شرایط و مراحل انحصار وراثت چیست؟

مراحل انحصار وراثت چیست؟

انجام مراحل طلاق توافقی بدون نیاز به حضور زوجین در هیچ مرحله ای
بین 15 تا 30 روز کاری
توسط وکیل متخصص طلاق و خانواده
مشاوره رایگان در واتساپ
برای انجام کار توسط وکلای متخصص دادسو با تلفن ۰۲۱۹۱۰۷۹۱۰۳ تماس بگیرید یا روی دکمه های زیر کلیک کنید.

در این مقاله قرار است درباره مراحل انحصار وراثت در سال ۱۴۰۱ و دریافت گواهی انحصار وراثت توضیح دهیم. انحصار وراثت مرحله‌ای است بعد از فوت شخص که لیست اموال و دارایی‌ها و وراث ایشان مشخص می‌شود. به بیان دیگر مرحله‌ای است که نشان می‌دهد هر یک از وراث چه مقدار ارث می‌برند.

مدارک لازم برای انحصار وراثت

برای اینکه مراحل انحصار وراثت به درستی و بدون هیچ دردسری انجام شود، باید مدارکی را آماده کرد که آنها را در ادامه معرفی خواهیم کرد.

  • گواهی فوت
    • از سال ۱۳۹۵ در بعضی از استان‌ها مانند تهران به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه درخواست گواهی فوت قابل دریافت است.
  • استشهاد محضری
  • شناسنامه متوفی
  • عقدنامه یا رونوشت
  • وصیت‌نامه رسمی متوفا
  • گواهی تسلیم اظهارنامه مالیاتی
    • برای متوفیان قبل از ۱۳۹۵ که تاکنون اقدام نکرده اند.
  • شناسنامه وراث

برای آشنایی بیشتر بهتر است مقاله کامل مدارک لازم برای انحصار وراثت را مطالعه کنید.

مراحل انحصار وراثت

انحصار وراثت بر اساس اموال به جا مانده از متوفی به دو دسته انحصار وراثت محدود و نا محدود تقسیم می‌شود. اگر دارایی به جا مانده از متوفی کمتر از پنجاه میلیون تومان باشد انحصار وراثت محدود و اگر بیشتر از پنجاه میلیون تومان باشد انحصار وراثت نا محدود انجام می‌شود.

طبقات ارث یکی از مهم‌ترین معیارهای انحصار وراثت و تقسیم ارث است که در ادامه مقاله به صورت کامل درباره طبقات وراث و مراحل انحصار وراثت را توضیح می‌دهیم.

به صورت کلی بعد از فوت متوفی وراث ایشان باید مراحل انحصار وراثت را طی کنند تا در نهایت گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند.

گواهی انحصار وراثت

بعد از مشخص شدن اموال و وراث شخص فوت شده بررسی‌هایی توسط مراجع دارای صلاحیت قانونی انجام می‌شود. رای صادر شده توسط مراجع را گواهی انحصار وراثت می‌گویند.
همان طوری که توضیح دهیم مراحل انحصار وراثت طی می‌شوند تا گواهی انحصار وراثت دریافت شود. در ادامه این مراحل را به صورت کامل بررسی می‌کنیم.

۱-دریافت گواهی فوت

اولین مرحله برای دریافت گواهی انحصار وراثت، صدور گواهی فوت توسط ثبت احوال می‌باشد. مطابق قانون ارث در ایران بعد از فوت شخص، علت فوت و تاریخ فوت در سیستم الکترونیکی یکپارچه اداره ثبت احوال کشور ثبت می‌شود.
شناسنامه فرد باطل شده و گواهی فوت صادر و به یکی از وراث یا وکیل ایشان داده می‌شود. این یکی از مدارک لازم برای درخواست انحصار وراثت می‌باشد.

طبق ماده ۲۲ قانون ثبت احوال: وفات هرکس اعم از ایرانی یا خارجی و همچنین ولادت طفلی که مرده به دنیا آمده یا بلافاصله پس از ولادت بمیرد باید به مامور یا نماینده ثبت احوال اعلام شود. وفات ایرانیان در خارج از کشور به ماموران کنسولی محل اقامت یا به نزدیکترین ماموران کنسولی ایران یا به سازمان ثبت احوال کشور اعلام می‌شود.

گواهی فوت به یکی از اعضای خانواده، مالک مکانی که متوفی در آن فوت شده، ماموران انتظامی و کارکنان قبرستان تحویل داده می‌شود.

[readmore]3273[/readmore]

۲-مراجع صدور گواهی

برای دریافت این گواهی باید فرم مخصوص درخواست گواهی را تهیه کنید. برای تهیه این فرم باید یک از وراث یا وکیلی که وکالت انجام انحصار وراتث را دارد به شورای حل اختلاف شهری که اخرین محل اقامت فرد فوت شده بوده، مراجعه کند.

فقط توجه داشته باشید که این مسئله بسیار مهم است. بعد از دریافت فرم باید اسامی تمام افرادی که از متوفی ارث می‌برند و همچین نسبت آنها با شخص فوت شده را یادداشت کنید.

فقط توجه داشته باشید که حضور تمامی وراث در این مرحله نیاز نیست و فقط یکی از وراث (بنابر طبقات وراث) یا افراد ذی نفع در انحصار وراثت یا وکیل‌شان کافی است.

