با توجه به اختلال سراسری اینترنت در ایران و عدم دسترسی به تلگرام و واتساپ، می توانید از طریق تماس تلفنی و پیامک با کارشناسان حقوقی ما در ارتباط باشید.

انحصار وراثت حقوق بازنشستگی

انحصار وراثت حقوق بازنشستگی

انجام مراحل طلاق توافقی بدون نیاز به حضور زوجین در هیچ مرحله ای
بین 15 تا 30 روز کاری
توسط وکیل متخصص طلاق و خانواده
مشاوره رایگان در واتساپ
برای انجام کار توسط وکلای متخصص دادسو با تلفن ۰۲۱۹۱۰۷۹۱۰۳ تماس بگیرید یا روی دکمه های زیر کلیک کنید.

انجام امور اداری سامانه میخک (ثبت نام، ثبت وکالتنامه، تمدید پاسپورت، اخد شناسنامه و …) توسط کارشناسان حقوقی دادسو.
برای اطلاعات بیشتر با دادسو در ارتباط باشید.

در این مقاله قرار است درباره انحصار وراثت حقوقی بازنشستگی توضیح دهیم. در صورت فوت شخصی که اموال، دارایی یا حقوقی داشته، باید انحصار وراثت انجام شود. به تقسیم اموال متوفی بین وراث قانونی ایشان انحصار وراثت گفته می‌شود.

یکی از دارایی‌های قابل تقسیم بعد از فوت شخص، حقوق بازنشستگی ایشان است. در ادامه این مطلب، مراحل انحصار وراثت حقوقی بازنشستگی، مدارک مورد نیاز و سهم هر شخص از حقوق بازنشستگی متوفی بررسی می‌کنیم.

مراحل انحصار وراثت حقوق بازنشستگی

برای تقسیم حقوق بازنشستگی بین وراث متوفی باید ابتدا گواهی انحصار وراثت دریافت شود. که مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت به شرح زیر است:

ابتدا وراث قانونی متوفی، افراد ذینفع یا وکیل قانونی آن‌ها باید گواهی فوت متوفی را از ثبت احوال دریافت کند.

بعد از دریافت گواهی فوت باید وراث یا وکیل انحصار وراثت آن‌ها به همراه سه نفر به دفتر ثبت اسناد رسمی مراجعه کنند. این سه نفر باید همه وراث را بشناسند اما نباید از اقوام درجه یک ایشان باشند. در دفتر اسناد سه شخص باید گواهی دهند که متوفی ورثه‌ای غیر از افرادی که نام آنها در استشهادیه انحصار وراثت ذکر شده ندارد.

در مرحله بعد باید وراث یا وکیل قانونی آن‌ها به همراه مدارک شناسایی همه وراث (کارت ملی و شناسنامه)، عقدنامه (در صورت تاهل)، اسشتهادیه انحصار وراثت و گواهی فوت به شورای حل اختلاف مراجعه کنند. باید به شورای حل اختلاف شهری که آخرین محل سکونت متوفی بوده مراجعه کنند. بعد از ارائه مدارک باید دادخواست انحصار وراثت را ثبت کنند.

بعد از ثبت دادخواست باید وراث به اداره مالیات مراجعه و با ارائه لیست اموال متوفی و وراث، مالیات بر ارث را مشخص کنند.

در مرحله بعد یک آگهی در روزنامه‌های کثیرالانتشار چاپ می‌شود و در آن مشخصات متوفی و وراث قانونی ایشان منتشر می‌شود. در این صورت اگر افراد دیگری ادعای وراث بودن دارد تا یک ماه فرصت دارند به دادگاه مراجعه و ادعای خود را اثبات کند.

در نهایت بعد از همه این مراحل گواهی انحصار وراثت صادر می‌شود که وراث می‌تواند با این گواهی تقسیم و تحریر ترکه را انجام دهند.

