انحصار وراثت فرآیندی قانونی است که طی آن، وراث یک فرد فوتشده مشخص شده و سهم هر کدام از ارث تعیین میشود. بدون این گواهی، انتقال اموال، تقسیم داراییها یا حتی انجام کارهای بانکی و اداری متوفی امکانپذیر نخواهد بود.
شما باید مراحل انحصار وراثت مانند گرفتن گواهی فوت، دادخواست انحصار وراثت، مشخص شدن ورثه و اموال و دارایی و … را انجام دهید تا بتوانید سهم الارث خود را بگیرید. اگر کارهای انحصار وراتث را به یک وکیل انحصار وراثت بسپارید، تمامی این مراحل را به صورت کامل و در کمترین زمان ممکن انجام میدهد.
در دادسو، ما فقط پرونده شما را «پیگیری» نمیکنیم؛ بلکه مسئولیت صفر تا صد مراحل را برعهده میگیریم تا بدون حضور طولانی در مراجع قضایی و بدون تنش خانوادگی، گواهی انحصار وراثت را دریافت کنید و با خیال راحت وارد مرحله تقسیم اموال شوید.
- اخذ گواهی انحصار وراثت و مالیات بر ارث
- بدون نیاز به حضور وراث در هیچ مرحلهای
- توسط وکلای متخصص تقسیم ارث
- مشاوره حقوقی رایگان
- برای انجام کار توسط وکلای متخصص دادسو با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید
برای انحصار وراثت چه باید کرد؟
اگر میپرسید برای انحصار وراثت چه باید کرد، پاسخ ساده است: باید مدارک هویتی وراث و گواهی فوت جمعآوری شده و سپس دادخواست در سامانه سهیم ثبت شود. پس از بررسی مدارک و پرداخت هزینهها مربوطه، گواهی نهایی صادر میشود. این روند همان چیزی است که به آن مراحل گام به گام انحصار وراثت گفته میشود.
با این حال، بسیاری از خانوادهها درگیر پیچیدگیهای قانونی، نقص مدارک یا طولانیشدن مراحل میشوند؛ آشنایی کلی با مراحل کافی نیست و اجرای درست آن نیاز به تجربه حقوقی دارد.
انحصار وراثت بر اساس اموال به جا مانده از متوفی به دو دسته انحصار وراثت محدود و نامحدود تقسیم میشود. اگر دارایی به جا مانده از متوفی کمتر از ۵۰ میلیون تومان باشد، انحصار وراثت محدود و اگر بیشتر از ۵۰ میلیون تومان باشد، انحصار وراثت نامحدود انجام میشود.
به طور کلی، بعد از فوت متوفی، وراث ایشان باید مراحل انحصار وراثت را طی کنند تا در نهایت گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند. این مراحل به شرح زیر هستند:
- گرفتن گواهی فوت
- ثبت دادخواست انحصار وراثت
- مشخصشدن ورثه، اموال و دارایی
- تأیید وراث
- تعیین مالیات بر ارث
- صدور گواهی انحصار وراثت
- تحریر و تقسیم ترکه
طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، موجب ارث دو امر است: نسب و سبب. نسب یعنی روابط خونی و سبب یعنی روابط قانونی مثل همسر متوفی. این ماده که اساس کار وکلای تاییدیه کانون وکلای دادگستری مرکز است، مشخص میکند چه کسانی حق دارند از دارایی متوفی بهرهمند شوند و پایه تمام قواعد طبقات و ترتیب وراثت است.
دریافت گواهی فوت
اولین مرحله از مراحل گام به گام انحصار وراثت، صدور گواهی فوت توسط ثبت احوال است. مطابق قانون ارث در ایران بعد از فوت شخص، علت فوت و تاریخ فوت در سیستم الکترونیکی یکپارچه اداره ثبت احوال کشور ثبت میشود.
شناسنامه فرد باطل و گواهی فوت صادر شده و به یکی از وراث یا وکیل ایشان داده میشود. این گواهی یکی از مدارک لازم برای درخواست انحصار وراثت است.