۳-تائید وراث

یکی دیگر از مراحل انحصار وراثت تائید وراث است. در این مرحله باید به همراه فرمی که از شورای حل اختلاف (در محل زندگی فرد فوت شده) دریافت کرده‌اید با مدارک دیگر مانند گواهی فوت شخص، اصل و کپی شناسنامه و اصل و کپی کارت ملی همه‌‌ی وراث، به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنید.

در دفتر اسناد رسمی باید دو شاهد که همه‌ی وراث را می‌شناسند حضور داشته باشند و استشهادیه انحصار وراثت را امضا کنند. این کار برای این است که شاهدان با دادن امضا و گواهی، وراث شخص فوت شده را به صورت رسمی و قانونی تائید کنند تا دفتر دار شهادت نامه‌ای تنظیم کند که برای مراحل بعدی شورای حل اختلاف نیاز است.

 

دریافت گواهی فوت

فرم استشهادیه گواهی انحصار وراثت

فرم استشهادیه مخصوص گواهی انحصار وراثت به شرح زیر است:

به گواهی می‌طلبم خانم ها و آقایانی را که آگاه هستند شادروان ………….در تاریخ ……….. در شهر …………… آخرین اقامتگاه دائمی خود در گذشته است و هنگام فوت:

تعداد  …………………….. پسر داشته / نداشته به نام………………………………………….
تعداد  ………………………. دختر داشته / نداشته به نام ……………………………………….
تعداد ……………………همسر دائمی داشته / نداشته به نام…………………………………..
تعداد ………………………. مادر داشته / نداشته به نام…………………………………………
تعداد ………………………. پدر داشته / نداشته به نام ………………………………………….

و وراث دیگری غیر از افراد نامبرده بالا ندارد و در موقع فوت مذهب متوفی ……………..بوده و دارائی او کمتر / بیشتر از مبلغ …………… بوده است تا اطلاعات خود را در برگ بنویسد.

گواه اول : اینجانب نام…………….. نام خانوادگی …………………. شغل………………  سن ………………….شماره شناسنامه…………………صادره از ……………. فرزند………….  که با خانواده  (نام متوفی) ……………………. از نزدیک آشنا هستم ولی رابطه خویشاوندی یا در گذشته و بازماندگان او ندارم و فاقد محکومیت کیفری می‌باشم، خداوند متعال را در نظر گرفته سوگند یاد می‌کنیم که جز به راستی چیزی ننویسیم و یا علم به مقررات و مجازات گواهی دروغ به شرحی که در پشت ورقه نوشته شده است و التزام به راستگویی مراتب بالا را کلا گواهی می کنم.

صحت امضای ……………. که با علامت………….. مشخص شده است مورد گواهی است دفترخانه شماره………………

گواه دوم: اینجانب نام ……………..نام خانوادگی…………….. شغل………………..  سن……………….  شماره شناسنامه……………. صادره از……………..  فرزند ………………که با خانواده  ( نام متوفی ) ……………… از نزدیک آشنا هستم ولی رابطه خویشاوندی یا در گذشته و بازماندگان او ندارم و فاقد محکومیت کیفری می‌باشم ، خداوند متعال را در نظر گرفته سوگند یاد می کنیم که جز به راستی چیزی ننویسیم و یا علم به مقررات و مجازات گواهی دروغ به شرحی که در پشت ورقه نوشته شده است و التزام به راستگویی مراتب بالا را کلا گواهی می‌کنم.
صحت امضای ……………..که با علامت …………….مشخص شده است مورد گواهی است دفترخانه شماره………………….

[readmore]3528[/readmore]

۴-مشخص کردن مالیات بر ارث

لیستی از تمام دارایی‌های متوفی باید تهیه شود. اموال منقول و غیر منقول مشخص شده و برای مشخص شدن تکلیف مالیات بر ارث باید یکی از وراث به اداره دارایی مراجعه کند.

مالیات بر اساس اینکه هر یک از وراث چه نسبتی با شخص فوت شده دارند مشخص می‌شود. رسیدی که از اداره دارایی در این مرحله دریافت می‌کنید برای ادامه کار و مراجعه به شورای حل اختلاف نیاز است.

به صورت خلاصه لیست اموال معاف از مالیات و دارای مالیات بر ارث به شرح زیر است:

سپرده‌های بانکی، اوراق بهادار، وسایل نقیله (از هر نوع)، املاک و… دارای مالیات بر ارث و وجوه بازنشستگی، وظیفه، پس‌انداز خدمت، مزایای پایان خدمت و اثاث منزل متوفی معاف از مالیات بر ارث هستند.

[readmore]3284[/readmore]

۵-مراجعه مجدد به شوای حل اختلاف

در این مرحله وکیل انحصار وراثت یا یکی از وراث به نمایندگی بقیه می‌تواند با در دست داشتن مدارکی که در ادامه ذکر می‌کنیم به شورای حل اختلاف مراجعه کند. حضور همه‌ی وراث ضروری نیست. لیست مدارک به این صورت است:

  • فرم مخصوصی که در دفتر اسناد رسمی که همه‌ی وراث و شاهدان امضا کردند
  • کپی و اصل شناسنامه همه‌ی وراث
  • کپی برابر اصل همسر فرد فوت شده
  • گواهی فوت متوفی
  • گواهی مالیات بر ارث
  • دادخواست گواهی انحصار وراثت
[readmore]3623[/readmore]

