نفقه یک تکلیف قانونی است که شخص برای حمایت مالی از همسرش قبل یا بعد از جدایی یا طلاق به عنوان حقوق زن در خانواده پرداخت میکند؛ اما فرمول محاسبه نفقه زن به چه صورت است؟
اگر نتوانید بر سر میزان نفقه موافقت کنید، باید یک درخواست رسمی تنظیم کرده و از دادگاه بخواهید که آن را تعیین کند.
دادگاه جلسهای را تعیین میکند که در آن هر دو طرف میتوانند مواضع خود را در مورد فرمول محاسبه نفقه زن ارائه دهند. قاضی پس از رسیدگی به دلایل و ادله ارائه شده در جلسه، دستور را صادر میکند.
مؤسسه حقوقی دادسو با داشتن وکلای مجرب پایه یک دادگستری میتواند همراه شما در مسیر گرفتن نفقه باشد.
اگر سؤال یا ابهامی در مورد فرمول محاسبه نفقه زن و شرایط گرفتن نفقه چیست دارید، وکیل خانواده مؤسسه حقوقی دادسو آماده راهنمایی شما هستند.
- انجام مراحل طلاق توافقی و حق طلاق
- بدون حضور زوجین در هیچ مرحلهای
- توسط وکلای متخصص طلاق و خانواده
- بین ۲۰ تا 60 روز کاری
- پرداخت اقساطی بدون سود و ضامن
- مشاوره رایگان در واتساپ و تلگرام
نفقه چیست؟
نفقه عبارت است از کمک مالی که زوج پس از پایان ازدواج به زوجه پرداخت میکند که آن را گاهی نفقه همسر نیز مینامند. نفقه موقت را میتوان در زمان وقوع طلاق پرداخت کرد تا به طلاق قطعی کمک کند.
دادگاهها میتوانند حکم حمایت موقت از همسر را در زمانی که طلاق در حال بررسی است اعطا کنند. قضات برای یکسان کردن منابع مالی زوجی که طلاق میگیرند، نفقه را واجب میکنند.
قاضی هنگام تصمیمگیری جهت فرمول محاسبه نفقه زن، بررسی میکند که آیا زوجه نیاز مالی ثابتی دارد و آیا زوج توانایی پرداخت دارد یا خیر.
قضات معمولاً در مواردی که زوجین دارای قدرت کسب درآمد نابرابر هستند و مدت زیادی است که ازدواج کردهاند، حکم به پرداخت و دریافت نفقه بعد از طلاق میدهند.
به عنوان مثال، اگر زوج فقط یک سال از ازدواجشان گذشته باشد، قاضی احتمالاً مبلغی را تعیین نمیکند. در واقع، برخی قضات تنها زمانی که زوجین برای مدت معینی ازدواج کرده باشند، این تکلیف را مجاز میدانند.
انواع نفقه چیست؟
نفقه در متن قانون سه نوع است. انواع نفقه طبق اهمیت و اولویت به ترتیب عبارتاند از:
- نفقه زوجه: مسکن، خوراک، پوشاک و وسایل خانه در حد معمول و متناسب با وضعیت زوج
- نفقه اقارب: مسکن، خوراک، پوشاک و وسایل خانه در حد رفع حاجت با توجه به وضعیت استطاعت انفاق کننده
- نفقه زندانی: خوراک، پوشاک، دارو، پزشک و حمام زندانی
شرایط گرفتن نفقه چیست؟
در ادامه میخواهیم به سؤآل شرایط گرفتن نفقه چیست بپردازیم.
اگرچه قضات برای تصمیمگیری در مورد فرمول محاسبه نفقه زن باید از قوانین پیروی کنند؛ اما معمولاً در تصمیمگیری در مورد زمان و نحوه پرداخت آن از سوی شخص اختیار زیادی دارند.
نفقه میتواند موقت باشد یا یک حکم دائمی که بخشی از حکم طلاق است. پرداخت نفقه میتواند به صورت زیر باشد:
- پرداخت یکجا
- انتقال ملک یا اموال
- پرداختهای دورهای (ماهانه)
به طور کلی، نفقه مقطوع و نفقه در قالب انتقال ملک غیرقابل تغییر است؛ به این معنی که نمیتوان آنها را بعداً تغییر داد و فسخ یا لغو کرد.
زمانی که تغییر قابل توجهی در شرایط یک یا هر دوی زوجین ایجاد شود، پرداختهای دورهای نفقه ممکن است تغییر کند.
نفقه ادواری رایجترین نوع آن است و زوج را ملزم میکند هر ماه مبلغ مشخصی را به زوجه بپردازد.