انحصار وراثت حقوق بازنشستگی به چه افرادی تعلق می‌گیرد؟

انحصار وراثت حقوق بازنشستگی بین فرزندان دختر و پسر، همسر، پدر و مادر ایشان انجام می‌شود. سهم هر کدام از این افراد نسبت به هم متفاوت است. فرزند دختر تا زمانی که ازدواج نکند یا شاغل نشود حق دریافت مستمری را دارد. فرزند پسر تا سن ۲۰ سالگی حق دریافت مستمری را دارد مگر در شرایطی که گواهی اشتغال به تحصیل بگیرد که در این صورت تا سن ۲۵ سالگی مستمری دریافت می‌کند. همسر متوفی تا زمانی که ازدواج مجدد (دائمی) نکند مستمری را دریافت می‌کند.

تقسیم ماترک یا تقسیم ترکه چیست؟ بیشتر بخوانید: تقسیم ماترک یا تقسیم ترکه چیست؟
انحصار وراثت حقوق بازنشستگی به چه افرادی تعلق می‌گیرد؟
انحصار وراثت حقوق بازنشستگی به فرزندان، همسر و پدر و مادر تعلق می گیرد.

ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱

این قانون به صورت کامل درباره انحصار وراثت حقوق بازنشستگی توضیح می‌دهد. میزان حقوق وظیفه یا مستمری زوجه دائم متوفی و فرزندان و سایر وراث قانونی وی و نحوه تقسیم آن در تمام صندوقهای بازنشستگی اعم از کشوری، لشکری، تامین اجتماعی و سایر صندوقهای خاص به ترتیب زیر است:
زوجه دائم متوفی از حقوق وظیفه یا مستمری وی برخوردار می‌گردد و ازدواج وی مانع دریافت حقوق مذکور نیست و در صورت فوت شوهر بعدی و تعلق حقوق به زوجه در اثر آن، بیشترین مستمری ملاک عمل است.

تبصره

اگر متوفی چند زوجه دائم داشته باشد حقوق وظیفه یا مستمری به تساوی بین آنان و سایر وراث قانونی تقسیم می‌شود. دریافت حقوق بازنشستگی یا از کارافتادگی، مستمری از کارافتادگی یا بازنشستگی حسب مورد توسط زوجه متوفی مانع از دریافت حقوق وظیفه یا مستمری متوفی نیست.

فرزنـدان اناث در صـورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً درصورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار می‌گردند.

حقوق وظـیفه یا مستمری زوجـه دائم و فرزندان و سـایر وراث قانونی کلیه کارکنان شاغل و بازنشـسته مطابق ماده (۸۷) قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵/۰۳/۳۱ و اصلاحات بعدی آن و با لحاظ ماده (۸۶) همان قانون و اصلاحیه ‌ های بعدی آن، تقسیم و پرداخت می‌گردد.

تبصره

مقررات این ماده در مورد افرادی که قبل از اجراء شدن این قانون فوت شده‌اند نیز لازم الاجراء است.

سهم الارث جنین بیشتر بخوانید: سهم الارث جنین

سهم وراث حقوق بازنشستگی

سهم هر یک از افراد از حقوق بازنشستگی متوفی متفاوت است که در ادامه به آن می‌پردازیم.

سهم فرزندان

به صورت کلی سهم فرزند پسر دو برابر فرزند دختر است. اما بر اساس قانون انحصار وراثت سهم فرزندان دختر و پسر برابر است. سهم دختر و پسر به میزان ۲۵ درصد از کل حقوق بازنشستگی است. در صورتی که پدر و مادر هر دو نفر فوت کرده باشند این سهم دو برابر می‌شود. فقط بهتر است توجه داشته باشید اگر فرزند دختر ازدواج کند یا سرکار رود، مستمری ایشان قطع می‌شود. اگر فرزند پسر ۲۰ یا ۲۵ سال را رد کند مستمری ایشان قطع می‌شود.

سهم همسر

سهم همسر متوفی از حقوق بازنشستگی ایشان ۵۰ در صد است. در صورتی که خانم ازدواج مجدد کند مستمری ایشان قطع می‌شود. اگر آقا چند همسر (از ازدواج دائمی) داشته باشد، ۵۰ درصد بین همسران ایشان تقسیم می‌شود.

