بسیاری از افراد فکر میکنند نحوه انتقال سرقفلی مغازه با اجاره دادن ملک یکسان است.
در صورتی که دو موضوع سرقفلی و اجاره با یکدیگر متفاوت هستند. در نتیجه شرایط واگذاری سرقفلی مغازه و نحوه انجام آن نیز متفاوت است.
با توجه به اهمیت انتقال دادن سرقفلی، قوانین خاصی در کشور جهت انتقال حق سرقفلی مغازه تعیین شدهاند که لازم است مالک سرقفلی قبل از انتقال از آنها اطلاع داشته باشد.
بدین ترتیب، هم مالک ملک و هم مستأجر میتوانند برای انتقال سرقفلی اقدام کنند؛ البته مستأجر باید با کسب رضایت مالک ملک، سرقفلی مغازه را انتقال بدهد.
اگر به دنبال اطلاعات بیشتری در زمینه شرایط واگذاری سرقفلی مغازه هستید، میتوانید از طریق تماس تلفنی یا واتساپ، از مشاوران مؤسسه حقوقی دادسو کمک بگیرید.
شرایط واگذاری سرقفلی مغازه
سرقفلی حقی است که قابلیت انتقال دارد؛ اما باید به صورت درست و قانونی و با استفاده از روشهای تعیین شده انجام شود.
به طور کلی، از سال ۱۳۷۶ که حق کسب و پیشه به حق سرقفلی تغییر پیدا کرد، مالک مغازه سرقفلی مغازه را در مدت زمان معینی به مستأجر که مالک سرقفلی محسوب میشود، واگذار میکند.
مالک سرقفلی میتواند در ملک به کسب و کار خود بپردازد یا جهت انتقال سرقفلی به فرد دیگر اقدام کند. جهت انتقال دادن سرقفلی مغازه میتوان با توجه به نوع قرارداد، از روشهای مختلفی اقدام کرد.
در اولین روش مستأجر باید رضایت مالک اصلی ملک را کسب کند.
البته در صورت عدم رضایت یا درج نشدن امکان انتقال دادن سرقفلی، با کمک یک وکیل ملکی باتجربه، شرایط واگذاری سرقفلی مغازه به صورت قهری یا قضایی فراهم میشود که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم.
در واقع، انتقال سرقفلی از طریق دادگاه برای مستأجر ممکن است.
راه های انتقال سرقفلی
از آنجایی که این حق جزء حقوق مالی محسوب میشود، امکان انتقال آن وجود دارد. لازم به ذکر است حق سرقفلی هم توسط مالک و هم مستأجر قابل انتقال است.
از این رو، از راههای انتقال سرقفلی میتوان به انتقال دادن سرقفلی به همراه انتقال ملک و همچنین منتقل کردن سرقفلی به واسطه اجاره ملک اشاره کرد.
انتقال ملک به همراه سرقفلی
اولین راه در نحوه انتقال دادن سرقفلی مغازه، انتقال ملک به همراه فروش سرقفلی است. به این معنی که مالک مغازه ملک خود را به طور کامل به یک نفر دیگر منتقل کند.
مانند اینکه مالک، مغازه خود را به فرد دیگری بفروشد.
در این حالت، ملک به طور کامل از مالکیت فروشنده خارج شده و خریدار مالک آن میشود. در نتیجه، با انتقال کامل مال به خریدار، حق سرقفلی نیز متعلق به او خواهد بود.
اجاره ملک به همراه سرقفلی
دومین راه انتقال سرقفلی، اجاره ملک به همراه سرقفلی است. در این حالت، مالک با اجاره دادن ملک خود، حق سرقفلی را به مستأجر منتقل میکند.
هزینه سرقفلی نیز با توجه به ارزشی که در هنگام انعقاد قرارداد دارد، تعیین میشود.
بنابراین در این روش، دو نوع قرارداد بین مؤجر و مستأجر وجود دارند که یکی مربوط به قرارداد اجاره و دیگری قرارداد انتقال حق سرقفلی در قبال پرداخت مبلغ معینی از سوی مستأجر به مؤجر است.
در این حالت، فرق مالکیت و سرقفلی مشخص میشود؛ به این صورت که مؤجر به عنوان مالک اصلی ملک معرفی میشود که سرقفلی مغازه خود را به مستأجر منتقل کرده است.
بنابراین با وجود داشتن مالکیت، حق سرقفلی دیگر متعلق به فرد دیگری یعنی مستأجر است.
