داوری در قرارداد مشارکت در ساخت چیست؟ در زمان اجرای پروژههای ساخت و ساز خصوصاً در طرحهای سنگین به کرات شاهد بروز اختلافات بین طرفین معامله هستیم که میتوان از طریق حقوقی نسبت به حل و فصل آنها اقدام کرد.
داوری در قرارداد مشارکت در ساخت به همین موضوع اختصاص دارد و به عنوان یک روش بدون نیاز به مراجعه به دادگاه در نظر گرفته میشود.
داور در قرارداد مشارکت به حل اختلاف بدون نیاز به طیکردن مراحل طولانی دادرسی در دادگاه کمک میکند.
اگر با سؤالاتی در مورد داور در قرارداد مشارکت و نمونه رای داوری مشارکت در ساخت روبرو هستید یا به تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت نیاز دارید، میتوانید از خدمات مؤسسه حقوقی دادسو کمک بگیرید.
منظور از داوری در قرارداد مشارکت در ساخت چیست؟
در قانون به موجب مادههای ۴۵۴ تا ۵۰۱، شاهد به رسمیت شناختن داور در قرارداد مشارکت و حل اختلافات هستیم.
این روش عاملی برای حل اختلافات مالی، شراکتی و قراردادی بدون نیاز به طرح دعوی در دادگستری و طی کردن فرآیند زمانگیر رسیدگی در دادگاه است.
داوری در قرارداد مشارکت در ساخت تنها یکی از اشکال داوری محسوب میشود؛ اما از آنجایی که انعطاف این روش زیاد است، طیف گسترده دیگری از اختلافات هم امکان ارجاع به داوری را دارند.
بر این اساس، به جز مواردی که در قانون مستثنی شدهاند، تمام اختلافات را میتوان از راه داوری حل و فصل کرد.
داور در قرارداد مشارکت و ساخت و ساز به عنوان یکی از شایعترین نمونههای ارجاع به داوری برای رفع اختلافات قرارداد است و توصیه میکنیم در حین تنظیم قرارداد، حتماً از یک وکیل ملکی کارآزموده کمک بگیرید.
فیلد های "*" اجباری هستند
شرایطداوری در قرارداد مشارکت در ساخت
داوری در قرارداد مشارکت در ساخت شرایط خاص خود را دارد.
طرفین معامله قبل از بروز اختلاف یا حتی بعد از آن و به طور کل در ضمن معامله در قراردادهای مشارکت در ساخت، میتوانند توافق نامهای را در زمینه داوری در صورت بروز اختلاف تنظیم و داور یا داورانی را برای حل آن تعیین کنند.
توصیه میشود برای اینکه بروز اختلافات در حین ساخت و ساز منجر به ایجاد مشکل در همکاری نشود و طرفین قرارداد مجبور به مراجعه به دادگاه نباشند، در زمانی که قرارداد منعقد میشود، قرارداد جداگانهای نیز با حضور یک وکیل قرارداد مشارکت در ساخت متخصص در این امور تنظیم شود.
این روند آینده نگرانه، در صورت بروز اختلاف حل آن را تسریع میکند و از بروز هزینههای اضافی جلوگیری خواهد کرد.
توجه داشته باشید که حتماً در انعقاد قرارداد داور در قرارداد مشارکت، از یک فرد آگاه به امور حقوقی ملکی کمک گرفته شود تا شخصی که قصد تخلف از قرارداد را دارد، به موجب برخی از خلاءهای قرارداد از آن جهت ضایع کردن حقوق شریک خود استفاده نکند.
توجه داشته باشید که توافق برای داور در قرارداد مشارکت میتواند در قالب یکی از شروط قرارداد اصلی یا تنظیم قرارداد به صورت جداگانه باشد.
چگونه از داوری در قرارداد مشارکت در ساخت استفاده کنیم؟
تنظیم توافق نامه برای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت در حین بستن قرارداد اولیه شراکت، در خلال انجام توافق یا حتی بعد از بروز اختلاف امکان پذیر است.
