خانه / خانواده (طلاق) / حق حبس چیست؟

حق حبس چیست؟

به زبان کاملا ساده حق حبس زوجه یعنی تا زمانی که خانم مهریه خود را به صورت کامل دریافت نکرده، می‌تواند از انجام وظایف زناشویی که در برابر مرد دارد، خودداری کند.

در این مقاله ما میخواهیم به صورت کاملا ساده توضیح دهیم که حق حبس در دوران عقد چیست، حق حبس چگونه ساقط میشود و طلاق در دوران حق حبس چگونه است؟

در صورتی که به راهنمایی بیش‌تر نیاز دارید با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید.

حق حبس در ازدواج چیست؟

حق حبس زن از قوانینی است که کمتر کسی درباره شرایط آن می‌داند و از آن استفاده می‌کند. ولی ما به عنوان موسسه حقوقی موظف هستیم درباره همه قوانین صحبت کنیم و مخاطبان‌مان را در این باره آگاه کنیم. صحبت کردن درباره این موضوعات به معنای مخالف بودن یا موافق بودن ما در این خصوص نیست.

همانطور که می‌دانید اجرا شدن این قانون هم مانند قوانین دیگر وابسته به یک‌سری شروطی است که تا زمان عملی نشدن شروط این حق از خانم ساقط می‌شود.

اگر بخواهیم از نظر حقوقی حبس حبس را بررسی کنیم با توجه به ماده 1085 قانون مدنی زن می تواند تا مهریه او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود. یکی از مظاهر بارز قاعده «عدل و انصاف» حق حبس است.

در ادامه با هم بررسی می‌کنیم که وظایف خانم در قبال آقا بعد از شروع زندگی مشترک چیست.

وظایف خانم در قبال آقا بعد از شروع زندگی مشترک

هدف ما از نوشتن این عنوان این است که بدانیم خانم با استفاده از این حق  کدام وظایف زناشویی را می‌تواند انجام ندهد. همانطور که میدانید قوانین ما برگرفته از مذهب و شرع هستند پس وظایفی که خانم در قبال آقا دارند بر اساس شرع و اسلام است.

خانم در حالت عادی بعد از جاری شدن صیغه عقد یک‌سری مسئولیت‌ها در قبال آقا پیدا می‌کند که به بخشی از آنها تمکین خاص و عام می‌گویند.

برای مثال انجام وظایف زناشویی را تمکین خاص و انجام امور مربوط به منزل را تمکین عام می‌گویند.

در قبال این امور آقا هم موظف به پرداخت نفقه و اجرت المثل می‌شود. مهریه هم که از زمان جاری شدن صیغه ازدواج برگردن آقا است که در هر صورت باید تحت شرایطی آن را پرداخت کند.

وظایف خانم بعد از عقد

  • زن باید بعد از عقد از همسر خود تمکین خاص کند و رابطه زناشویی را انجام دهد مگر در صورتی که عذر شرعی داشته باشد یا بیماری که انجام عمل زناشویی جان ایشان را به خطر بیندازد.
  • خانم مگر در صورتی که قصد رفتن به حج داشته باشد، قصد درمان و مداوا داشته باشد، یا ماندنش در خانه ضرر جانی داشته باشد، باید برای خروج از منزل از همسرش کسب اجازه کند.
  • در صورتی که آقا حق انتخاب محل سکونت و مسکن را به خانم نداده باشد، خانم باید در انتخاب مسکن و محل زندگی تابع همسر خود باشد.
  • شاغل بودن خانم در شرایطی که همسرش موافق کارکردن ایشان نباشد، امکان پذیر نیست.
در این اپیزود، تمامی سوالات احتمالی شما در زمینه طلاق توافقی و حق طلاق پاسخ داده شده است.

حق حبس در دوران عقد چیست؟

حق حبس در دوران نامزدی از لحاظ قانون به دوران آشنایی قبل از عقد گفته می شود و عملا چنین قانونا آقا و خانم به عقد هم در نیامده اند صحبتی راجع به این حق زوجه نمی شود.

اما حق حبس در دوران عقد یکی از پرتکرار ترین مقاطع زمانی است که زوجین درگیر آن هستند. دلیل آن هم دوشیزه بودن خانم است که در این دوران بیشتر از دوران بعد از مراسم ازدواج است.