طبق ماده 22 قانون ثبت احوال، وفات هرکس اعم از ایرانی یا خارجی و همچنین ولادت طفلی که مرده به دنیا آمده یا بلافاصله پس از ولادت بمیرد، باید به مأمور یا نماینده ثبت احوال اعلام شود.
ثبت دادخواست انحصار وراثت
برای اینکه بتوانید مراحل انحصار وراثت پدر را تکمیل کنید، باید گواهی برای انحصار وراثت را بگیرید. برای دریافت این گواهی باید فرم مخصوص درخواست گواهی را تکمیل کرده و در سامانه ثبت sahim.sabteahval.ir کنید.
مشخصشدن ورثه و تأیید وراث
یکی دیگر از مراحل انحصار وراثت، مشخصشدن ورثه و تأیید وراث است. در این مرحله باید اسامی تمام افرادی که از متوفی ارث میبرند و همچین نسبت آنها با شخص فوتشده در وبسایت سهیم مشخص شود. در نهایت، استعلام وراث انجام شده و گواهی آن برای شما ارسال میشود.
مشخصکردن مالیات در ارث
در این مرحله، لیستی از تمام داراییهای متوفی باید تهیه شود. اموال منقول و غیر منقول مشخص شده و برای تعیین تکلیف مالیات بر ارث باید یکی از وراث به اداره دارایی مراجعه کند.
مالیات بر اساس اینکه هر یک از وراث چه نسبتی با شخص فوتشده دارند، مشخص میشود. رسیدی که از اداره دارایی در این مرحله دریافت میکنید، برای ادامه مراحل انحصار وراثت نیاز است و باید آن را ضمیمه درخواست انحصار وراثت خود کنید.
صدور گواهی برای انحصار وراثت
در این مرحله، تمامی مدارک شما تکمیل شده و ضمیمه درخواست شده است. حال نوبت به بررسی درخواست انحصار وراثت شما میرسد. البته ابتدا باید مشخص شود که آیا متوفی ورثه دیگری دارد یا خیر؟ در این مرحله، مراجع قضایی بعد از بررسی اسناد و مدارک با هزینه وراث، آگهی انحصار وراثت را در روزنامههای کثیرالانتشار منتشر میکنند که در صورت وجود ورثه دیگر، به دادگاه مراجعه کند تا با بررسی ادعایش او را در لیست وراث قرار دهند.
اگر بعد از یک ماه، فردی مراجعه نکند، گواهی صادر میشود. در صورتی که متوفی در شهر بزرگی فوت کرده باشد، این آگهی در روزنامه کثیرالانتشار چاپ میشود. در صورتی که متوفی در روستا فوت شود، آگهی به صورت چاپی در جایی نصب میشود.
تحریر و تقسیمکردن ترکه
تحریر و تقسیمکردن ترکه یکی دیگر از مراحل انجام انحصار وراثت است که نقش مهمی در روشنشدن تکالیف مالی و حقوحقوق وارثان دارد. تحریر ترکه عبارت است از تعیین و ثبت مقدار دقیق داراییهای متوفی شامل اموال منقول و غیرمنقول، مطالبات و بدهیهای او.
پس از تحریر، مرحله تصفیه ترکه انجام میشود که شامل پرداخت دیون و ادای مطالبات بر پایه قانون است تا باقیمانده ماترک برای وراث مشخص شود.
در پایان این فرآیند، آنچه از داراییها باقی میماند، میان وراث تقسیم میشود. تقسیم ترکه ممکن است به صورت توافقی میان وراث انجام شود و در صورت بروز اختلاف، مرجع صالح قضایی به حل و فصل این موضوع میپردازد.