سهم پدر و مادر

سهم پدر و مادر از انحصار وراثت حقوق بازنشستگی ۲۰ درصد است. این سهم را در صورتی دریافت می‌کنند اگر پدر و مادر تحت تکفل باشند، یا اگر مادر بالای ۵۵ سال و پدر بالای ۶۰ سال سن داشته باشد، یا در صورتی که به اثبات برسد پدر یا مادر از کارافتاده هستند و از بیمه تامین اجتماعی هزینه‌ای دریافت دریافت نمی‌کنند.

سهم وراث از حقوق بازنشستگی
فرزند دختر تا زمانی که ازدواج نکند یا شاغل نشود حق دریافت مستمری را دارد.

انحصار وراثت حقوق بازنشستگی خانم فوت شده

در صورتی که خانمی فوت کند و حقوق بازشستگی داشته باشد، این حقوق بین وراث ایشان تقسیم می‌شود.

در شرایطی این حقوق به همسر ایشان تعلق می‌گیرد که سن ایشان بیشتر از ۶۰ سال باشد و یا از کار افتاده باشد و تحت پوشش تامین اجتماعی نباشد.

به پدر و مادر خانم در صورتی تعلق می‌گیرد که سن مادر بیشتر از ۵۵ سال و سن پدر ایشان بیشتر از ۶۰ سال باشد.

فرزند دختر و پسر خانم در صورتی مشمول می‌شوند که سن آنها کمتر از ۱۸ سال بوده یا گواهی اشتغال به تحصیل داشته باشند.

تقسیم ارث مادر چگونه انجام می‌شود؟ بیشتر بخوانید: تقسیم ارث مادر چگونه انجام می‌شود؟

مدارک لازم برای گرفتن حقوق متوفی بازنشسته کشوری

  • شناسنامه و کارت ملی وراث
  • سند ازدواج (در صورت تاهل)
  • استشهادیه انحصار وراثت
  • گواهی فوت
  • اسناد مربوط به بیمه متوفی
  • گواهی رشد فرزندان (در صورت نیاز)
  • گواهی اشتغال به تحصیل (در صورت تحصیل فرزندان)

سوالات متداول

  1. انحصار وراثت حقوق بازنشستگی چقدر طول می‌کشد؟

زمان انحصار وراثت حقوق بازنشستگی به پیچیدگی پرونده و موانع آن بستگی دارد. اما به صورت کلی حدود ۱ الی ۲ ماه انجام مراحل انحصار وراثت حقوق بازنشستگی زمان می‌برد.

  1. در چه صورت حقوق مستمری بگیران قطع می‌شود؟

در صورتی که همسر بعد از فوت متوفی دوباره ازدواج کند، مستمری وی قطع می‌شود. فرزند پسر نیز تا ۱۸ سالگی مشمول دریافت حقوق مستمری است. البته اگر پسر دچار مشکلات و معلولیت جسمی باشد مستمری وی قطع نخواهد شد. فرزند دختر نیز تا زمانی که ازدواج نکند و شاغل نداشته باشد مشمول دریافت مستمری هستند.

۴.۴/۵ - (۱۳ امتیاز)

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در تلگرام دنبال کنید

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در اینستاگرام دنبال کنید

تحریریه دادسو

این مقاله توسط تیم تحریریه دادسو گردآوری، تنظیم و تحریر شده است.
اعضای تحریریه در جهت افزایش آگاهی و اطلاعات کاربران سایت، همه روزه مقالات کاربردی در حوزه فعالیت‌های دادسو منتشر و بروز رسانی می نمایند. لازم به ذکر است که این مقالات هیچ وقت جای مشاوره با وکیل متخصص را نخواهد گرفت. در صورت تمایل برای مشاوره با وکیل با دادسو در ارتباط باشید.

