عقد بیع برای انجام خرید و فروش بین طرفین معامله منعقد میشود. گاهی اوقات، عقد بیع به صورت شفاهی بین خریدار و فروشنده منعقد میشود؛ اما در صورت انکار یکی از طرفین اثبات بیع شفاهی چگونه است؟
در طول قرارداد هر یک از طرفین معامله به دلایل مختلف ممکن است وقوع بیع را انکار کنند و در این زمان باید طرف مقابل وقوع عقد بیع را در دادگاه اثبات نماید.
برای اثبات وقوع بیع شفاهی باید مدارک محکمه پسندی همچون مدارک وقوع بیع از جمله اسناد عادی یا رسمی، امارات و قرائن، شهادت شهود یا اقرار خوانده و … به دادگاه ارائه بدهید.
اگر درباره انواع بیع و مدارک و ادله لازم برای اثبات عقد بیع شفاهی نیاز به راهنمایی دارید، میتوانید با وکیل ملکی مؤسسه دادسو از طریق واتساپ در ارتباط باشید.
اثبات وقوع بیع یعنی چه؟
اگر خریدار و فروشنده برای انجام یک معامله، مقدار ثمن و مبیع را مشخص کرده و به صورت شفاهی یا طبق تنظیم قرارداد، عقد بیع رخ داده باشد، در صورت انکار یکی از طرفین لازم است که طرف مقابل وقوع بیع را ثابت کند.
در این حالت، نیاز به اثبات وقوع بیع شفاهی خواهد بود.
فیلد های "*" اجباری هستند
مدارک لازم برای اثبات وقوع بیع
در صورتی که یکی از طرفین وقوع بیع را طبق قرارداد یا به صورت شفاهی منکر شود، لازم است که طرف مقابل طبق مدارک و ادلهای که دارد، اثبات وقوع عقد بیع شفاهی را انجام دهد.
در ادامه، مدارکی که برای اثبات بیع شفاهی در قانون مدنی مورد نیاز است را بیان میکنیم:
اقرار به وقوع بیع
در جریان دادگاه ممکن است فردی که وقوع بیع را انکار کرده، به عقد بیع اقرار کند. همچنین، در صورتی که فرد انکارکننده بیع به وقوع عقد بیع در حضور دو شاهد عاقل و بالغ اقرار کرده باشد، میتوان از این اقرار به عنوان مدرک استفاده کرد.
وجود سند مالکیت
اگر برای وقوع عقد بیع سند عادی یا مبایعه نامه وجود داشته باشد و خریدار یا فروشنده ادعا کند که آن سند جعلی است، دادگاه بر اساس سایر شواهد و ادله درباره سند تنظیمشده بین طرفین تصمیمگیری میکند.
در این شرایط، اگر چندین مبایعه نامه برای مورد معامله وجود داشته باشد، مبایعه نامهای که پیش از سایر اسناد تنظیم شده است، به عنوان محق انتقال مالکیت در دادگاه شناخته میشود.
اگر خریدار سند مالکیت داشته باشد، نیازی به اثبات بیع شفاهی از سمت او نخواهد بود؛ اما در شرایطی که خریدار مبلغ ثمن را پرداخت کرده و فروشنده سند رسمی را به نام خریدار منتقل نکرده باشد، خریدار با ارائه مدارک و ادله دیگر میتواند اثبات وقوع بیع شفاهی را انجام دهد.
شهادت وقوع بیع
اگر عقد بیع به صورت شفاهی انجام شده باشد، برای اثبات آن میتوان از شاهدان موضوع هم کمک گرفت. در این شرایط، دو نفر مرد عاقل و بالغ یا یک مرد و دو زن عاقل و بالغ باید به وقوع عقد بیع شهادت دهند.
امارات یا قرائن
امارات یا قرائن مدارکی هستند که نمیتوانند وقوع بیع را به صورت کامل ثابت کنند، اما باعث شککردن قاضی و نهاد تصمیمگیری درباره وقوع این عقد و اثبات عقد بیع میشوند. از جمله این مدارک میتوان به صدا یا فیلم ضبطشده موقع انجام معامله یا رد و بدل کردن اسنادی مانند چک بین طرفین معامله اشاره کرد.