گواهی انحصار وراثت

۶-آیا متوفی ورثه دیگری دارد؟

در  ادامه مراحل انحصار وراثت برای دریافت گواهی انحصار وراثت باید مشخص شود که آیا متوفی ورثه دیگری دارد یا خیر؟ در این مرحله مراجع قضایی بعد از بررسی اسناد و مدارک با هزینه‌ی وراث آگهی انحصار وراثت در روزنامه های کثیرالانتشار می‌دهند که در صورت وجود ورثه دیگر، به دادگاه مراجعه کند تا با بررسی ادعایش او را در لیست وراث قرار دهند.
اگر بعد از یک ماه فردی مراجعه نکند گواهی صادر می‌شود. در صورتی که متوفی در شهر بزرگی فوت کرده باشد این آگهی در روزنامه کثیرالانتشار چاپ می‌شود. در صورتی که متوفی در روستا فوت شود آگهی به صورت چاپی در جایی نصب می‌شود تا در دید همه‌ی اهالی وراث باشد.

[readmore]3405[/readmore]

نمونه آگهی به صورت زیر است:

آگهی حصر وراثت

آقا/خانم ………. دارای شناسنامه شماره …….  به شرح دادخواست به کلاسه ………. از این شورا درخواست گواهی حصر وراثت نموده و چنین توضیح داده که شادروان ……….. به شناسنامه شماره ………. در تاریخ ………در اقامتگاه دائمی خود بدرود زندگی گفته و ورثه حین الفوت آن مرحومه منحصر است به:

آقای………..نام پدر………تاریخ تولد……… شماره شناسنامه………. شماره ملی…….. برادر متوفیه

آقای……….نام پدر……….تاریخ تولد………..شماره شناسنامه……….شماره ملی………برادر متوفیه

آقای………نام پدر……….. تاریخ تولد……….شماره شناسنامه……….شماره ملی……….خواهر متوفیه

و جز نامبردگان ورثه دیگری ندارد.

چند نکته مهم درباره انحصار وراثت

افرادی که تصمیم گرفته اند که مراحل حصر وارثت متوفایی را انجام دهند، بهتر است به چند نکته توجه داشته باشند.

  • روند انحصار وراثت باید بر مبنای قواعد ارث در قانون مدنی انجام شوند.
  • اصولاً تمامی بازماندگان متوفا از او ارث نخواهد برد. به این معنا که در صورت وجود وراثی در طبقات نزدیک تر، وراث طبقات بعدی ارث نخواهند برد.
  • در صورت وجود وصیت‌نامه رسمی متوفی، ابتدا به وصیت عمل می‌شود و سپس مراحل انحصار وراثت انجام می‌شود.
  • متوفی تنها یک سوم اموال خود را می‌تواند در وصیت تقسیم کند. باقی اموال تحت قوانین حصر وراثت تقسیم خواهند شد.
  • بعد از اخذ گواهی فوت، تنها یک نفر باید به دفتر خدمات قضایی مراجعه کند. نیازی به حضور تمامی وراث نیست.
  • همراه داشتن گواهی مالیات بر ارث در دفتر خدمات قضایی برای متوفیان سال ۱۳۹۵ الزامی نیست.
  • شورای حل اختلاف مدارک لازم برای انحصار ورثه را بررسی می‌کنند و در روزنامه کثیرالانتشار اطلاعیه می‌دهند که اگر ورثه یا وراثی ادعای ارث دارند، خود را معرفی کنند.
  • اطلاعیه‌ها و ابلاغیات شورای حل اختلاف از طریق سامانه ثنا به وراث اعلام می‌شوند.

انواع گواهی انحصار وراثت

بعد از اینکه مراحل انحصار وراثت انجام شد، گواهی انحصار وراثت آماده و به وراث ارسال می‌شود. این گواهی دو نوع متفاوت دارد که در ادامه آنها را معرفی خواهیم کرد.

  • گواهی انحصار وراثت محدود

گواهی انحصار وراثت بر اساس ماترک متوفی می‌تواند محدود باشد. اگر میزان اموال فرد کمتر از ۳۰ میلیون ریال باشد، این گواهی محدود است و برای انجام امور و پرداخت دیون معنوی خرج خواهد شد. البته کمتر کسی این روزها دارایی کمتر از ۳۰ میلیون ریال دارد. به همین دلیل این نوع گواهی کمتر استفاده می‌شود و زمان دریافت آن با بهره مندی از خدمات مشاوره تا حدود یک هفته نیز کاهش می‌یابد.

  • گواهی انحصار وراثت نامحدود

اگر میزان دارایی و ماترک متوفی بیشتر از ۳۰ میلیون ریال باشد، گواهی نامحدود آماده می‌شود. این کار مقداری زمان بر است.زیرا شورای حل اختلاف با انتشار خبر در روزنامه باید از وجود تمام وراث اطمینان حاصل کند. ضمن اینکه مرحله آگهی دادن خود یک ماه زمان لازم دارد. هرچند اگر شما با کمک وکیلی این کار را انجام دهید نهایتاً بعد از ۴۰ روز گواهی انحصار وراثت را دریافت خواهید کرد.

هزینه‌ها و مالیات انحصار وراثت

هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت محدود و نامحدود یکسان است. زیرا انتشار آگهی بر عهده شورای حل اختلاف بوده و هزینه ای برای افراد ندارد. اما هزینه کل مراحل انحصار وراثت در حد ۲۰۰ هزار تومان است که باید در دفتر خدمات قضایی پرداخت شود. علاوه بر این باید بدانید که روند انحصار وراثت هیچ مالیاتی ندارد.