نفقه ادواری یا ماهانه در تاریخی که قاضی تعیین میکند یا زمانی که یکی از وقایع زیر رخ دهد پایان مییابد:
- همسر تحت حمایت، دوباره ازدواج میکند
- همسر تحت حمایت با شخص دیگری نقل مکان میکند
- همسر میمیرد
- یک رویداد مهم (مانند بازنشستگی همسر پرداختکننده یا شغل جدید همسر تحت حمایت) رخ میدهد و قاضی تشخیص میدهد که پرداخت آن دیگر لازم نیست
شما و همسرتان میتوانید مانند بسیاری از مسائل مربوط به طلاق تفاهمی، درباره میزان و فرمول محاسبه نفقه زن و مدت زمان پرداخت آن مذاکره کرده و به توافق برسید.
شرایط واجب شدن نفقه به شرح زیر است:
- دائمی بودن عقد: بر اساس ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی، نفقه زوجه در عقد دایم به عهده زوج است.
- تمکین کامل زن: در حالتی که زوجه از همسر خود تمکین نکند، عنوان ناشزه به او داده میشود و بنابراین مسئولیت پرداخت نفقه از شوهر وی برداشته میشود.
نفقه همسر مقدم بر فرزند است؛ به عنوان مثال، زمانی که کسی زن (ازدواج دائم) و پدر و مادری دارد که مستحق دریافت نفقه هستند، در این مورد باید ابتدا نفقه همسر خود را پرداخت کند.
پس از آن، اگر توانایی مالی کافی داشت، به پدر و مادرش نیز نفقه بپردازد.
بر اساس ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی کشور، در حالی که زوجه ثابت کند زندگی مشترک او با همسرش آسیب مالی، آبرویی یا فیزیکی به همراه دارد، دادگاه او را ملزم به تمکین نخواهد کرد و در این حالت تمکین نکردن باعث از بین رفتن حق دریافت نفقه نخواهد شد.
- رادیو دادسو
- طلاق توافقی
نحوه و فرمول محاسبه نفقه زن
اگر زن و مرد در مورد فرمول محاسبه نفقه زن به توافق برسند، قاضی و دادگاه وارد پرونده نخواهند شد و نفقه بر اساس توافق، از طرف زوج به زوجه پرداخت میشود.
در صورتی که زوجین بر سر فرمول محاسبه نفقه زن و مقدار پرداختی زوج به توافق نرسند، دادگاه نحوه محاسبه نفقه را مشخص خواهد کرد.
قاضی در این حالت به درخواست زن یا مرد، پرونده نحوه محاسبه نفقه را با صدور قرار کارشناسی، به کارشناس ارجاع خواهد داد و این کارشناس تعیین نفقه است که میزان نفقه زن را محاسبه کرده و به قاضی اعلام میکند.
کارشناس میزان نفقه را با توجه به سن زن، میزان تحصیلات، شغل و شأن خانوادگی او تعیین کرده و حکم پردخت آن توسط دادگاه صادر میشود.
نحوه محاسبه نفقه در دوران عقد
در حالی که زن و مرد اقدام به طلاق در دوران عقد کنند و زندگی مشترک را شروع نکرده باشند، روند قضایی به این صورت است که در این دوران تا زمان مشخص برای شروع زندگی مشترک به زن نفقه تعلق نمیگیرد.
در صورتی که مرد، زن را بلاتکلیف نگه دارد و برای شروع زندگی پس از آن تاریخ اقدامی انجام ندهد، زن میتواند تقاضای دریافت نفقه کند.
در حالی که بین زوجین رابطه زناشویی برقرار نشده باشد، زن دارای حق حبس است.
به این معنا که بر اساس ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی کل کشور، زن تا زمانی که تمام مهریه خود را دریافت نکرده است، میتواند از تمکین و برآوردن وظایف خود در برابر شوهر خودداری کند و این خودداری موجب بطلان حق نفقه نمیشود.
نکته قابل تأمل این است که زندگی مشترک زن و مرد در اصطلاح حقوقی، لزوم تمکین زن را به دنبال دارد؛ به همین دلیل در دادگاهها به عهده مرد است که ثابت کند همسرش تمکین نمیکند و ناشزه است.
باید توجه داشت که زندگی مشترک زوجین موجب واجب شدن پرداخت نفقه از سوی زوج به زوجه میشود.
هنگامی که زنی برای حقوق معوقه خود به دادگاه مراجعه کند و اگر در آن مدتی که تقاضای دریافت حق خود را دارد، در منزل و با شوهرش زندگی کرده باشد، از نظر محاکم قضایی، دریافت نفقه ضروری میشود.
