مراجعه به دادگاه مراحل مختلفی دارد که دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی، یکی از این مراحل محسوب میشود.
در واقع، دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی زمانی مطرح میشود که یکی از طرفین نسبت به رأی صادر شده، معترض باشد.
زمانی که دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی مطرح میشود، دادگاهی عالیتر از دادگاه اولیه به درخواست رسیدگی خواهد کرد.
شما میتوانید در صورت داشتن هرگونه سؤال در زمینه نحوه تنظیم دادخواست تجدید نظر خواهی، از مشاور حقوقی مؤسسه دادسو از طریق راههای ارتباطی تلفنی و واتساپ مشورت بگیرید.
تجدید نظر یعنی چه؟
یکی از راههای توقف رأی دادگاه، دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی است که در اصل نوعی اعتراض به رأی صادر شده از سوی این مرجع قضایی محسوب میشود.
در واقع، بر اساس قانون، هر یک از طرفین دعوی یا وکلایی که از سوی آنها منصوب شدهاند، میتوانند دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی را نسبت به آراء حقوقی صادر شده با پرداخت هزینه دادرسی، خدمت دادگاه تقدیم کنند.
البته توجه به این نکته ضروری است که تمامی آراء صادر شده از سوی دادگاه، قطعی محسوب میشوند، اما در برخی از موارد، قانون امکان اعتراض را در قالب تجدیدنظر برای هر یک از طرفین در نظر گرفته است.
جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی
بر اساس ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی، جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی به این منظور در نظر گرفته شدهاند که شخص بتواند درخواست تجدیدنظر خود را با استناد به آنها ارائه دهد.
از جمله این جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- در صورتی که شخص به مستندات دادگاه و اعتبار آنها معترض باشد.
- در حالی که شهود ارائهشده در دادگاه فاقد شرایط قانونی برای شهادت باشند.
- در صورتی که شخص به صلاحیت قاضی یا دادگاه صادرکننده رأی معترض باشد.
- در شرایطی که شخص معتقد باشد که قاضی به دلایل ابزاری بیتوجهی کرده است.
- در موقعیتی که فرد مورد نظر، رأی صادر شده را مخالف و مغایر با موارد شرعی یا قانونی بداند.
نحوه تنظیم دادخواست تجدید نظر خواهی
دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی مستلزم آگاهی از قوانین و مراحل خاصی است که به کمک یک وکیل پایه یک دادگستری به سادگی انجام میشوند.
این نوع اعتراض، باید به صورت تنظیم یک دادخواست و تقدیم آن به مرجع قضایی مورد نظر، ثبت شود.
در نمونه لایحه تجدید نظرخواهی، باید تمامی مشخصات طرفین از جمله نام، نام خانوادگی، نام پدر، شغل و محل اقامت آنها با ذکر مواردی همچون تجدیدنظر خواه، تجدیدنظر خوانده، وکیل یا نماینده قانونی، تجدیدنظر خواسته و دلایل و منضمات دادخواست ارائه شوند.
در ادامه به بخش کوتاهی از یک نمونه لایحه تجدید نظرخواهی اشاره خواهیم کرد:
«بسمه تعالی
ریاست محترم مرجع قضایی …. با سلام، احتراماً به استحضار میرساند: اینجانب نسبت به دادنامه صادره شماره …. که در تاریخ …. از دادگاه عمومی …. صادر گردیده و در تاریخ …. ابلاغ شده، معترض بوده و درخواست رسیدگی …. مینمایم. رونوشت دادنامه بدوی و لایحه اعتراضیه جمعاً …. برگ میباشد که به پیوست دادخواست تقدیم میشود.»
در انتهای لایحه تجدید نظرخواهی هم باید اطلاعات دیگری از جمله شماره و تاریخ ثبت دادخواست، شعبه دادگاه عمومی و نام و نام خانوادگی مقام ارجاعکننده ذکر شوند.
برای اطلاع دقیقتر از یک نمونه دادخواست تجدید نظر از احکام حقوقی میتوانید از یک وکیل باسابقه کمک بگیرید.
شرایط پرونده بعد از درخواست تجدیدنظر
زمانی که یکی از طرفین دعوا درخواست تجدیدنظر خود را ثبت میکند، پرونده از دادگاهی که رأی تجدیدنظر خواسته را صادر کرده است، به دادگاه تجدیدنظر منتقل خواهد شد.
جلسات رسیدگی به پروندههای دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی، به صورت غیرحضوری برگزار خواهند شد؛ به این معنا که جلسهای برای دادرسی این نوع دادخواست به شکل علنی برگزار نمیشود.
البته استثنائاتی هم در این زمینه وجود دارد که مطابق با آن اگر دادگاه تشخیص دهد که جلسه دادرسی نیاز به تشکیل دارد، دستورات لازم را در این زمینه اعمال خواهد کرد.
شرایط رد دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی
همانطور که قانون شرایطی را برای ثبت دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی اعلام کرده است، مواردی نیز وجود دارند که میتوانند منجر به رد این درخواست از سوی محاکم قضایی شوند.
در ادامه به برخی از این موارد اشاره خواهیم کرد:
- در صورتی که دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی در زمان قانونی از پیش تعیینشده، ثبت و پیگیری نشود.
- اگر دادخواست تجدیدنظر، شامل نقض باشد و شخص تجدیدنظر خواه ابلاغیه را مبنی بر اخطار رفع دریافت کرده و به آن توجهی نکند.
