انحصار وراثت حقوق بازنشستگی به وراث این امکان را میدهد که پس از فوت فرد بازنشسته، حقوق مستمری او را دریافت کنند.
طبق قانون، حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر به همسر دائم و فرزندان منتقل میشود. همسر تا زمانی که ازدواج مجدد نکرده باشد، مستحق دریافت این حقوق است.
فرزندان پسر تا ۲۰ سالگی و در صورت ادامه تحصیل تا ۲۵ سالگی میتوانند از مستمری استفاده کنند. فرزندان دختر نیز تا زمانی که شاغل یا متأهل نباشند، حق دریافت این حقوق را خواهند داشت.
مدارک لازم برای گرفتن حقوق متوفی بازنشسته کشوری شامل گواهی انحصار وراثت، شناسنامه وراث، گواهی وفات و مدارک مربوط به وضعیت تحصیلی یا تأهل فرزندان است.
با توجه به جزئیات و شرایط مختلف، آشنایی با مقررات و ارائه مدارک کامل اهمیت زیادی دارد. وکیل ارث دادسو میتواند شما را از مرحله اخذ گواهی حصر وراثت تا دریافت حقوق بازنشستگی متوفی همراهی کند.
حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر
به تقسیم اموال متوفی بین وراث قانونی ایشان، حصر وراثت گفته میشود. یکی از داراییهای قابل تقسیم بعد از فوت شخص، حقوق بازنشستگی ایشان است.
برای اینکه بتوانید حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر را دریافت کنید، باید ابتدا تصدیق وراثت را انجام دهید. سپس، میتوانید مستمری شخص فوتشده را دریافت کنید.
مدارک لازم برای انحصار وراثت حقوق بازنشستگی
برای دریافت حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر باید مدارک زیر را آماده کنید:
- شناسنامه و کارت ملی وراث
- سند ازدواج (در صورت تاهل)
- گواهی حصر وراثت
- گواهی وفات
- اسناد مربوط به بیمه متوفی
- گواهی رشد فرزندان (در صورت نیاز)
- گواهی اشتغال به تحصیل (در صورت تحصیل فرزندان)

مراحل انحصار وراثت حقوق بازنشستگی
برای تقسیم حقوق بازنشستگی بین وراث متوفی باید ابتدا گواهی حصر وراثت دریافت شود که مراحل دریافت این گواهی به شرح زیر است:
- ابتدا وراث قانونی متوفی، افراد ذینفع یا وکیل قانونی آنها باید گواهی فوت متوفی را از ثبت احوال دریافت کند.
- سپس، باید از طریق سامانه سهیم، درخواست حصر وراثت ثبت شده و تمامی مدارک مورد نیاز آپلود شوند.
- وراث باید به اداره مالیات مراجعه کرده و با ارائه لیست اموال متوفی و وراث، مالیات در ارث را مشخص کنند.
- در مرحله بعد، یک آگهی در روزنامههای کثیرالانتشار چاپ میشود تا اگر افراد دیگری ادعای وراث بودن دارند، طی یک ماه به دادگاه مراجعه کرده و ادعای خود را اثبات کنند.
- در نهایت، گواهی حصر وراثت صادر میشود که وراث میتوانند با استفاده از این گواهی، حقوق مستمری متوفی را بگیرند.
حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر به چه افرادی تعلق میگیرد؟
بعد از فوت شخص، حقوق ایشان بین فرزندان دختر و پسر، همسر، پدر و مادر او تقسیم میشود. ناگفته نماند که سهم هر کدام از این افراد نسبت به هم متفاوت است:
- فرزند دختر تا زمانی که ازدواج نکند یا شاغل نشود، حق دریافت مستمری را دارد.
- فرزند پسر نیز تا سن 20 سالگی حق دریافت مستمری را دارد؛ مگر اینکه گواهی اشتغال به تحصیل بگیرد یا دارای معلولیت باشد که در این صورت تا سن 25 سالگی، مستمری را دریافت میکند.