وکیل انحصار وراثت

باتوجه به مشکلات بسیار زیادی که در جریان انحصار وراثت وجود دارد حضور فردی که بتواند حل کردن این مشکلات را راحت‌تر کند و روند جریان پرونده را تسریع کند بسیار کمک کننده است.

گاهی مشکلات ساده‌ای در این جریان پیش می‌آید. مانند مشغول بودن یکی از وراث که باعث عدم حضورش در روند انحصار وراثت است. در اینجا با وکالت دادن به یک وکیل متخصص و کار بلد این مشکل به راحتی حل می‌شود.

گاهی مشکلات پیچیدگی بیشتر پیدا می‌کنند که افراد عادی که از ریز قوانین اطلاعی ندارند می‌توانند با یک اقدام غلط باعث کند شدن روند پرونده شوند.

مشکلاتی مانند مفاد تنظیم دادخواست، اعتراض به رای انحصار وراثت، عدم همکاری وراث در انحصار وراثت، مفقود شدن گواهی انحصار وراثت، شهادت دروغ، عدم ذکر اسم اشخاص در گواهی انحصار وراثت به صورت عمد و … درحل این مشکلات حضور شخصی که از ریز قوانین اطلاع دارد بسیار تاثیرگذار است.

پس این یک موضوع بدیهی است که اگر وکیل به جای شما در پروسه انحصار وراثت حضور پیدا کند کارها با سرعت بیشتر ور کیفیت بهتر مطابق خواسته شما انجام می‌شود. برای اطلاع از هزینه وکیل انحصار وراثت از طریق واتساپ با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید.

[readmore]3481[/readmore]

وکیل انحصار وراثت

طبقات وراث

در مراحل انحصار وراثت و دریافت گواهی انحصار وراثت یکی از مهم‌ترین نکات توجه به طبقات وراث است. از نظر قانونی افراد یا بر اساس سبب یا نسب از متوفی ارث می‌برند. نسبی به واسطه دارا بودن رابطه خونی مثل والد و فرزند است و سببی به واسطه ازدواج رخ می‌دهد.

وراث بر اساس نسبتی که با متوفی دارند به سه طبقه تقسیم می‌شود. که در صورتی که حتی یک فرد از طبقه اول حضور داشته باشد، طبقات دیگر ارث نمی‌برند. همچنین هر طبقه به دو درجه تقسیم می‌شود که به شرح زیر است:

  • طبقه اول: پدر، مادر، فرزند (درجه اول) و نوه (درجه دوم)
  • طبقه دوم: پدر بزرگ، مادر بزرگ، خواهر، برادر (درجه اول) فرزندان خواهر و برادر (درجه دوم)
  • طبقه سوم: عمه، خاله، عمو، دایی (درجه اول) فرزندان آنها (درجه دوم)

بهتر است بدانید در صورت متاهل بودن متوفی همسر ایشان جز طبقات محسوب نمی‌شود و در هر صورت ارث می‌برد.

[readmore]3823[/readmore]

سهم الارث افراد

این موضوع بسته به این که فرد از کدام طبقه باشد و اینکه آیا افرادی از این طبقه حضور دارند یا خیر متفاوت است. ما به چند مورد از متداول‌ترین سهم الارث‌ها می‌پردازیم.

  • در صورتی که متوفی فقط پدر و مادر دارد: مادر یک سوم و پدر دو سوم اموال متوفی را ارث می‌برد.
  • متوفی پدر (یا مادر) و یک دختر دارد: سهم پدر یک چهارم و دختر سه چهارم اموال متوفی است.
  • متوفی پدر (یا مادر)  و یک پسر دارد: پدر یک ششم و مابقی اموال متوفی به پسر تعلق دارد.
  • متوفی دارای یک پسر و یک دختر است: پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.
  • متوفی دو دختر دارد: ارث بین آن دو نصف نفر می‌شود.
  • پدربزرگ و مادر بزرگ پدری و پدر بزرگ و مادر بزرگ مادری: ارث در اجداد پدری دو سوم و مادر یک سوم تقسیم می‌شود.

سهم دولت از ارث

در صورتی که متوفی ورثه‌ای نداشته باشد مراحل انحصار وراثت و دریافت گواهی انحصار وراثت کاملا متفاوت می‌شود. اگر متوفی در زمان مرگ وارثی نداشته باشد طبق نظر حاکم قانون، پس از گذشت ده سال و پیدا نشدن وارث اموال ایشان به حساب خزانه دولت واریز می‌شود و در اصطلاح سهم دولت از ارث محسوب می شود.

بر اساس ماده ۸۶۶ قانون مدنی: در صورت نبودن وارث امر ترکه متوفی راجع به حاکم است.

ماده ۳۳۵ قانون امور حسبی: اگر از تاریخ تحریر ترکه تا ده سال وارث متوفی معلوم شود ترکه به او داده می‌شود و پس از گذشتن مدت نام برده باقی مانده ترکه به‌ خزانه دولت تسلیم می‌شود و ادعاء حقی نسبت به ترکه از کسی به هر عنوان که باشد پذیرفته نیست.