74 دیدگاه برای “انحصار وراثت حقوق بازنشستگی

  1. سیامک دارابی گفته:

    سلام
    من الان ۶۰ ساله هستم و از همسرم جدا شدم ، آیا به من حقوق مستمری پدرم مرحومم تعلق میگیره ؟

  2. مائده گفته:

    سلام وقت بخیر، پدر من ۲۶سال هست که فوت کردن، اون زمان مادر و پدرشون رو تحت تکلف داشتن، بعد از فوتشون، حقوق بازنشستگی به پدر و مادر و همسرشون یعنی مادر بنده تعلق گرفت. بعد از فوت مادربزرگم، حقوقشون قطع شد، حالا به تازگی پدربزرگم فوت کردن، آیا راهی هست که حقوقشون ب مادرم برگرده؟ عمه و عمویی از کارافتاده یا مجرد ندارم و همه شرایط خوبی دارن.

    • تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر.
      بله باید از طریق بیمه اقدام و اعلام کنید که مادر شما تنها ورثه به جامانده هستند.

  3. افسانه گفته:

    سلام

    من از همسر خود جدا شده ام و با مادر خود زندگی می کنم مادر من مستمری بگیر تامین اجتماعی هست و بعد از فوت پدرم حقوق مستمری او نیز به مادر من رسیده چون من آن زمان طلاق نگرفته بودم و الان مادرم دو تا حقوق می گیرد .
    آیا بعد از فوت مادرم من می توانم هم حقوق او و هم حقوق پدرم را ( هر دو رو با هم ) بگیرم ؟

    • تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر.
      سوالتون مربوط به قوانین بیمه هست که باید از بیمه تامین اجتماعی سوال بفرمایید.

  4. نادر گفته:

    سلام وخسته نباشید . سال ۹۶ برادرم فوت کردند و الان هم واسه خانوم برادرم حقوق مستمری واریز میشود آیا پدر و مادر مرحوم از حقوق مستمری ارث میبرند ؟ ممنون میشم جوابمان را بدهید در ضمن پدرم بازگشته تامین اجتماعی میباشند

  5. امین گفته:

    سلام
    پدرم که بازنشسته بوده فوت کرده و مادرم و خواهرم که طلاق گرفته در قید حیات میباشند میخواستم بدونم چند درصد از حقوق به خواهرم میرسه

  6. Arash گفته:

    سلام وقت بخیر من ۱۶ سالم هستش و متاسفانه مادرم فوت شدن و قبلا از پدرم جدا شده بودن و من تحت تکلف مادرم بودم آیا حقوق ایشون به من یا مادر بزرگم تعلق میگیره؟!

  7. محمد گفته:

    سلام برادر من پرسنل نیروهای مسلح و۱۸ سال قبل فوت شده ودارای همسر و یک دختر بوده و سن پدر و مادر هم بالای ۶۰ سال بوده ولی پدر و مادر پیگیر سهم الارث خود از حقوق برادرم نشدن و حقوقش رو کامل همسر برادرم میگیرا که دخترش هم با ایشون زندگی میکنه حالا پدر و مادرم سنشون خیلی بالا رفته و بیماریهای زیادز دارن که هزینه درمانشون بالا هست آیا میتونن اقدام کنن برای سهمشون از حقوق متوفی؟اگه جواب مثبته لطفا بفرمایید از چه طریقی اقدام کنن

    • تیم تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند.

  8. ایزدی گفته:

    سلام وقت بخیر من مادر دو فرزند هستم که شوهرم ۳ ماهه فوت کرده ایا از مستمری بیمه به مادر شوهرم تعلق میگیره در ضمن ایشون خودشون مستمری بگیربیمه هستن ؟

    • تیم تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید تا شما را راهنمایی کنند.

  9. ناشناس گفته:

    سلام.بنده پدرم فوت کردن تا سن ۲۵ سالگی بخاطر تحصیل حقوقشون دریافت میکردم.الان حقوق بنده قطع شده و بنده درحال تحصیل کارشناسی ارشد هستم آیا امکانش هست دوباره حقوق بگیرم ؟

    • فائزه طاهری گفته:

      سلام وفت بخیر
      با ارائه گواهی اشتغال به تحصیل امکان دریافت حقوق ایشان را خواهید داشت.

  10. سهیلا گفته:

    سلام مادرم و شوهرم هر دو فوت شده اند،من تک فرزند مادرم میباشم،ایا می‌توانم مستمری مادرم را دریافت کنم،در ضمن ایا اگر من مالک یه منزل و یک مغازه باشم مانعی برای دریافت حقوق بازنشستگی مادرم است؟

    • فائزه طاهری گفته:

      سلام وقت بخیر
      بله شما میتونید به عنوان ورثه حقوق ایشان را دریافت کنید و داشتن اموال منقول و غیر منقول تاثیری در این خصوص ندارد.

  11. یزدان گفته:

    سلام و عرض ادب به شما عزیزان.یکی از خواهرهای بنده مجرد و شاغل (معلم) هست .و یک مادر بالای ۶۰ سال دارم.که همه با هم زندگی میکنند.آیا بعد از فوت خواهر ،حقوق خواهر به مادر میرسد؟و بعد از مادر به خواهر های مجرد هم میرسد؟سپاس از راهنمایی شما

    • فائزه طاهری گفته:

      سلام وقت بخیر
      بله درسته حقوق خواهر مجرد بعد از فوت به مادر می‌رسد و در صورت نبود مادر به خواهر خواهد رسید.

  12. محمدجواد حسن پور دهم گفته:

    سلام
    ببخشید در حوزه علمیه درس خواندن هم جزو محصل بودن حساب میشه؟؟
    ممنون میشم پاسخ گو باشید

  13. ناشناس گفته:

    سلام یه بنده خدایی نظامی فوت کرده حقوقش رو به نام همسرش کرده حالا همسرش ازدواج کرده وبچه داره البته صیغه ای حالا مادرش از پدرش جدا شده ایا حقوق به مادر متوفی تعلق میگیره اگر میگیره چند درصده

    • تیم تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید تا شما را راهنمایی کنند.

  14. ناشناس گفته:

    سلام اگه دختر طلاق بگیره بعد حقوق قانونی بهش تعلق میگیره بعداز دریافت حقوق میتونه صیغه شوهرش بشه ایا راهی برای مقابله بااین هست؟

  15. منیر گفته:

    خانمی که همسرش فوت کرده (همسر بازنشسته تامین اجتماعی بیمه حرف بوده ولی حقوق بسیار کمی میگرفته) می‌تواند حقوق بازنشستگی پدر یا برادر فوت شده‌‌اش را دریافت کند؟

    • احسان دهداری گفته:

      سلام، وقت بخیر
      بله می‌تواند حقوق بازنشستگی پدر یا برادر فوت شده‌اش را دریافت کند.

    • مهناز اکبری گفته:

      سلام
      برای انحصار وراثت خواهرام مدارک نمی‌دن

      فقط کپی دادن

      در پیشخوان قضایی کرج ثبت کردم،امروز ابلاغیه اومده که مدارک رو تا ده روز کامل کنید

      اصل شناسنامه و کارت ملی رو نمیدن، چیکار کنم؟

      • احسان دهداری گفته:

        سلام، وقت بخیر
        برای این موارد اصل مدارک نیاز هستش
        اگر امکان دارد از کپی برابر اصل استفاده کنید. در غیر این صورت از طرف اداره ثبت احوال جهت اخز نسخه المثنی اسناد پیگیری نمایید.

  16. ناشناس گفته:

    سلام
    پدر من بازنشسته آموزش و پرورش هست.میخواستم بدونم بعد از فوت ایشان و مادرم ، حقوق بازنشستگیشون به من تعلق میگیره یا نه؟؟ سنم هم بالای ۳۰ هست.

    • تیم تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید تا شما را راهنمایی کنند.

  17. انسیه گفته:

    سلام وقتتون بخیر
    من کارمند هستم آیا قانونی هست که بعد مرگم حقوقم به برادر از کار افتاده ام برسه؟؟؟

    • تیم تحریریه دادسو گفته:

      سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید تا شما را راهنمایی کنند.