انواع مختلف انتقال سرقفلی
انتقال دادن سرقفلی با توجه به شرایط واگذاری سرقفلی مغازه و نوع قرارداد، در انواع مختلفی قابل انجام است؛ بنابراین مالک فعلی سرقفلی جهت انتقال دادن سرقفلی به صورت قانونی میتواند از طریق روشهای زیر اقدام کند:
انتقال اختیاری سرقفلی
یکی از روشها در نحوه انتقال دادن سرقفلی مغازه، انتقال اختیاری است. در این روش به رضایت مالک در انتقال سرقفلی نیاز است.
بدین ترتیب، یا باید در قرارداد بین مالک و مستأجر، اجازه انتقال دادن سرقفلی درج شده باشد یا بعدها از سوی مالک این اجازه به صورت جداگانه صادر شود.
در این صورت، مالک فعلی سرقفلی مجاز به انتقال سرقفلی خواهد بود. در نهایت نیز تمام اختیارات مالک سرقفلی به فرد سومی میرسد که سرقفلی به او انتقال یافته است.
انتقال قضایی سرقفلی
گاهی اوقات ممکن است در قرارداد اجاره، اجازه برای انتقال دادن سرقفلی مغازه وجود نداشته باشد.
از طرفی، مالک نیز مخالف این امر باشد. در این صورت میتوان از طریق مراجع قضایی جهت انتقال حق سرقفلی اقدام کرد.
در برخی شرایط، قاضی ممکن است دستور انتقال دادن سرقفلی را صادر کند. به عنوان مثال، در مواردی به دنبال محکومیت پرداخت مهریه یا نفقه، قاضی حکم توقیف سرقفلی مغازه و انتقال آن را صادر خواهد کرد.
برخی مواقع نیز با توجه به خودداری مالک از پرداخت حق سرقفلی بر اساس مبلغ متعارف روز، مستأجر میتواند با مراجعه به دادگاه و شکایت از مالک اصلی، بدون رضایت او، سرقفلی را انتقال دهد.
شما میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر در این مورد با یک وکیل سرقفلی خبره مشورت کنید.
انتقال قهری سرقفلی
در این نوع انتقال اگر مالک سرقفلی فوت کند، این حق به عنوان یکی از داراییهای او محسوب میشود.
بنابراین در چنین شرایطی، حق سرقفلی به ورثههای فرد منتقل میشود و بین آنها تقسیم خواهد شد. در این نوع انتقال نیز مالک اصلی ملک، حق مخالفت با آن را ندارد.
لازم به ذکر است حق سرقفلی قابل به ارث رسیدن است و نحوه تقسیم آن با توجه به طبقات و درجات ارث، پس از ثبت درخواست انحصار وراثت سرقفلی در شورای حل اختلاف تعیین میشود.
مدارک لازم برای انتقال سرقفلی مغازه
جهت انتقال حق سرقفلی نیاز است یک سری مدارک را آماده کرده و با در دست داشتن آنها به دفترخانههای اسناد رسمی مراجعه کنید.
مدارک لازم برای انتقال سرقفلی مغازه شامل موارد زیر هستند:
- مدارک شناسایی از جمله کارت ملی دو طرف معامله
- اصل سند مالکیت یا اجاره نامه مربوط به سرقفلی
- برگه استعلام از طرف دفترخانه صادر کننده اجاره نامه جهت تأیید درست بودن آن
- گواهی مالیات
- گواهی مالیات مشاغل
- ارائه مجوز و نامه عدم بدهی از طرف تأمین اجتماعی
- فیش پرداخت عوارض نوسازی در دفاتر خدمات الکترونیکی
- قرارداد جدید بین مستأجر جدید و مالک و فسخ سرقفلی قبلی
- در صورت وکالتی انجام شدن معامله، ارائه اصل وکالتنامه
- ارائه حکم دادگاه در صورت قضایی بودن انتقال
- گواهی شورای حل اختلاف در صورت قهری بودن انتقال
انتقال سرقفلی در صورت رسمی یا عادیبودن سند سرقفلی
نحوه انتقال سرقفلی مغازه بر اساس نوع سند (رسمی یا عادی) متفاوت است. در ادامه با شرایط واگذاری سرقفلی مغازه در صورت رسمی یا عادیبودن سند سرقفلی آشنا میشویم:
انتقال سرقفلی با سند رسمی
اگر سند سرقفلی از نوع سندهای رسمی باشد، جهت انتقال باید بررسی شود که مالک سرقفلی اجازه انتقال حق سرقفلی را به افراد دیگر دارد یا خیر.