فیلد های "*" اجباری هستند
مدارک لازم برای مراحل انحصار وراثت
برای اینکه مراحل انجام انحصار وراثت به درستی و بدون هیچ دردسری انجام شود، باید مدارک مورد نیاز را آماده کنید. مدارک انحصار وراثت را در ادامه معرفی خواهیم کرد:
- گواهی فوت
- شناسنامه متوفی
- رسید مالیات بر ارث
- عقدنامه یا رونوشت
- وصیتنامه رسمی متوفی
- شناسنامه وراث
مراحل انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور
بر طبق قانون، اتباع ایرانی که در هر کشور دیگری زندگی کنند، از نظر احوال شخصیه (ازدواج، طلاق، ارث، وصیت و فرزند خواندگی) باید طبق قانون ایران پیش بروند. هموطنان میتوانند برای انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور، وکالت خود را به یکی از وراث یا وکیل بدهند تا کارها را انجام دهد. وکیل میتواند با وکالتی که از فرد دارد بدون حضور خودشان، مراحل انحصار وراثت پدر را انجام داده و حق ایشان را مطالبه کند.
شرایط ورثه برای انجام مراحل انحصار وراثت
ورثه برای این که بتوانند مراحل انحصار وراثت را پیش ببرند، باید شرایط زیر را داشته باشند:
- وجود وارث: وارث باید در زمان فوت کسی که قرار است از او ارث ببرد، زنده باشد. برای مثال، فرض کنیم پدر فردی قبل از پدر بزرگ ایشان فوت کند؛ در این صورت دیگر به نوه هم ارث تعلق نمیگیرد.
- مشروعبودن نسب: در صورتی که فردی از روابط نامشروع (بدون ازدواج دو شخص) به دنیا آمده باشد و این موضوع ثابت شود، ایشان ارث نمیبرند.
- عدم فرزندخواندگی: شخصی که به فرزند خواندگی گرفته شود، از ارث محروم است.
جمع بندی
با توجه به آنچه گفته شد، انحصار وراثت مراحل مختلفی دارد و باید مدارک خاصی را برای آن جمعآوری کرد. از آنجایی که مراحل انحصار وراثت کمی پیچیده و زمانبر است، پیشنهاد میکنیم به وکیل پایه یک دادگستری وکالت بدهید تا از جانب شما و همه ورثه، کارهای انحصار وراثت را پیش ببرد. بیشترین سوالی که پرسیده میشود انحصار وراثت چقدر طول میکشد؟ با داشتن وکیل میتوانید در مدت زمان کوتاهی به سهم الارث خود دست یابید.
شما میتوانید انجام تمامی مراحل انحصار وراثت را به وکلای مجرب مؤسسه حقوقی دادسو بسپارید تا بدون نیاز به حضور شما و در کوتاهترین زمان ممکن، سهم الارث شما مشخص شود و بتوانید آن را دریافت کنید.
سؤالات متداول
انحصار وراثت چیست؟
انحصار وراثت یک فرآیند قانونی برای تعیینکردن وراث یک شخص فوتشده است تا بتوان میراث متوفی را بین ورثه تقسیم کرد.
آیا برای انجام مراحل انحصار وراثت، همه ورثه باید حضور داشته باشند؟
خیر؛ حضور یکی از ورثه برای دریافت گواهی انحصار وراثت کافی است و نیازی نیست همه ورثه در مراحل انحصار وراثت حضور داشته باشند.
اگر یک یا چند نفر از وراث خارج از ایران باشند، باز هم میتوان مراحل انحصار وراثت را انجام داد؟
بله؛ با داشتن مدارک لازم و مشورت با وکیل میتوانید مراحل انحصار وراثت را انجام دهید.
آیا امکان اعتراض به گواهی انحصار وراثت وجود دارد؟
بله؛ هر یک از ورثه میتوانند نسبت به انحصار وراثت و مفاد آن اعتراض کنند.
مدارک لازم برای انجام مراحل انحصار وراثت کداماند؟
گواهی فوت، استشهادیه محضری، شناسنامه متوفی، عقدنامه و شناسنامه وراث از جمله مدارک لازم برای انجام مراحل انحصار وراثت هستند.
