گواهی فوت را از کجا بگیریم؟ این اولین پرسشی است که برای خانوادهها پس از فوت عزیزشان مطرح میشود. گواهی وفات سندی رسمی است که تاریخ و علت فوت را تأیید میکند و بدون آن، انجام بسیاری از امور اداری و حقوقی، از جمله گرفتن گواهی انحصار وراثت، ممکن نیست.
برای گرفتن گواهی فوت، باید به اداره ثبت احوال محل سکونت یا محل وقوع فوت مراجعه کرد. در صورت وقوع فوت در بیمارستان، مرکز درمانی نیز میتواند مدارک اولیه را برای دریافت گواهی فوت صادر کند.
بدین ترتیب، دریافت گواهی فوت نخستین گام قانونی پس از فوت است و پایه بسیاری از اقدامات بعدی خواهد بود. وکلای دادسو میتوانند در تهیه مدارک و پیگیری مراحل قانونی پس از فوت، همراه خانوادهها باشند.
گواهی فوت چیست؟
زمانی که شخصی فوت میکند، اداره ثبت احوال کشور، گواهی وفات او را صادر میکند و شناسنامه او باطل میشود. بدین ترتیب، زمان و نحوه فوت متوفی ثبت خواهد شد.
طبق ماده 22 قانون ثبت احوال: «وفات هرکس اعم از ایرانی یا خارجی و همچنین ولادت طفلی که مرده به دنیا آمده یا بلافاصله پس از ولادت بمیرد، باید به مأمور یا نماینده ثبت احوال اعلام شود.
وفات ایرانیان در خارج از کشور به مأموران کنسولی محل اقامت یا نزدیکترین مأموران کنسولی ایران یا سازمان ثبت احوال کشور اعلام میشود.»
همچنین، در صورتی که شخصی برای مدت طولانی مفقودالاثر باشد و از او خبری نباشد، قانون حکم موت فرضی را برای او در نظر میگیرد و خانواده او میتوانند برای گرفتن گواهی فوت و حصر وراثت اقدام کنند.
آیا گرفتن گواهی فوت برای انحصار وراثت نیاز است؟
گواهی وفات از جمله مدارک لازم برای انحصار وراثت است که برای انجام مراحل تصدیق وراثت چه به صورت محدود و چه نامحدود ضروری خواهد بود. بدین ترتیب، وراث یا وکیل آنها باید گواهی وفات را برای انجام مراحل تقسیم ارث در دست داشته باشند.

چه کسانی میتوانند گواهی وفات را دریافت کنند؟
علاوه بر اعضای خانوده متوفی که جزو طبقات ارث هستند، افرادی که در ادامه معرفی میکنیم، میتوانند گواهی وفات را بگیرند:
- اعضای خانواده متوفی مانند پدر، مادر، خواهر، برادر، فرزند (با ارائه مدرک شناسایی)
- خویشاوندان و اعضای فامیل متوفی یا هر شخصی که در هنگام فوت حضور داشته است (با ارائه مدرک شناسایی و مشخصشدن نسبتی که با متوفی دارد)
- مالک مکانی که شخص در آن فوت کرده است
- مأموران انتظامی و مقامات قضایی
- گروههای امدادی (برای مثال، نیروهای اورژانس)
- کارکنان قبرستان
مدارک مورد نیاز برای صدور گواهی فوت
برای صدور گواهی فوت باید مدارک هویتی متوفی مانند شناسنامه، کارت ملی، گواهی پزشک یا بیمارستان یا شهادت دو نفر از اشخاصی که در هنگام فوت حضور داشتند، را آماده کنید.
مراحل دریافت گواهی فوت
برای صرفهجویی در وقت شهروندان و کاهش رفت و آمد و تردد در ادارات، امکان دریافت گواهی فوت به صورت آنلاین وجود دارد. به این صورت که ابتدا باید به اداره ثبت احوال مراجعه کنید و اعلام فوت را انجام دهید.
سپس، میتوانید به سایت ثبت احوال کشور مراجعه کرده و در قسمت درخواست صدور گواهی فوت، فرم درخواستی را تکمیل کنید.
در مرحله بعدی، باید هزینه مورد نظر را پرداخت کرده و کد رهگیری را دریافت کنید. پس از بررسی درخواست و مدارک، گواهی فوت صادر میشود.
