که طلاق از سمت آقا باشد. یعنی در صورتی که طلاق از جانب خانم باشد اجرت المثل به ایشان تعلق نمی‌گیرد. حتی اگر طلاق از سمت آقا باشد ولی به دلیل تخلف خانم در زندگی زناشویی باشد باز هم ایشان نمی‌تواند  مطالبه کند.

اجرت المثل ایام زوجیت
اجرت المثل ایام زوجیت

اجرت المثل زن ناشزه

اجرت المثل در صورتی به خانم تعلق می‌گیرد که خانم یکسری اموری را درمنزل انجام داده باشد که به صورت شرعی وظیفه ایشان نبوده مثل شیردادن به فرزند، اموری مربوط به منزل و … که این امور به درخواست آقا باشد.

در صورتی که خانم بدون رضایت آقا منزلشان را ترک کرده باشند یا در صورت درخواست آقا به انجام امور منزل، کاری را انجام نداده باشند پس اجـرت المثل به ایشان تعلق نخواهد گرفت.
طلاق با داشتن حق طلاق چگونه است؟ بیشتر بخوانید: طلاق با داشتن حق طلاق چگونه است؟

اجرت  المثل زن شاغل

از آنجایی که خانم‌های شاغل وقت کمتری را در خانه می‌گذرانند و زمان کمتری برای انجام امور منزل دارند پس حق و حقوق آنها نیز نسبت به زنانی که خانه دار هستند کمتر است.

به صورت کلی این تمایزی است که خود قانون برای زنان شاغل و خانه دار در نظر گرفته است که خانم‌های خانه دار باید اجرت المثل بیشتری نست به خانم‌های شاغل دریافت کنند.

بر اساس ماده ۳۰ قانون حمایت از خانواده:” در مواردی که زوجه در دادگاه ثابت کند به امر زوج یا اذن وی از مال خود برای مخارج متعارف زندگی مشترک که برعهده زوج است هزینه کرده و زوج نتواند قصد تبرع زوجه را اثبات کند، می‌تواند معادل آن را از وی دریافت نماید.”

اجـرت المثل بعد از فوت شوهر

اجرت المثل حقی است که در صورت وجود شروطی که عنوان کردیم، به گردن آقا می‌باشد پس بعد از مرگ آقا هم، خانم می‌تواند ثابت کند که یکسری اموری که شرعا بر عهده‌اش نبوده را در زندگی مشترک به درخواست آقا انجام داده و تخلفی در زندگی زناشویی انجام نداده و از اموال به جا مانده آقا آنها را مطالبه کند.

حتی اگر وراث هم نسبت به پرداخت کوتاهی کنند خانم می‌تواند شکایتی طرح کند و با وجود اثبات موارد گفته شده حق خود را مطالبه کند.
حضانت فرزند به چه صورت است؟ بیشتر بخوانید: حضانت فرزند به چه صورت است؟

10 دیدگاه:

  1. اجرت المثل به شاغل بودن خانم ربط داره؟ من شاغلم و وقتی میرسم خونه تا اخر شب دارم به کوب کارای خونه رو انجام میدم… چطور میتونم اینارو ثابت کنم

    1. سلام
      خبر. اجرت المثل فقط در زمان طلاق قابل وصول است و در زمان زندگی زناشویی خانم می تواند درخواست نفقه بکند

  2. من چطور میتونم یه کاری کنم که هم زنم رو طلاق بدم هم اجرت المثل بهم ندم؟ یعنی میشه برم محضر ازش امضا بگیرم که اجرت المثل رو ببخشه؟

    1. در طلاق از طرف مرد پرداخت اجرت المثل اجباری است، مگر در مواردی که خانم به صورت دفترخانه اجرت المثل را به آقا بخشیده باشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *