قانون انحصار وراثت پدر مشخص میکند که وراث چگونه میتوانند سهم خود را دریافت کنند. پس از فوت پدر، اولین اقدام حقوقی برای دسترسی به اموال، اخذ گواهی انحصار وراثت است.
برای شروع این روند، ارائه مدارک لازم برای انحصار وراثت پدر ضروری است. مدارکی مانند گواهی فوت، شناسنامه وراث، عقدنامه همسر و وصیتنامه (در صورت وجود) از جمله اسناد اصلی به شمار میروند.
شرایط و مراحل انحصار ورثه بعد از فوت پدر، بسته به تعداد وراث یا وجود اختلاف میان آنها متفاوت خواهد بود. وکلای دادسو با تجربه در این زمینه، آمادهاند تا خانوادهها را از آغاز درخواست تا دریافت گواهی همراهی کنند.
- اخذ گواهی انحصار وراثت و مالیات بر ارث
- بدون نیاز به حضور وراث در هیچ مرحلهای
- توسط وکلای متخصص تقسیم ارث
- مشاوره حقوقی رایگان
- برای انجام کار توسط وکلای متخصص دادسو با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید
آنچه در این مطلب می خوانید
قانون انحصار وراثت بعد از فوت پدر
حصر وراثت روشی است که از طریق آن، وراث متوفی تعیین شده و به موجب آن، تقسیم ترکه به راحتی و به صورت کاملاً قانونی انجام میشود.
بر اساس ماده 300 قانون مربوط به امور حسبی «در صورتی که تعداد وراث بیشتر از یک نفر باشد، هر کدام از آنها میتواند از طریق دادگاه دادخواست تقسیم سهم خود را از سهم دیگر وراث تنظیم کند».
در تعریف حقوقی ارث و موارد مربوط به وراثت، موانعی وجود دارد که اگر وجود آنها در یک فرد احراز شود، آن فرد بر خلاف اینکه از وراث متوفی به شمار میرود، از ارث محروم خواهد شد.
موانع ارث از نظر قانون انحصار وراثت بعد از فوت پدر، عبارتاند از:
قتل مورث
بر اساس ماده 880 قانون مدنی، چنانچه کسی مورث خود را به طور عمد به قتل برساند، از او ارث نخواهد برد؛ بنابراین میتوان گفت که قتل از موانع ارث محسوب میشود.
کفر
بر اساس ماده 881 مکرر قانون مدنی، وارث کافر از فرد مورث مسلمان ارث نخواهد برد؛ بنابراین مانع دوم برای ارث، کفر است.
لعان
لعان یعنی مردی به زن خود تهمت زنا بزند و فرزند حاصل از ازدواج را از خود نداند؛ در این صورت طبق ماده 882 قانون مدنی، لعان یکی از موانع ارث به حساب میآید و زن و شوهر از یکدیگر ارث نخواهند برد.
بدین ترتیب، طبق این مسئله، پدر از فرزند و فرزند هم از پدر و بستگان او ارث نخواهد برد.
ولادت حاصل از زنا
بر اساس ماده 884 قانون مدنی، مولود حاصل از زنا از موانع ارث است، یعنی فرزند حاصل از زنا از پدر، مادر و بستگان آنها ارث نمیبرد و عکس این قضیه هم صادق میباشد.
فرم درخواست مشاوره

+350
پرونده موفق
+15
اعضای فعال دادسو
شرایط انحصار وراثت بعد از فوت پدر
پس از فوت فرد ابتدا باید وراث مشخص شوند، تعیین وراث از طریق حصر وراثت انجام میشود. در صورتی که تصدیق وراثت انجام نشود، نمیتوان ماترک متوفی را بین وراث تقسیم کرد.
برای اینکه بتوان حصر وراثت را انجام داد و گواهی آن را دریافت کرد، باید مدارک مورد نیاز را آماده نمود و درخواست صدور گواهی تصدیق ورثت را ثبت کرد.

کیانا برزگر
مشاور شما در خدمات حقوقی

زهرا سهراب نژاد
مشاور شما در خدمات حقوقی
مدارک لازم برای تنظیم درخواست انحصار وراثت
در صورتی که وراث بخواهند گواهی تصدیق وراثت را دریافت کنند، باید مدارک لازم برای انحصار وراثت را جمعآوری نمایند که در ادامه معرفی میکنیم:
- کپی شناسنامه همه وراث
- وصیتنامه متوفی (در صورت وجود)
- گواهی وفات صادر شده از طریق اداره ثبت احوال
- کپی عقدنامه همسر دائمی متوفی (در صورت وجود)
- گواهی ارائه اظهارنامه مالیات بر ارث به اداره امور اقتصاد و دارایی آخرین محل اقامت متوفی
مراحل انحصار وراثت پدر
برای اینکه بتوانید گواهی تصدیق وراثت را بگیرید، باید مراحل زیر را طی کنید:
- اخذ گواهی وفات
- ثبت دادخواست انحصار وراثت
- تعیین و تأیید وضعیت ورثه، اموال و داراییها
- محاسبه مالیات در ارث
- صدور گواهی حصر وراثت
- تنظیم و تحریر ارث
- تقسیم ماترک با رعایت مقررات جاری
چه کسانی میتوانند درخواست انحصار وراثت پدر را ثبت کنند؟
افرادی که در ادامه معرفی میکنیم، میتوانند درخواست انحصار وراثت پدر را ثبت کنند:
- هر یک از وراث حق تنظیم درخواست تقسیم ارث را دارند
- ولی و وصی و قیم هرکدام از وراث که محجور است
- امین غایب و جنین
- کسی که سهمالارث وراث به او واگذار شده است
- موصیله و وصی راجع به موصیبه (طبق ماده 301 قانون امور حسبی)
وکیل انحصار وراثت پدر
وقتی شما از یک وکیل ارث کمک میگیرید، علاوه بر مشورتهای حقوقی و قانونی، میتواند تمامی مراحل حصر وراثت را بدون نیاز به حضور شما به اتمام برساند.
در صورتی که اطلاعات کافی در مورد ارث نداشته باشید، ممکن است در این مسیر دچار مشکل شوید. وکیل مجرب و ماهر میتواند با آشنایی کافی که با پروندههای ارثیه دارد، از بروز هرگونه مشکل جلوگیری میکند و خیلی سریع پرونده را به نتیجه میرساند.

جمع بندی
زمانی که فردی فوت میکند، وراث برای اینکه بتوانند اموال او را تقسیم کنند، باید انحصار وراثت پدر را انجام دهند.
برای انجام و دریافت گواهی حصر وراثت پدر به مدارکی مانند کپی شناسنامه همه وراث، وصیتنامه متوفی، گواهی وفات و …، نیاز است که باید به دقت و به طور کامل جمعآوری شوند.
برای اینکه بتوانید در مدت زمان کوتاهی همه مدارک را جمعآوری کنید و در پرونده مشکلی پیش نیاید، میتوانید از وکیل پایه یک دادگستری دادسو کمک بگیرید.
سؤالات متداول
مدارک لازم برای انحصار وراثت پدر چیست؟
از جمله مدارک لازم برای انحصار وراثت پدر میتوان به کپی شناسنامه وراث، وصیتنامه متوفی، گواهی وفات، گواهی اظهارنامه مالیات در ارث اشاره کنیم.
آیا بدون گواهی وفات میتوان انحصار وراثت پدر را انجام داد؟
خیر؛ گواهی وفات یکی از مهمترین مدارکی است که باید برای حصر وراثت در دست داشته باشید.
در صورت گم شدن گواهی وفات حصر وراثت را چگونه انجام دهیم؟
برای دریافت گواهی وفات مجدد به ثبت احوال مراجعه کنید.
تکلیف انحصار وراثت پدر اگر فرزند یا فرزندان خود را ارث محروم کرده باشد، چیست؟
بر اساس ماده 837 قانون مدنی، هیچکس حق ندارد از طریق وصیتنامه، فرزند خود را از ارث محروم کند و اگر هم وصیت کرده باشد، وصیت وی باطل است.