[readmore]4843[/readmore]

عدم همکاری وراث در انحصار وراثت

معمولا افرادی که در پروسه انحصار وراثت هستند در گیر این موضوع می‌شوند که همه‌ی وراث برای انجام انحصار وراثت همکاری نمی‌کنند. در این صورت اولین راه مذاکره کردن با وراث است.
در صورتی که مذاکره نتیجه نداد پیشنهاد می‌کنیم از یک وکیل پایه یک دادگستری مشورت بگیرید تا ایشان شما را راهنمایی کنند. چرا که بسته به مرحله‌ای که در آن قرار دارید راهکار متفاوت است. در صورتی که مشکل شما با ورثه دیگر بر سر یک ملک مشترک است می‌توانید دعوی خلع ید از ملک مشاع را طرح کنید.
در آخرین مرحله و در صورتی که هیچ راهی جواب نداد دادگاه جلسه‌ای بدون وراثی که همکاری نمی‌کنند تشکیل می‌دهد و به موضوع رسیدگی می‌کند و در صورت نیاز بدون حضور همه وراث انحصار وراثت انجام می‌شود.

مراحل انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور

بر طبق قانون اتباع ایرانی در هر کشور دیگری که زندگی کنند از نظر احوال شخصیه (ازدواج،  طلاق، ارث، وصیت و فرزند خواندگی) باید طبق قانون ایران برخورد کنند.

هموطنان می‌توانند برای انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور، وکالت خود را به یکی دیگر از وراث  یا وکیل پایه یک دادگستری بدهند تا ایشان با حق توکیل برایشان وکیل بگیرند.

در اینجا وکیل پایه یک دادگستری می‌تواند با وکالتی که از فرد دارد بدون حضور خودشان مراحل انحصار وراثت را انجام داده و حق ایشان را مطالبه کند.

برای وکالت دادن به یک وکیل پایه یک دادگستری که به صورت تخصصی کار انحصار وراثت را انجام می‌دهد باید یا از طریق سامانه ثنا و یا از طریق سامانه میخک اقدام کنید.

در صورتی که سیم کارت ایرانی فعال دارید می‌توانید در سامانه ثنا ثبت نام کرده و احراز هویت غیر حضوری را انجام دهید و از وکیل خود بخواهید متن وکالت و حدود اختیارات را به صورت شفاف برای شما توضیح دهد و سپس امضا قرارداد الکترونیکی را انجام دهید.

در صورتی که سیم کارت ایرانی فعال ندارید وارد سایت میخک شوید. ثبت نام را انجام دهید. بسته به قوانین کشوری که در آن سکونت دارید باید احراز هویت و تائید مدارک را یا به صورت غیر حضوری از اسکایپ و یا حضوری در کنسولگری انجام دهید. بعد از انجام این روال وکیل شما می‌تواند وکالت نامه شما را از وزارت امور خارجه دریافت کند  و مراحل انحصار وراثت را به جای شما طی کند و گواهی انحصار وراثت را دریافت کند.

مراحل انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور

شرایط ورثه برای انجام مراحل انحصار وراثت

تا این قسمت مراحل انحصار وراثت و طبقات وراث را بررسی کردیم. در این عنوان واجد شرایط بودن وراث را بررسی می‌کنیم.

  • وجود وارث: وارث باید در زمان فوت کسی که قرار است از او ارث ببرد زنده باشد. فرض کنیم پدر فردی قبل از پدر بزرگ ایشان فوت کند. در این صورت دیگر به نوه هم ارث تعلق نمی‌گیرد.
  • مشروع بودن نسب: در صورتی که فردی از روابط نا مشروع (بدون ازدواج دو شخص) به دنیا آمده باشد و این موضوع ثابت شود، ایشان ارث نمی‌برند.
  • عدم فرزندخواندگی: شخصی که به فرزند خواندگی گرفته شود از ارث محروم است.

چه مواردی مانع ارث بردن می شوند؟

در عنوان قبل شرایط وراث را مطالعه کردیم در این عنوان مواردی که وراث را (چه سببی و چه نسبی) ممنوع از ارث می‌کند بررسی می‌کنیم.

  • قتل: به موجب قانون کسی که مورث خود را عمدا بکشد از از او ارث نمی‌برد.
  • کفر: کافر از مسلمان ارث نمی برد. در صورتی که فرد مسلمان از فرد کافر ارث می‌برد.
  • لعان: لعان یکی از اسباب جدایی زن و شوهر است و موجب می شود آنها از یکدیگر ارث نبرند. در صورتی که آقا چهار بار بر خیانت همسرش قسم بخورد و خانم چهار بار این موضوع را انکار کند لعان صورت گرفته. این دو نفر تا آخر عمر بر یک دیگر حرام می‌شوند.

انحصار وراثت فرد محجور

محجوریت به سه دسته تقسیم می‌شود. فرد صغیر، فرد غیر رشید و فرد دیوانه و مجنون. افراد صغیر به سن قانونی نرسیده‌اند و دیگران برایشان تصمیم می‌گیرند. افراد غیر رشید کسانی هستند که به سن قانونی رسیده‌اند ولی درک کامل و کافی نسبت به مسائل مختلف از جمله مسائل مالی ندارند. افراد دیوانه هم که ممکن است جنون داشته باشند و به هیچ وجه صلاحیت تصمیم گیری در هیچ امور را ندارند.

مراحل تقسیم ارث  فرد محجور افراد مانند افراد عادی دیگر به کمک وکیل یا قیم قانونی آنها تقسیم می‌شود. ولی این افراد از جهت اینکه به هر دلیلی به بلوغ فکری نرسیدند اجازه نوشتن وصیت نامه ندارند. در واقع وصیت آنها اعتباری ندارد.

[readmore]4822[/readmore]

اموال منقول و غیر منقول

از نظر لغوی منقول به معنای قابل حمل است. پس به اموالی که قابل حمل باشد اموال منقول می‌گویند.اموال منقول به دو دسته ذاتی و در حکم منقول تقسیم میشوند.

۱-اموال منقول ذاتی قابل حمل و لمس هستند

۲-اموال در حکم منقول به تابعیت از اموال منقول،منقول محسوب می‌شوند مانند حق وثیقه، حق مخترع یا مولف و یا حق افراد درشرکت‌ها برای سهام شرکت

اموال غیرمنقول

بر طبق تعاریف بالا اموالی که قابل حمل نباشند را امول غیر منقول می‌نامیم. اموالی که بصورت ذاتی یا با خواست انسان نتوان جا به جا کرد و انتقال انها باعث خسارت خود مال یا محل آن شود.

۱-اموال غیر منقول ذاتی

مانند زمین و هر چه شامل آن می‌شود مانند معدن، سنگ

۲-اموالی که به واسطه انسان غیر منقول است

مانند اموالی که طوری به زمین متصل است که جدا کردنشان باعث خرابی می‌شود. مانند درخت، شاخه، آینه ،پرده و…

با توجه به آنچه گفته شد، انحصار وراثت مراحل مختلفی دارد و وجود مدارک مشخصی الزامی است. افراد می‌توانند با مشاوره آنلاین و تلفنی از راهنمایی وکلا نیز بهره مند شوند. در ضمن، امکان سپردن تمام امور به وکیلی مجرب و آگاه نیز وجود دارد که روند انجام کار را آسان تر و سریع تر خواهد کرد.

سوالات متداول

  1. آیا برای انجام مراحل انحصار وراثت، همه ورثه باید حضور داشته باشند؟

خیر حضور یکی از ورثه برای دریافت گواهی انحصار وراثت کافی است و نیازی نیست همه ورثه در مراحل انحصار وراثت حضور داشته باشند.

  1. اگر یک یا چند نفر از وراث خارج از ایران باشند، باز هم می‌توان مراحل انحصار وراثت را انجام داد؟

بله، با داشتن مدارک لازم و مشورت با وکیل انحصار وراثت ایرانیان خارج از کشور می‌توانید مراحل انحصار وراثت را انجام دهید. برای دریافت اصل مدارک این وراث نیز می‌توان از ثبت احوال استعلام کرد.

  1. آیا امکان اعتراض به گواهی انحصار وراثت وجود دارد؟

بله هر یک از ورثه هر زمان که بخواهند می‌توانند نسبت به انحصار وراثت و مفاد آن اعتراض کنند.

  1. مدارک لازم برای صدور گواهی انحصار وراثت کدامند؟

گواهی فوت، استشهادیه محضری، شناسنامه متوفی، عقدنامه و شناسنامه وراث مدارک لازم برای صدور گواهی انحصار وراثت است. همچنین در صورت وجود وصیت نامه نیز برای انحصار وراثت نیاز است.

۴.۸/۵ - (۲۵ امتیاز)

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در تلگرام دنبال کنید

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در اینستاگرام دنبال کنید

تحریریه دادسو

این مقاله توسط تیم تحریریه دادسو گردآوری، تنظیم و تحریر شده است.
اعضای تحریریه در جهت افزایش آگاهی و اطلاعات کاربران سایت، همه روزه مقالات کاربردی در حوزه فعالیت‌های دادسو منتشر و بروز رسانی می نمایند. لازم به دکر است که این مقالات هیچ وقت جای مشاوره با وکیل متخصص را نخواهد گرفت. در صورت تمایل برای مشاوره با وکیل با دادسو در ارتباط باشید.

58 Responses

  1. گواهی فوت مادر بزرگ من دست برادرشون هست و به ما برای انحصار وراثت تحویل نمیدن، ما چه کاری میتونیم علیه شون انجام بدیم تا گواهی فوت رو بدست بیاریم تا مراحل انحصار انجام بشه ؟

    1. سلام.
      هم به صورت آنلاین و هم به صورت فیزیکی از بهشت زهرا امکان دریافت گواهی فوت مجدد یا گواهی فوت المثنی وجود دارد

  2. مراحل انحصار وراثت رو الان به دادسو بسپریم که گواهی رو بگیره برامون چقدر طول میکشه؟ من یکی از داداشام ۳۰ سال هستش که ایران نیست. مشکلی پیش نمیاد؟

        1. سلام، وقت بخیر
          باید در بعضی از سازمان های مختلف مانند اداره ثبت اسناد و بانک مرکزی و سازمان بورس استعلام نمایید.