در صورتی که حق انتقال به او داده شده باشد، با استفاده از همان سند رسمی میتواند جهت انتقال سرقفلی اقدام کند.
انتقال سرقفلی با سند عادی
در صورتی که سند سرقفلی از نوع عادی باشد، حتی در شرایطی که فرد اجازه انتقال سرقفلی را داشته باشد، با در دست داشتن سند عادی نمیتواند این کار را انجام دهد.
چرا که مالک سرقفلی ابتدا باید سند معتبر و رسمی را دریافت کند؛ سپس، به دنبال انتقال سرقفلی با سند عادی باشد.
به عبارت دیگر، امکان انتقال سرقفلی با سند عادی وجود ندارد و برای این کار ابتدا باید برای گرفتن سند رسمی اقدام کرد.
لازم به ذکر است که انتقال سرقفلی با سند عادی در مدت ۶ماهه مهلت اعتبار دارد.
موارد مجاز در انتقال سرقفلی
در مواردی هم جهت انتقال دادن سرقفلی نیازی به داشتن اجازه یا کسب رضایت مالک اصلی نیست.
بنابراین مالک سرقفلی میتواند در صورت تمایل برای انتقال سرقفلی با سند عادی یا رسمی، حتی بدون دریافت اجازه مالک اقدام کند. این موارد عبارتاند از:
- انتقال حق سرقفلی به شریک خود
- انتقال سرقفلی به فرزند یا وراث درجه یک از جمله پدر و مادر، قبل از مرگ
انتقال سرقفلی بدون اجازه مالک
با توجه به قوانین تصویب شده در سالهای ۵۶ و ۷۶، حتماً اجازه مالک اصلی جهت انتقال حق سرقفلی ضروری است؛ مگر در موارد نادر که به آنها اشاره کردیم.
طبق این قوانین، در صورتی که مستأجر بدون اجازه مالک اصلی اقدام به انتقال دادن سرقفلی مغازه کند، مالک میتواند با مراجعه به دادگاه درخواست فسخ سرقفلی را داشته باشد.
در این صورت، حذف سرقفلی به طور کامل انجام نمیشود؛ بلکه علاوه بر صادر شدن حکم تخلیه مستأجر، حق سرقفلی او نیز نصف خواهد شد.
در چنین شرایطی، مستأجر مؤظف است هنگام انتقال حق سرقفلی، حق مالک ملک را هم در نظر بگیرد و در قالب یک سند معتبر و رسمی این کار را انجام دهد.
با توجه به این مسائل بهتر است هنگام انتقال دادن مغازه سرقفلیدار به اینگونه مسائل دقت کافی داشته باشید.

جمع بندی
نحوه انتقال سرقفلی به روشهای مختلفی انجام میشود. با این حال، گاهی اوقات به دلیل وجود برخی از مشکلات همچون عدم اجازه از مالک اصلی و اقدام به انتقال حق سرقفلی، مسائل و اختلافاتی پیش میآید که بدون کمک گرفتن از یک وکیل خوب قابل حل نخواهد بود.
در چنین شرایطی، میتوانید با مراجعه به وکلای سرقفلی مؤسسه حقوقی دادسو، مسائل خود را با یک متخصص در میان بگذارید. همچنین، امکان بهرهگیری از راهنماییهای کارشناسان دادسو به صورت تلفنی یا از طریق واتساپ وجود دارد.
سؤالات متداول
آیا انتقال سرقفلی با سند عادی امکانپذیر است؟
خیر؛ حتی در صورت داشتن اجازه مالک، برای انتقال دادن سرقفلی به سند رسمی نیاز است.
آیا مالک از انتقال سرقفلی سهم دارد؟
در صورتی که در اجاره نامه حق انتقال به مستأجر داده شده باشد، مالک اصلی سهمی ندارد؛ اما اگر مستأجر حق انتقال به فرد دیگر را نداشته باشد، در صورت انتقال و کسب رضایت مالک، لازم است درصدی هم به او پرداخت شود.
مدارک لازم برای انتقال سرقفلی مغازه چیست؟
اصل سند مالکیت یا اجاره نامه، ارائه مجوز و نامه عدم بدهی از طرف تأمین اجتماعی، حکم دادگاه در صورت قضایی بودن انتقال و گواهی شورای حل اختلاف در صورت قهری بودن انتقال سرقفلی از جمله مدارک لازم برای انتقال سرقفلی مغازه هستند.
راههای انتقال دادن سرقفلی چیست؟
انتقال ملک به همراه سرقفلی و اجاره ملک به همراه سرقفلی دو راه برای منتقل کردن سرقفلی هستند.