نمونه گواهی وفات
در گواهی وفات تمام اطلاعات هویتی شخص مانند تاریخ تولد، نام پدر، محل تولد و نام و نام خانوادگی او ذکر میشود. همچنین، در این گواهی، تاریخ و روز وفات، نشانی متوفی، علت فوت و مشخصات تنظیمکننده گواهی نیز ثبت میگردد.

گواهی فوت برای ایرانیان خارج از کشور
بهتر است بدانید که کلیه امور قانونی برای هر ایرانی که در کشور دیگری زندگی میکند، از جمله ازدواج، طلاق، فوت و …، مانند قوانین داخل کشور پیش میرود. گواهی وفات هم باید برای ایرانیان خارج از کشور مانند ایرانیان داخل کشور صادر شود.
برای دریافت این گواهی باید یکی از اعضای خانواده، اقوام یا آشنایان شخص به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در محل اقامت یا نزدیکترین مأمور کنسولی مراجعه کرده و با ارائه مدارک هویتی متوفی، اعلام فوت کند تا در مراحل بعدی گواهی وفات صادر شود.
همچنین، شما میتوانید به وکیل دادگستری وکالت بدهید تا کارهای مربوطه را به جای شما انجام دهد.
مراحل گرفتن گواهی فوت مجدد
در بعضی مواقع ممکن است به هر دلیلی گواهی وفات گم شود؛ اما آیا امکان دریافت گواهی فوت مجدد وجود دارد؟ معمولاً گواهی وفات تحویل بهشت زهرا میشود.
برای این کار کافی است به بهشت زهرا مراجعه کرده و رونوشتی از گواهی فوت دریافت کنید که اعتبار کافی را دارد.
در صورتی که متوفی در پزشکی قانونی تشریح شده باشد، باید به پزشکی قانونی مراجعه نمود و رونوشت را از پزشک مربوطه دریافت کرد.
محدودیت دریافت گواهی وفات
با توجه به اهمیت دریافت این گواهی بهتر است بدانید که ظرف مدت 10 روز پس از فوت متوفی باید به همراه مدارک مورد نیاز به ثبت احوال مراجعه کنید.
در صورتی که مدارک هویتی متوفی به هر دلیلی در دسترس نبود، باید حتماً ظرف مدت 10 روز به اداره ثبت احوال مراجعه کرده و اعلام وفات کنید. در مراحل بعدی میتوانید شناسنامه را تحویل بدهید.
جمع بندی
گواهی فوت سندی است که مشخصات هویتی، تاریخ و زمان فوت و علت فوت متوفی در آن ذکر میشود. گرفتن گواهی فوت برای کفن و دفن متوفی و همچنین، تقسیم ترکه ضروری است.
بدون گرفتن گواهی فوت نمیتوانید گواهی تصدیق وراثت بگیرید و ارث متوفی را تقسیم کنید. بدین ترتیب، باید مدارک مورد نیاز مانند شناسنامه و کارت ملی متوفی را آماده کرده و به اداره ثبت احوال مراجعه کنید و اعلام فوت نمایید.
در صورتی که برای گرفتن گواهی فوت و تصدیق وراثت به مشاوره حقوقی نیاز دارید، کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو آمادهاند راهنماییهای لازم را به شما ارائه دهند.
سؤالات متداول
چه کسانی میتوانند گواهی فوت را دریافت کنند؟
وراث قانونی، وکیل رسمی آنها یا نماینده قانونی متوفی میتوانند گواهی فوت را دریافت کنند.
آیا دریافت گواهی فوت به صورت آنلاین امکانپذیر است؟
بله؛ برای تسهیل کار و صرفهجویی در وقت شهروندان امکان دریافت گواهی فوت آنلاین وجود دارد. برای این کار باید به سامانه ثبت احوال مراجعه کرده و درخواست را تکمیل کنید.
دریافت گواهی فوت چه مراحلی دارد؟
ابتدا یکی از نزدیکان متوفی، مالک خانهای که شخص در آن فوت کرده یا مأمور قضایی به ثبت احوال مراجعه کرده و فوت را اعلام میکند. پس از بررسی صحت مدارک، سند فوت صادر شده، شناسنامه فرد باطل شده و گواهی فوت ارائه میشود.
مدارک مورد نیاز برای دریافت گواهی فوت چیست؟
برای دریافت گواهی فوت باید مدارک هویتی مانند شناسنامه و کارت ملی متوفی و گواهی پزشک یا بیمارستان را آماده کنید.