  3. سلام،پدرمان در سال۷۵ فوت شد و ما انحصار وراثت نامحدود گرفتیم اخیرا دادخواستی بدستمان رسیده مبنی بر اینکه پدرمان قبل

    از فوتش چکی به مبلغ ۲۰ میلیون تومان صادر کرده و گیرنده چهار سال بعد ترز فوت پدرم در سال ۷۹ آنرا فقط برگشت زده و اقدام

    دیگری نکرده.گیرنده چک در سال ۹۸ فوت شده و امسال وراث ایشان به دنبال رای وحدت رویه جدید در مورد جریمه تاخیر

    مبلغ چک و جریمه تاخیر آنرا از ما مطالبه کردن.در حالیکه ما از وجود این چک بی اطلاع بودیم و در زمان تهیه انحصار وراثت آنرا

    بعنوان بدهی پدرمان معرف نکردیم.لطفا بفرمائید آیا تعهد ما به پرداخت این چک معادل مبلغ ماترکی هست که برای تهیه

    انحصار وراثت اعلام کرده و یا چون انحصار وراثت نا محدود بوده با از دارایی خودمان هم پرداخت کنیم.با تشکر

    1. سلام، وقت بخیر.
      شما باید قبل از تقسیم ارث تمامی دیون متوفی را پرداخت کرده و بعد تقسیم را انجام دهید، در حال حاضر اگر تقسیم انجام شده باید وراث پرداخت کنند.

  4. مراحل انحصار وراثت خیلی زمانبره و واقعا کار ادمی که درگیری کاری داره نیست. وکیل بگیرین بهتره واقعا.

  5. سلام وقت بخیر ، مادربزرگم یه باغ داشت که حدود ۱۵ هزار هکتار بعد از فوت دایی ها اگر بخواین انحصار وراثت کنیم باید چیکار کنیم؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      انحصار ورثه مورد شما با توجه به اینکه بالای ۵۰ میلیون تومان هست باید به صوورت نامحدود انجام شود که کاری زمان بر است. برای مشاوره با کارشناسان موسسه تماس بگیرید.

  6. سلام ، ببخشید یه سوال داشتم ، آیا کسی که دین متفاوتی غیر از شیعه داشته باشه یه فرد شیعه می‌تونه از اون فرد چیزی به ارث ببره یا خیر

  7. سلام من یه سوال داشتم ، من تو کشور سوئد زندگی می کنم برای انحصار وراثت باید به ایران برگردم یا وکیل بگیرم کافیه؟

  8. سلام خسته نباشید ، اگر کسی رو به عنوان فرزند خواندگی قبول کنیم بعد از مرگ ارث می‌بره یا خیر؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      مراحل انحصار وراثت در حال حاضر تقریبا ۲ ماه کاری زمان می برد.

  9. ممنون از شما که اطلاعات کامل درباره انحصار وراثت به صورت رایگان در اختیار ما گذاشتید ممنون

  10. سلام ، برای انحصار وراثت باید وکیل گرفته بشه یا تنها میتونیم اقدام کنیم؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      برای گرفتن گواهی انحصار وراثت، هم می توانید خودتان اقدام کنین و هم می توانید وکیل داشته باشید، که در هیچ مرحله ای حاضر نباشید.

  11. واقعا ممنون از این همه اطلاعات ، فقط شما مشاور و وکیل برای اینکار دارین که با شما مراحل انحصار وراثت رو پیش ببریم

    1. سلام، وقت بخیر.
      ممنون از مشارکت شما. بله. کلیه مراحل انحصار وراثت در دادسو بدون حضور شما قابل انجام است.

      1. سلام
        شرمنده یه سوال داشتم
        بابام فوت شده قبل از پدر ومادرش ک بعدم پدرومادرش فوت شدن
        الان عمه ها و عموهاهم اسمشون تو برگه انحصار وراثت هست
        بابام ی سهمی از ی شرکت داشته ک الان میخاییم بفروشیم
        راه حلی وجود داره ک بدون وجود عمه و عمو باشه یان؟
        ممنون میشم اگه لطف کنید جواب بدید

        1. سلام، وقت بخیر.
          شما نمیتوانید از پدربزرگ و مادربزرگ خود سهم ببرید.
          درباره سهمی که به نام پدر شما بوده هم باید انحصار وراثت انجام دهید که مادر شما و خودتان ارث خواهید برد.

  12. سلام ما چند وقته هست که با یکی از وراثت ها توافق نمی‌کنیم. آیا دادگاه می‌تونه رای رو بدون حضور فرد که راضی نیست ، انحصار وراثت کنه؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      برای تقسیم ارث نیازی به رضایت و اجازه همه وراث نیست و در صورتی که یکی از وراث همکاری نکند، خللی در روند پرونده ایجاد نمی شود.

      1. سلام خسته نباشید پدرم یک ساله که فوت کرده و اینکه پدرم دو تا زن داشت و من از زن دوم هستم و تنها فرزند ولی از زن اولش شش تا فرزند دیگر دارد مادر من چندین ساله از پدرم جدا شده.تو این یک سال که پدرم فوت شده خواهر برادرام که از زن اولش هستن به من خبر ندادن و نمی‌دونم تقسیم ارث کردن یا نه اصلا میتونستن تقسیم کرده باشن بدون حضور من یا نه و اینکه اگر تقسیم کردن سهم من رو چیکار کردن و الان باید چیکار کنم که سهمم رو بگیرم؟؟؟

        1. سلام، وقت بخیر.
          آنها میتوانند بدون حضور شما انحصار وراثت انجام دهند اما سهم شما نزد دادگستری باقی میماند. برای دریافت آن باید به دادگستری مراجعه کنید.

  13. واقعا دستتون درد نکنه بابت اطلاعاتی که درباره انحصار وراثت به صورت رایگان در اختیار همه می گذارید

  14. سلام علیکم
    فوت نامه مرحوم را دارم ولی اصل شناسنامه گم شده و فقط کپی انرا دارم.
    راهکار حقوقی کار چگونه است؟
    با تشکر

    1. سلام، وقت بخیر.
      موردی ندارد هر نقص مدارکی اگر باشد میتوان از ثبت احوال درخواست استعلام نمود.

  15. با سلام و عرض خسته نباشید.
    ما قبل از اینکه اقدام به انحصار وراثت کنیم به دلیل احتایج به خدمات درمانی اول از بیمه و بیمه بازماندگان اقدام کردیم و به ما گفته شد که تا ۹ ماه فرصت داریم که برای انحصار وراثت اقدام کنیم.
    حدودا یک ماه پیش برای انحصار وراثت اقدام کردیم و در سامانه قضایی اطلاعیه آمد اما هنوز مراحل مالیات بر ارث را انجام ندادیم.
    میخواستم بدانم که تا اخر ۹ ماه بیمه را قطع میکنند یا تا همین مرحله انحصار وراثت کافی بوده برای اقدام یا باید حتما کارهای مالیات بر ارث را انجام بدهیم و به بیمه گزارش کنیم؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      اطلاعات بیشتری لازم هست برای اینکه بتوانیم شما را بهتر راهنمایی کنیم، لطفا با شماره تلفن های موسسه تماس گرفته و از مشاوران حقوقی دادسو کمک بخواهید.

    2. با سلام و احترام
      اگر سند رسمی به نام متوفی باشه ،بله جز ارث محسوب می‌شود و بعد از فوت به وراث متوفی تعلق میگیرد.

  16. با عرض سلام خدمت شما اینجانب به تازگی پدرم فوت کرده و در ضمینه تقسیم اموال ایشون چند سوال از شما داشتم :

    ۱.ایا فرزندان میتوانند در صورت رضایت تمام اموال پدر را به مادر خود انتقال بدهند؟

    ۲. ایا اموالی که از پدر به مادر انتقال داده شده بعد فوت ایشون دوباره مالیات تعلق میگیرد هرچند قبلا این اموال متعلق به پدر بوده و مالیاتش پرداخته شده؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      در مورد سوال اول: بله. می توانند. ولی ابتدا باید هر کدام از وراث سهم خود را دریافت کنند و سپس به مادر منتقل کنند.
      در مورد سوال دوم: بله. مالیات تعلق می کیرد

  17. با سلام و تشکر از مطالب واقعا مفید و گران بها پدرم حدود سی سال قبل و مادرم حدود بیست سال قبل فوت نموده است در زمان حیات بواسطه رسم محلی یک دانگ از منزل مسکونی را به عنوان مهریه به عروس خانواده داده است دو نفر ا، برادرانم پس از فوت پدر ازدواج نموده اند که طبق روال مذکور یک دانگ از آن منزل به عروس خانواده داده شده و همه ی وراث شاهد بوده و امضا کرده اند . آیا این مورد اخیر که در باره دو نفر از برادرانم صورت گرفته مشکل حقوقی و قانونی ندارد ؟
    ممنون و سپاسگزارم

  18. سلام انحصار وراثت محدود رو گرفتم دادگاه بهم گفته باید انحصار وراثت نامحدود باید بگیری کاراشو انجام دادم آیا بازهم باید ۴۰ روز زمان سپری بشه راهی هست زودتر بگیرم

  19. با سلام،من یک پلاک زمین از بابام خریدم الان یک سند عادی دارم بابام فوت شده این پلاک جز ارث محسوب میشود؟

    1. سلام وقت بخیر
      اگر سند رسمی به نام متوفی باشه ،بله جز ارث محسوب می‌شود و بعد از فوت به وراث متوفی تعلق میگیرد.

  20. انحصار وراثت کلا خیلی پیچیده هستش. وکیل بهتره. برای اینکه وقت بگیرمازتون برای انحصار وراثت مادرم چیکار باید بکنم؟

    1. سلام وقت بخیر
      در این زمینه با کارشناسان حقوقی دادسو تماس بگیرید تا وقتی رو برای شما جهت مشاوره با وکیل تنظیم کنند.

  21. سلام و عرض ادب .
    عمه بنده فوت کردن و فرزند ندارن .
    اما همسرشان زنده هستند .
    پدرو مادر و خواهر هم ندارن اما تنها یک برادر دارند .خواستم بدانم آیا ارث به پدر بنده که تنها برادر ایشون هستند تعلق میگیره؟

  22. سلام وقت بخیر
    هزینه وکیل برای حصر واثت چقدر هست؟ یه وکیل بهم گفته ۱۲ میلیون میگیره و ۱ ماهه کار را برام انجام میده، اما دیدم تو نت نوشته مبلغ برای وکیل ۳/۲۰۰ !
    اگه جوابمو بدید ممنون میشم

    1. سلام، وقت بخیر
      لطفا با کارشناسان حقوقی دادسو تماس بگیرید تا شما رو به طور کامل راهنمایی کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

برای باخبرشدن از آخرین اخبار عضو خبرنامه شوید

مشاوره مراحل انحصار وراثت به صورت آنلاین و بدون نیاز به جلسه حضوری

مشاوره حقوقی رایگان با کارشناسان حقوقی دادسو

فاطمه شهبازی

محیا بابایی

محیا بابایی

فاطمه شهبازی