- در موقعیتی که دادخواست تجدیدنظر، بر اساس مقررات قانونی تنظیم نشده باشد.
نکته: علاوه بر موارد بالا در برخی شرایط هم ممکن است دلایل یا جهات دیگر مثل مواردی که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را فراهم نکند، باعث رد درخواست تجدیدنظر شوند.
بدین ترتیب، بهتر است تجدیدنظرخواهی را به یک وکیل مجرب بسپارید. برای مثال، اگر پرونده شما در زمینه ملکی است، میتوانید از یک وکیل ملکی برای دادخواست تجدید نظر کمک بگیرید.
هزینه دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی
بر اساس قانون، شخصی که نسبت به رأی صادر شده از دادگاه اعتراض داشته باشد، باید هزینهای را برای تشکیل دوباره دادگاه پرداخت کند که در اصطلاح به آن پول تمبر میگویند.
این هزینه معادل 3.5 درصد از ارزش خواسته به عنوان هزینه دادرسی است که باید به دادگستری پرداخت شود.
بر این اساس، اگر هزینه دادرسی دوباره پرداخت نشود، قاضی اعلام رد دعوا را صادر خواهد کرد. البته قانون در زمانی که تجدیدنظر خواه امکان پرداخت این هزینه را نداشته باشد هم تدابیری را اندیشیده است که مطابق با آن در چنین زمانی باید درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را به دادگاه ارائه کند.
البته درخواست اعسار زمانی قابلیت ثبت خواهد داشت که دعوا مالی باشد و خواهان بتواند عدم توانایی مالی خود را برای پرداخت هزینه ثبت تجدیدنظر، به اثبات برساند.
در این حالت، خواهان لازم است که علاوه بر طرح دعوای مورد نظر، در ستون مربوط به خواسته، درخواست اعسار از هزینه دادرسی را نیز اضافه کند که در این زمینه، مشورت با یک وکیل اعسار میتواند بسیار مفید باشد.
بررسی تفاوت بین دادخواست تجدید نظر و واخواهی
در تجدیدنظر یکی از طرفین دعوا میتواند نسبت به رأی صادر شده از دادگاه اعتراض کند.
از سوی دیگر، اعتراض به رأی دادگاه در حالت واخواهی زمانی رخ میدهد که رأی به صورت غیابی صادر شود.
به عبارت سادهتر، اگر خوانده دعوا بعد از دریافت اخطاریه و ابلاغیههای لازم، در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور نیابد و حتی نماینده قانونی یا وکیلی نیز برای خود معرفی نکند و لایحه دفاعیه خود را به دادگاه ارائه ندهد، رأی صادر شده برای وی در زمره آراء غیابی قرار میگیرد و قابل واخواهی خواهد بود.
تفاوت دیگر بین تجدیدنظر و واخواهی، دادگاه برگزارکننده جلسات است که در تجدیدنظر، دادگاهی عالیتر از دادگاه اولیه و در واخواهی، همان دادگاه صادرکننده رأی خواهد بود.

جمع بندی
در این مطلب از دادسو به بررسی دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی، شرایط، هزینه و مراحل آن پرداختیم و گفتیم که در هر یک از مراحل ثبت دادخواست، حضور یک وکیل خبره به پیشبرد بهتر پرونده کمک خواهد کرد.
دقت داشته باشید که دادگاه تجدیدنظر در برخی از مواقع مثل وقتی که رأی صادر شده از دادگاه اولیه با موازین قانونی مطابقت نداشته باشد، میتواند رأی را نقض کند.
در موارد خاصی هم این امکان وجود دارد که دادگاه تجدیدنظر بدون نقض رأی، تنها به ایجاد برخی تغییرات در رأی نهایی اکتفا کند.
شما میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتردر زمینه دادخواست تجدید نظر خواهی حقوقی با برقراری تماس با وکلای مؤسسه حقوقی دادسو، از امکان مشاوره رایگان بهرهمند شوید.
سؤالات متداول
تجدیدنظرخواهی حقوقی به چه معنی است؟
زمانی که یکی از طرفین دعوا نسبت به رأی صادر شده از دادگاه معترض باشند، میتوانند مراتب اعتراض خود را در قالب تنظیم دادخواست به دادگاه ارائه دهند.
تفاوت بین تجدیدنظرخواهی حقوقی و واخواهی چیست؟
در تجدیدنظر، طرفین دعوا نسبت به رأی صادر شده از دادگاه معترض هستند؛ اما محکوم علیه در واخواهی به رأی صادر شده به صورت غیابی معترض خواهد بود. در حالت اول پرونده به دادگاهی عالیتر ارجاع داده میشود، در حالت دوم پرونده در همان دادگاه اولیه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
هزینه دادرسی به تجدیدنظر خواهی چقدر است؟
این هزینه معادل 3.5 درصد از ارزش کل خواسته خواهد بود که در قالب هزینه تمبر از تجدیدنظر خواه دریافت خواهد شد. البته قانون بر اساس شرایط خاصی امکان ثبت اعسار را در نظر گرفته است.
مهلت تجدیدنظر خواهی چقدر است؟
این زمان بسته به کیفری یا حقوقی بودن پرونده متفاوت است؛ اما اگر آدرس تجدیدنظر خواه در وبسایت ثنا در داخل کشور ثبت شده باشد، 20 روز بوده، اما اگر خارج از کشور ثبت شده باشد، ۲ ماه است.