بهترین نوع قرارداد زمانی است که طرفین از همان شروع کار، توافق نامهای را بر اساس میزان و نحوه شراکت خود تنظیم کنند.
چنین روش استفاده از داوری در قرارداد مشارکت در ساخت باعث میشود که در صورت بروز اختلاف، طرفین با شرایط مندرج در قرارداد مشکلی نداشته و نیازی به طی کردن مسیر زمانگیر و هزینهبر دادگاه نداشته باشند.
طرفین حتی میتوانند با استناد به مفاد موجود در قرارداد، نسبت به فسخ قرارداد مشارکت هم اقدام کنند.
امکان استفاده از داور در قرارداد مشارکت بعد از بروز اختلاف هم وجود دارد؛ اما مسلماً بعد از ایجاد اختلاف این کار ساده نخواهند بود.
واضح است که طرفین قرارداد بسته به شرایط موجود ممکن است زیر بار برخی از شرایط مندرج در قرارداد و فرعیات آن نروند.
در این شرایط، اگر طرفین بر سر داور در قرارداد مشارکت به توافق نرسند، بهترین راه تشکیل پرونده دادرسی و رجوع به دادگاه برای حل و فصل اختلافات موجود است.
انتخاب داور میتواند از سوی طرفین در حین تنظیم قرارداد یا به خواست آنها از سوی دادگاه صلاحیتدار انجام شود. البته یک شخص ثالث هم میتواند با توجه به شرایط خاصی این کار را انجام دهد.
- رادیو دادسو
- پرونده های ملکی
تعداد داوران در قرارداد مشارکت در ساخت
اینکه تعداد داوران چند نفر باشد، به نظر طرفین قرارداد بستگی دارد و بین ۱ تا چند نفر متغیر خواهد بود.
نکته مهم، فرد بودن تعداد داوران است تا رأی اکثریت ملاک عمل در نظر گرفته شود. هر دو طرف قرارداد باید در تعیین داور یا داوران مشارکت داشته باشند.
برای مثال، سازنده و مالک هر کدام میتوانند داور مورد اعتماد خود را انتخاب کنند و نفر سوم لیست از طریق شخص یا گروهی بیطرف مانند املاکی تعیین شود.
اگر داور در قرارداد مشارکت یک نفر تعیین شود، باید مورد اعتماد هر دو طرف باشد.
از سوی دیگر، اگر اختلافی بعد از تنظیم قرارداد وجود داشته باشد و قرارداد مربوط به داوری در مشارکت هم وجود داشته باشد، طرفین نمیتوانند برای حل مشکل خود به دادگاه مراجعه کنند.
در صورت انجام این کار، دادگاه آنها را به همان داور در قرارداد مشارکت ارجاع خواهد داد.
آیا رأی داور قرارداد مشارکت در ساخت لازم الاجرا است؟
بر اساس قانون، رأی صادر شده از سوی داوری در قرارداد مشارکت در ساخت لازم الاجرا خواهد بود.
البته این رأی تنها بر روی طرفین دعوا و شرکای آنها در ساخت تأثیرگذار خواهد بود و برای سایر افراد از اعتبار ساقط است. همچنین، ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت نیز وجود دارد.
هر یک از ذینفعان میتوانند در صورت غیرموجه بودن رأی داور یا قانونی نبودن آن، درخواست ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت را در دادگاه مطرح کنند.
مدت زمان رسیدگی توسط داور
بر اساس ماده ۴۸۴ قانون آیین دادرسی، مدت زمان رسیدگی به دعاوی مشارکت در ساخت و داوری در آن، ۳ ماه از زمان تاریخ ابلاغ برای داوری است.
از این رو، داور مؤظف است طی این زمان پرونده را بررسی و رأی خود را برای آن صادر کند. بعد از آن هم پرونده وارد مرحلهای میشود که در آن رأی داور به معرض اجرا در میآید.
البته همانطور که ذکر شد، امکان ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت برای هر یک از طرفین محفوظ است.
نکته مهم در مدت زمان رسیدگی به پرونده توسط داور این است که تنها صدور رأی در مدت زمان تعیین شده کافی نیست و وی باید رأی خود را نیز در همین مدت زمان ابلاغ کند.
در غیر این صورت، شخص ذینفع میتواند به موجب قانون، درخواست ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت را از دادگاه دارای صلاحیت خواستار شود.
امتناع داور از رسیدگی به دعوا (داوری)
اگر داور از داوری کردن پرونده به هر دلیلی امتناع ورزد یا حتی بخواهد از وظیفهای که بر او محول شده است شانه خالی کرده و استعفا دهد، نه تنها باید خسارت وارد شده به طرفین را بپردازد، بلکه تا مدت زمان ۵ سال از داوری مجدد در هر پروندهای محروم خواهد شد.
ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت
اگر یکی از طرفین دعوا به رأی صادر شده از سوی داور اعتراض داشته باشند، ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی فرصت دارند تا مراتب اعتراض خود را برای ابطال رای داوری در قرارداد مشارکت در ساخت ارائه دهند.
رای داور تنها به دلیل عدم رضایت طرفین قرارداد قابل ابطال نخواهد بود؛ بلکه اعتراض به رای داوری تحت شرایط خاصی مانند صدور رای توسط شخصی بدون اهلیت قانونی، صدور رای پس از اتمام مدت زمان معین، صدر رای با تبانی یکی از طرفین و … نیز امکانپذیر است.
حق الزحمه داوری در قرارداد مشارکت در ساخت
حق الزحمه داوری در قرارداد مشارکت در ساخت عدد مشخصی نیست و با توجه به شرایط پرونده و مفاد مندرج در قرارداد تعیین میشود.
حق الزحمه داوری در قرارداد مشارکت در ساخت را میتوان در زمان عقد قرارداد و با رضایت طرفین مشخص کرد. این حقالزحمه به مواردی مانند میزان پیچیدگی قرارداد و شرایط دیگر در زمان بستن قرارداد بستگی دارد.
جمع بندی
همانطور که در خلال مطلب گفتیم، بهترین زمان برای تعیین داوری در قرارداد مشارکت در ساخت و تنظیم توافق نامه مرتبط از شروع قرارداد اصلی خواهد بود.
نکته مهم استفاده از افراد متخصص برای تنظیم قرارداد و حتی تعیین داور در قرارداد مشارکت است. این شخص در قانون باید کارشناس رسمی دادگستری یا کارشناس داوری از کانون وکلای دادگستری باشد.
از این رو، توصیه میکنیم برای پیشگیری از بروز هرگونه مشکل یا جلوگیری از ضایع شدن حق خود و حتی هدر رفتن سرمایه، از خدمات وکلای متبحر مؤسسه حقوقی دادسو در این زمینه استفاده کنید.
سؤالات متداول
داوری در قرارداد مشارکت در ساخت چگونه است؟
این روش به شکلی است که طرفین دعوا یک یا چند نفر متخصص (تعداد افراد باید فرد باشد) را در حین تنظیم قرارداد اصلی یا بعد از بروز اختلاف تعیین میکنند تا در صورت بروز مشکل در زمان شراکت در کار خود، برای حل اختلافات بین آنها داوری کند.
نکات مهم در تنظیم داوری قرارداد مشارکت در ساخت شامل چه مواردی میشود؟
متخصص بودن داور، تنظیم قرارداد داوری با حضور وکلای متبحر، توجه به بندهای درج شده در ثبت قرارداد و حتی زمان دریافت ابلاغ رأی داور از جمله مواردی هستند که باید در زمینه ارجاع به داوری در قرارداد مشارکت در ساخت مورد توجه قرار بگیرند.
مزیت استفاده از داور در قرارداد مشارکت چیست؟
استفاده از داور در قرارداد مشارکت باعث میشود که طرفین دعوا دیگر نیازی به مراجعه به دادگاه نداشته باشند.
حق الزحمه داوری در قرارداد مشارکت در ساخت چقدر است؟
حق الزحمه داوری در قرارداد مشارکت در ساخت عدد مشخصی نیست و با توجه به شرایط پرونده و مفاد مندرج در قرارداد تعیین میشود.