نفقه ایام عده چقدر است؟
سؤالی که برای بسیاری مطرح میشود این است که نفقه ایام عده چقدر است؟
در صورتی که طلاق از نوع طلاق رجعی باشد، به این معنی که زوجین حق رجوع به یکدیگر را داشته باشند، در مدت عده (که بسته به نوع طلاق بین ۲ تا ۳ طهر (دوران قاعدگی) است)، زوج مؤظف به پرداخت نفقه است.
در سایر انواع طلاق که غیررجعی است، مرد وظیفهای در مورد پرداخت آن بعد از طلاق ندارد.
دقت کنید که محاسبه میزان نفقه به عهده کارشناس دادگاه است و میزان نفقه را فقط دادگاه مشخص میکند؛ به عبارت دیگر، اینکه نفقه ایام عده چقدر است؟ را قاضی به کمک کارشناس دادگاه تعیین خواهد کرد.
نحوه محاسبه نفقه فرزند
کارشناس مسئول رسیدگی به پرونده نفقه فرزند بعد از طلاق و تعیین میزان آن، معمولاً مقدار آن را مطابق با وضعیت اجتماعی و نیازهای فرزند تعیین میکند.
کارشناس مؤظف است با تحلیل و بررسی وضعیت زندگی خانوادگی فرزند و همچنین بررسی اسنادی که از طرف مادر یا قیم او ارائه شده است، مقدار هزینههای مراقبت از فرزند را حساب کند.
گاهی تصور میشود در صورتی که زنی شاغل باشد، دیگر حق ندارد تقاضای دریافت نفقه برای فرزندش را داشته باشد؛ اما باید گفت که زنان شاغل هم میتوانند در مورد دریافت آن برای فرزند خود تقاضا دهند.
از طرف دیگر، وضعیت زندگی مادر در تعیین مقدار نفقه برای فرزند تأثیر بسزایی دارد و مشخص است که شرایط زندگی مادر به زندگی فرزندش منتقل میشود.
به عنوان مثال، اگر مادری در دوران نوجوانی خود از وضعیت خوب اقتصادی بهرهمند بوده یا در هنگام طرح شکایت ساکن بخش گرانقیمت شهر باشد، این مسئله در تعیین نفقه برای فرزند او تأثیرگذار است.
حتی میتوان گفت که مقدار آن از یک بخش روستایی با یک شهر یا در نقاط مختلف شهر نیز متفاوت است.
جمع بندی
زن و مرد میتوانند توافق کنند که نحوه محاسبه نفقه چگونه بوده و مدت زمان پرداخت آن چقدر باشد. اگر با یکدیگر توافق نکنید، قاضی تصمیم خواهد گرفت که چه چیزی برای وضعیت شما مناسب است.
اگر با سؤالاتی نظیر شرایط گرفتن نفقه چیست؟ روبرو بوده و به راهنمایی بیشتری در مورد نحوه محاسبه نفقه نیاز دارید، میتوانید از طریق تماس تلفنی یا واتساپی با وکلای مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید.
سؤالات متداول
نفقه چیست؟
نفقه عبارت است از کمک مالی که زوج پس از پایان ازدواج به زوجه پرداخت میکند که آن را گاهی نفقه همسر نیز مینامند.
نحوه محاسبه نفقه چیست؟
اگر نمیتوانید بر سر میزان نفقه موافقت کنید، باید یک درخواست رسمی (دادخواست) تنظیم کنید و از دادگاه بخواهید که آن را تعیین کند. فرمول محاسبه نفقه زن به عهده کارشناس دادگاه است و میزان نفقه را فقط دادگاه مشخص میکند.
نحوه محاسبه نفقه فرزند چیست؟
کارشناس نفقه فرزند بعد از طلاق، مقدار آن را مطابق با وضعیت اجتماعی و نیازهای فرزند تعیین میکند.
هدف از تعیین نفقه چیست؟
برای ارائه پشتیبانی معقول و ضروری. فرد متقاضی نفقه باید به دادگاه نشان دهد که نیاز به حمایت مالی دارد و زوج نیز توانایی تأمین این حمایت مالی را دارد.
طلاق آخرین راه حل برای حل مشکلات زندگی مشترک است. لطفا قبل از اینکه به صورت جدی به طلاق فکر کنید با مشاور خانواده مشورت نمایید. در صورتی که تصمیم شما قطعی است، همکاران ما در دادسو راهنماییتان می کنند.