نظرات کاربران 19
سلام
وقتتون بخیر
زمانی که پدرم فوت کرد من زیر 18 سال بودم
بردرانم خانه پدری را فروخته اند
اما سند ثبتی در اداره ثبت واسناد وحود دارد که همین حالا هم به اسم پدرم است
آیا میتوانم درخواست انحصار وراثت برای خودم بکنم؟
با تشکر
سلام وقت بخیر
بله، میتونید برای گواهی انحصار وراثت اقدام کنید. اگر ملک هنوز به نام پدرتون ثبت شده و بدون رعایت سهم شما فروخته شده، امکان پیگیری سهمالارث و اعتراض به معامله وجود داره.
بهتره مدارک ملک و فروش رو با نظر وکیل بررسی کنید.
سلام وقت بخیر ،پدر من تقریبا ۲۰ روز زودتر از مادربزرگم (مادر پدرم) از دنیا رفت؛
در این صورت در انحصار وراثت آیا نامی هم از مادربزرگم برده میشود یا نه؟
دو برادر و یک خواهریم و مادرمون هم هستن.
سلام وقت بخیر
بله به ورثه مادر ایشون هم ارث تعلق خواهد گرفت.
باسلام ببخشید من یه سوال داشتم ما وقتی پدرمون فوت کرد برادر بزرگمان اومد گفت میخوام انحصار ورثه کنم برمون دفتر خونه امضا از همه برادر خواهر ها ومادرم گرفت بعد اومد خونه پدری رو به اسم خودش کرد ودیگه دستما به هیجا بند نیست خودش رو هم زده به قهر که هیچ کس تماس نداشته باشه بهش بگن بیا خونه پدری رو بفروشیم تقصیم کنیم نمدانیم چکار کنیم
سلام
اگر وراث متوفی، طبقه اول محسوب شوند.ولی در زمان تقسیم ارث، پدر و مادر متوفی، در قید حیات نباشند. سهم ارث آنها به چه کسی میرسد؟
اگر خواهرها و برادر متوفی این ارثیه را نخواستند چه باید کرد؟
سلام، وقت بخیر
ارث آنها بین وراث طبقه اول تقسیم می شود.
سلام پدر بزرگ و مادر بزرگم فوت کردن از فرزندان آنها فقط پدر من در قید حیات هستن و همه آنها بعد فوت پدر بزرگم فوت کردن آیا به همه آنها ارث میرسه یا فقط پدر من ممنون از راهنمایی شما
سلام، وقت بخیر
در صورتی که بعد از پدربزرگتان فوت کرده باشند بله ارث به آن ها تعلق می گیرد.
سلام پسری که زودتر از پدرش به رحمت خدا میاره .دارای دو دختر دو پسر است .آیا آن پسر را در حصر وراثت پدرش مینویسند.
سلام، وقت بخیر
خیر جزو ورثه محسوب نمی شوند.
سلام
همسرم چند ماهی فوت کرده دو تا بچه دارم همسرم هیچ گونه اموالی ندارد نه حقوق نه خونه لازم است انحصار وراثت انجام بدهم
سلام، وقت بخیر
بله باید انحصار وراثت را انجام دهید.
باسلام در صورتیکه خواهر و برادران با هم مشکل داشته باشند و اطلاعات شناسنامه ای را در اختیار نگذارند برای انحصار وراثت باید چکار کرد؟؟باتشکر
سلام، وقت بخیر
هر یک از وراثت به تنهایی می توانند برای انحصار وراثت اقدام کنند و نیازی به حضور یا رضایت بقیه وراث نیست
در صورتی که مایل باشید دادسو انحصار وراثت شما ظرف مدت کوتاهی بدون نیاز به حضور شما در هیچ مرحلهای انجام می دهد.
سلام .پدرم فوت کرده .۳تا پسریم ویک خاهر ومادرم که زنده است وهمچنین مادرپدرم هم زنده هستند .میخام ببینم مادر بزرگ من هم ارث بهش تعلق میگیره وچقدر .ممنونم
سلام، وقت بخیر
بله مادر متوفی هم از ایشان ارث می برند.
سلام دختری قبل از پدر و مادرش فوت شده باشد فرزندانش ارث میبرد با باحترام تشکر
سلام، وقت بخیر
در صورتی که قبل از پدر و مادر فوت کرده باشند خیر، به فرزندان ایشان ارث تعلق نمی گیرد.