سوگند
در صورتی که امکان ارائه هیچ کدام از مدارک و ادله ذکر شده برای اثبات بیع شفاهی وجود نداشته باشد، خواهان میتواند سوگند یاد کند که عقد بیع انجام شده است.
هزینه دادرسی اثبات وقوع عقد بیع شفاهی
دعوای اثبات عقد بیع شفاهی از نوع دعواهای مالی است و هزینه دادرسی که برای آن در نظر گرفته شده، برای هر مرحله از طرح دعوا و رسیدگی به آن متفاوت خواهد بود.
برای مثال، هزینه دادرسی در مرحله بدوی با مرحله واخواهی و تجدیدنظر با مرحله واخواهی متفاوت است.
همچنین، هزینه دادرسی هر پرونده با پرونده دیگر متفاوت است. به همین دلیل، نمیتوان هزینه ثابتی برای دادرسی اثبات عقد بیع شفاهی بیان کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد هزینه دادرسی اثبات بیع شفاهی میتوانید از یک وکیل مجرب کمک بگیرید.
نمونه متن دادخواست اثبات بیع
نام خواهان: آقای/ خانم ……………………………………….
نام خوانده: آقای/ خانم ……………………………………….
خواسته: اثبات وقوع عقد بیع و الزام به تنظیم سند رسمی
دلایل و منضمات: مبایعه نامه عادی شماره ……؛ و شهادت شهود
ریاست محترم شعبه ……دادگاه عمومی و حقوقی شهرستان ……………………
با سلام
احتراماً به استحضار میرساند اینجانب از خوانده محترم آقای/ خانم……. در مورخه ………… یک باب آپارتمان به شماره پلاک ثبتی ………؛ و مساحت…………متر به صورت قراردادی خریداری کردهام و نیمی از ثمن معامله را فیالمجلس به فروشنده (خوانده) پرداخت کردهام.
آقای ………………… و آقای ………………… نیز به عنوان شاهد معامله حضور داشتهاند و قرارداد را امضاء کردهاند و مدارک آن موجود است. برای پرداخت الباقی ثمن معامله سه فقره چک به شمارههای ……؛ و……… و……… به خوانده محترم تحویل دادم که در موعد مقرر چکها وصول شده است.
اما خوانده محترم به تعهد خود مبنی بر الزام به تنظیم سند رسمی عمل نکرده است؛ و با وجود مراجعات مکرر تاکنون نتیجهای حصول نشده است. لذا از محضر دادگاه محترم با توجه به امتناع خوانده از انجام تعهد خود برای انتقال سند تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات عقد بیع و الزام به تنظیم سند رسمی آپارتمان مذکور مطابق مقررات قانونی مورد استدعا است.
محل مهر و امضا
جمع بندی
زمانی که خریدار و فروشنده به صورت شفاهی با یکدیگر معامله میکنند، ممکن است هر یک از آنها معامله را انکار نماید. در این شرایط، طرف مقابل باید اقدام به اثبات عقد بیع شفاهی کند.
برای اثبات بیع شفاهی به مدارکی همچون شهادت شاهدان، اقرار، امارات یا قرائن و … نیاز است.
در صورتی که میخواهید دادخواست اثبات وقوع بیع شفاهی را مطرح کنید، میتوانید از وکلای پایه یک دادگستری مؤسسه حقوقی دادسو کمک بگیرید.
سؤالات متداول
برای درخواست اثبات بیع شفاهی باید به چه نهادی مراجعه کنیم؟
با توجه به اینکه رسیدگی به عقود بیع و انکار آن یک مسئله حقوقی است، دادخواست اثبات وقوع عقد بیع شفاهی را باید از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت کنید.
روش اثبات وقوع بیع شفاهی چیست؟
برای اثبات عقد بیع شفاهی لازم است که شاهدان ماجرا را به دادگاه احضار کنید یا خواهان سوگند یاد کند که عقد بیع انجام شده است.
مدارک لازم برای اثبات وقوع بیع چیست؟
رسید پرداخت وجه، مدارک وقوع بیع از جمله اسناد عادی یا رسمی، امارات و قرائن، اسامی شهود یا اقرار خوانده به عقد بیع و … از جمله مدارک مورد نیاز برای اثبات بیع شفاهی هستند.
اثبات وقوع بیع مالی است یا غیر مالی؟
اثبات بیع شفاهی یک دعوای مالی است.