خانم طبق قانون از یک لحظه بعد از عقد می تواند از حق خود استفاده نماید و آقا چاره ای جز پرداخت مهریه نخواهد داشت. مگر با اثبات مواردی که این حق زوجه را ساقط می کند.

حق حبس چگونه ساقط میشود؟

در پاسخ به این سوال  چگونه ساقط می شود باید گفت در صورتی که با توجه به توافق خانم و آقا در زمان عقد قرار بر این شده است که مهریه خانم برای مثلا دوسال پس از عقد پرداخت شود و آقا در این دوسال درخواست رابطه از خانم را داشته باشد، از ایشان ساقط می‌شود.

اگر خانم قبل از اقدام برای حق حبسش برای ایجاد رابطه با همسرش اقدام کند این حق از ایشان ساقط می‌شود.

طبق ماده 1086 قانون مدنی: اگر زن قبل از اخذ مهر ، به اختیار خود به ایفاى وظایفى که در مقابل شوهر دارد قیام نمود، دیگر نمى تواند از حکم ماده قبل استفاده کند. مع ذالک حقى که براى مطالبه مهر دارد ساقط نخواهد شد.

شرایط اجرا شدن حق حبس

همانطور که گفتیم برای اجرا شدن هر قانون نیاز به یک‌سری شروط هست. یعنی تا اتفاق نیفتادن آن شروط قانون اجرا نمی‌شود. برای این که خانم بتواند از حق حبس استفاده کند هم باید یک‌سری شروط را داشته باشد.

مهریه حال یا به وعده باشد:

مهریه می‌توان حال یا به وعده باشد به این معنا که بعد از جاری شدن صیغه طلاق آقا ملزم به پرداختش باشد یا بعد از گذشت مدتی مشخص ملزم به پرداخت آن باشد

حال در شرایطی که مهریه حال باشد خانم می‌تواند در صورت وجود شرط دیگر بعد از عقد از حق حبس استفاده کند. ولی اگر مدت دار باشد خانم باید از همسرش تمکین کند و نمی‌تواند از حقش استفاده کند مگر در صورتی که آقا درخواست تمکین از همسرش نداشته باشد.

رابطه زناشویی برقرار نشده باشد:

یعنی اگر خانم بعد از جاری شدن صیغه عقد راضی به انجام رابطه زناشویی شدند دیگر نمی‌تواند از حق حبسش استفاده کند و حق از گردن ایشان ساقط می‌شود. ‌‎

اثری که حق حبس زوجه می‌تواند داشته باشد

آقا نمی‌تواند خانم را مجبور را تمکین خاص و یا عام کند. یعنی خانم تحت هیچ شرایطی مجبور به انجام رابطه یا انجام امور مربوط به تمکین عام نیست.

در صورت که مهریه خانم قسط بندی شود تا پایان اقساط مهریه خانم می‌تواند از حق حبسش بهره‌مند باشد. قسط بندی مهریه در صورتی اتفاق می‌افتد که آقا اموال و دارایی کافی برای پرداخت مهریه نداشته باشد در این صورت با بررسی‌های لازم مهریه قسط بندی می‌شود.

خانم در زمان حق حبس ناشزه محسوب نمی‌شود و آقا باید نفقه ایشان را به صورت کامل پرداخت کند و در صورت پرداخت نکردن خانم می‌تواند از ایشان شکایت کندو بر اساس ماده 642 قانون مجازات اسلامی اگر کسی استطاعت مالی داشته باشد و نفقه همسرش را در صورت تمکین پرداخت نکند به سه ماه و یک وز تا پنج ماه حبس محکوم می‌شود.

نفقه و تمکین

همانطوری که گفتیم در صورتی که خانم رابطه برقرار نکرده باشد و مهریه ایشان به صورت مدت دار نباشد می‌تواند حق  حبس داشته باشد. حق حبس و نفقه به این معناست که می‌تواند تمکین نکند و ناشزه حساب نشود و نفقه به ایشان تعلق بگیرد.

طلاق در دوران حق حبس

در صورتی که خانم وکالت در طلاق داشته باشند، هر زمانی که بخواهند می‌توانند برای طلاق اقدام کنند.