  18. شادی گفته:

    سلام. یه سوال دارم:پدرم بازنشته نیروهای مسلح هستن. من شغل ازاد دارم که چند سالی هست بیمه تامین اجتماعی برایم رد شده است ینی سابقه کار دارم. سوالم اینکه اگر پدرم فوت کند و من از بیمه ام استعفا بدهم حقوق بازنشتگی پدرم پس از فوتش به من میرسد یا خیر؟ ” من بعد از فوت پدرم از بیمه استعفا بدهم” اگر هیچ وراث دیگری جز من نداشته باشد. ممنون میشم جوابم را بدهید.

  19. سامان عزتی گفته:

    سلام اگر فرزند یک زن مستمری بگیر حقوقش قطع بشه بعد از ۱۸ سالگی این حقوق به مستمری زن اضافه میشه یا نه؟

  20. بنفشه گفته:

    با سلام
    مادرم وظیفه بگیر اموزش پرورشه.آیا من و خواهرم میتونیم این حقوق رو بگیریم؟

  21. رسول گفته:

    محدودیت سنی برای فرزندان پسر یا نماینده قانونی تأیید شده از دادگاه باید برداشته و حقوق ورثه پرداخت شود

    اموال در انحصار ورثه قانونی باشد.

    ودر صورت وجود زوجه حق و حقوق طبق خواسته فرزندان ذکور باشد.

  22. الهه گفته:

    سلام اگر وراث مشمول فقط یک دختر و مادر باشند حقوق بازنشستگی پدر به چه نسبتی بین این دو فرد تقسیم میشه؟

  23. سولماز جعفری گفته:

    سلام. طبق قانون حقوق خواهر متوفی من به مادرم می رسد. آیا صد در صد حقوق به ایشان تعلق می گیرد؟ اگر درصدی است چند درصد؟ تشکر

  24. امیر گفته:

    سلام برای انجام این مراحل اگه شناسنامه یکی از فرزنداو پسر نباشد ولی کپی شناسنامه و اصل کارت ملی هست میشود اقدام کرد .

  25. علی.خ گفته:

    سلام،من ۴۸ سالمه،پدرم چندروز پیش به رحمت خدا رفت
    الان ۷ساله بیکارم و چشم راستم در کودکی بینایی را از دست داده،آیا شامل مستمری میشوم؟

    • احسان دهداری گفته:

      سلام، وقت بخیر
      باید به سازمان مربوطه مراجعه نمایید ارجاع داده می شوید به کمیسیون پزشکی

  26. ناشناس گفته:

    باسلام خدمت شما من یه خانم ۴۰ ساله هستم ک باوجود چن فرزند یتیم ک بیکار ودانشجو هستن شوهرم بازنشسته شرکت نفت بودن ومن زن دوم هستم خانم اول ۷۰ سالشه ک بچهاش همه رفتن سرزندگیشون ومن توان نگهداری وهزینه بالایه اینارو ندارم وشرکت حقوق ما دوتا زنو مساوی میده یا این قانونه ک یه زن جوان بایه زن سالمند هردومثل هم حقوق بگیرن

  27. فاطمه گفته:

    سلام وقتتون بخیر
    پدرم بازنشسته مس سرچشمه هست با فوت مادر ازدواج مجدد داشتند سوالم اینه با تعهد محضری میتونند مبلغ یا درصدی از حقوقشون رو به نام بنده بزنند شرایط سنی وازدواج و معلولیت هم ندارم

  28. احمد گفته:

    سلام آیا راهی وجود دارد که بعد فوت افراد تحت تکفل مثال مادر از حقوق تامین اجتماعی ارث نبرد وحقوق کامل به همسر و فرزندانم برسد ..مثلا بصورت ثبتی سندی جهت این کار تنظیم شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برای باخبرشدن از آخرین اخبار عضو خبرنامه شوید

مشاوره با کارشناسان حقوقی دادسو

فاطمه شهبازی

محیا بابایی

نرگس دهنورد

فاطمه شهبازی