- همسر متوفی تا زمانی که ازدواج مجدد (دائمی) نکند، مستمری را دریافت میکند.
- طبق ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده 1391، اگر متوفی چند زوجه دائم داشته باشد، حقوق مستمری به تساوی بین آنها و سایر وراث قانونی تقسیم میشود.
سهم وراث از حقوق بازنشستگی پدر و مادر
سهم وراث از حقوق بازنشستگی متوفی به شرح زیر است:
سهم فرزندان از حقوق بازنشستگی بعد از فوت پدر و مادر
فرزند پسر و دختر به یک میزان از حقوق بازنشستگی سهم دارند. به طور کلی، سهم دختر و پسر به میزان 25 درصد از کل حقوق بازنشستگی است.
سهم همسر در انحصار وراثت حقوق بازنشستگی
سهم همسر متوفی از حقوق بازنشستگی ایشان 50 در صد است. اگر آقا چند همسر (از ازدواج دائمی) داشته باشد، 50 درصد بین همسران ایشان تقسیم میشود.
سهم پدر و مادر از حقوق بازنشستگی
سهم پدر و مادر از انحصار وراثت حقوق بازنشستگی 20 درصد است. این سهم را در صورتی دریافت میکنند که پدر و مادر تحت تکفل باشند یا مادر بالای 55 سال و پدر بالای 60 سال سن داشته باشد.
همچنین، اگر اثبات شود که پدر یا مادر از کارافتاده هستند و مستمری دیگری دریافت نمیکنند، مشمول گرفتن حقوق بازنشستگی متوفی خواهند بود.
انحصار وراثت حقوق بازنشستگی خانم فوت شده
در صورتی که خانمی فوت کند و حقوق بازشستگی داشته باشد، این حقوق بین وراث ایشان شامل همسر، فرزندان و پدر و مادر تقسیم میشود.
در شرایطی این حقوق به همسر متوفی تعلق میگیرد که سن ایشان بیشتر از 60 سال بوده یا از کار افتاده باشد و تحت پوشش تأمین اجتماعی نباشد.

جمع بندی
برای اینکه بعد از فوت شخص بتوانید حقوق مستمری او را بگیرید، باید انحصار وراثت حقوق بازنشستگی را انجام دهید. بدون انجام مراحل انحصار وراثت نمیتوانید مستمری متوفی را دریافت کنید.
اگر میخواهید حقوق مستمری پدر، مادر یا همسر خود را دریافت کنید، میتوانید با وکیل خانواده دادسو در اراتباط باشید تا راهنماییهای لازم را در اختیار شما قرار دهد.
سؤالات متداول
انحصار وراثت حقوق بازنشستگی چقدر طول میکشد؟
زمان حصر وراثت حقوق بازنشستگی به پیچیدگی پرونده و موانع آن بستگی دارد.
در چه صورت حقوق مستمری همسر متوفی قطع میشود؟
در صورتی که همسر بعد از فوت متوفی دوباره ازدواج کند، مستمری وی قطع میشود.
آیا بعد از انحصار وراثت حقوق بازنشستگی، حقوق مستمری فرزندان قطع میشود؟
فرزند پسر تا ۲۰ سالگی مشمول دریافت حقوق مستمری است؛ اما اگر گواهی اشتغال به تحصیل داشته یا معلولیت جسمی داشته باشد، تا ۲۵ سالگی مشمول دریافت مستمری است.
فرزند دختر نیز تا زمانی که ازدواج نکند و شغلی نداشته باشد، مشمول دریافت مستمری خواهد بود.
مدارک مورد نیاز برای انحصار وراثت حقوق مستمری چیست؟
از جمله مدارک لازم برای حصر وراثت حقوق مستمری میتوانیم به شناسنامه و کارت ملی وراث، سند ازدواج (در صورت تاهل)، گواهی وفات، اسناد بیمه متوفی، گواهی اشتغال به تحصیل (در صورت تحصیل فرزندان) و … اشاره کنیم.