اما برای طلاق از طرف زن بدون حق طلاق، اگر خانم بتواند شروط عسر و حرج را ثابت کند؛ می‌تواند برای حق حبس و طلاق از طرف زوجه اقدام کند.

در هر صورت بهترین راه برای طلاق در دوران حق حبس داشتن وکیل خانواده و طلاق است.

در صورتی که به وکیل طلاق از طرف زن نیاز دارید با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید.

طلاق آخرین راه حل برای حل مشکلات زندگی مشترک است. لطفا قبل از اینکه به صورت جدی به طلاق فکر کنید با مشاور خانواده مشورت نمایید. در صورتی که تصمیم شما قطعی است، همکاران ما در دادسو راهنماییتان می کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در تلگرام دنبال کنید

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در اینستاگرام دنبال کنید

مطالب پیشنهادی
تحریریه دادسو
این مقاله توسط تیم تحریریه دادسو گردآوری، تنظیم و تحریر شده است. اعضای تحریریه در جهت افزایش آگاهی و اطلاعات کاربران سایت، همه روزه مقالات کاربردی در حوزه فعالیت‌های دادسو منتشر و بروز رسانی می نمایند. لازم به ذکر است که این مقالات هیچ وقت جای مشاوره با وکیل متخصص را نخواهد گرفت. در صورت تمایل برای مشاوره با وکیل با دادسو در ارتباط باشید.
19 پاسخ
  1. با سلام و احترام
    وقتی خانم بخواهد از حق حبس خود استفاده کند و دادگاه حکم قطعی بدهد که خانم حق حبس دارد و میتواند استفاده کند تکلیف زوج کی معلوم میشود که میتواند ازدواج مجدد کند.
    درخواست ازدواج مجدد میشه داد بلافاصله یا نه
    میشه لطف کنید شرایط رو توضیح بدهید .
    اخه الان نزدیک ده ماهه که خانمم رفته…

    1. سلام، وقت بخیر
      می تونید درخواست بدهید ولی تایید به عهده قاضی است و نمی توان به صورت قطعی اظهار نظر کرد.

  2. سلام وقتتون بخیر
    می‌خواستم بدونم اگر زن درخواست حق حبس بده و مرد هم حقوق بگیر باشه مثلا ۶ میلیون اینطوری مرد باید برای پرداخت مهریه پیش قسط هم بده ؟ یا دیگه پیش قسط نداره ؟

  3. سلام اگر خانم از حق حبس استفاده کند آیا میتواند برای طلاق از نپرداختن نفقه به مدت شش ماه یا بیشتر استفاده کند؟؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      بله زوجه این جق را طبق قانون دارد.

  4. سلام ببخشین درصورتی که چندین بار رابطه خاص در طول مدت عقد داشته باشی و پزشکی قانونی با توجه به شرایط بدنی خانم اونو نشون نده ، بخاطر اینکه حقت ضایع نشه باید چکار کنی ؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      اینکه پزشکی قانونی متوجه این موضوع نشود امکان ندارد.

  5. سلام وقتتون بخیر. اگر برای مهریه هیچ شرطی تو عقد نامه مشخص نکرده باشیم و عند المطالبه باشه اون موقع میشه در صورت دوشیزه بودن از حق حبس زوجه استفاده کرد؟

    1. سلام.
      بله. در صورتی که خانم دوشیزه باشد می تواند از حق حبس استفاده کند

  6. اگه خانم دوشیزه باشه ولی با کس دیگه ای رابطه داشته قبلا،اون موقع چی میشه؟

    1. در صورت دوشیزه بودن می تواند از حق حبس استفاده نماید

  7. سلام ببخشید یه سوالی ذهنمو در گیر کرد اگه خانم دوشیزه باشه یا نباشه از کجا میخوان بفهمن که درست میگه؟ شاید دوشیزه نباشیه و الکی بگه دوشیزه م.

    1. سلام
      از طریق آزمایش دوشیزگی پزشک قانونی این مسئله قابل پیگیری است

  8. حق حبس رو اگر خانم دوشیزه نباشه نمی تونه استفاده کنه که؟

    1. سلام
      خیر. برای استفاده از حق حبس خانم باید دوشیزه باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *