تمکین و عدم‌تمکین زن از شوهر

عدم تمکین به معنای انجام ندادن وظایف زناشویی بدون دلیل موجه است. تمکین در فقه و حقوق به معنای اطاعت زن از شوهرش درمورد محل زندگی و انجام وظایف زناشویی است یا به معنای واضح تر به رفع نیازهای جنسی آقا بدون عذر شرعی گفته می‌شود.

ماده 1105 آیین دادرسی مدنی به تعریف انواع تمکین پرداخته است که خانم را به اطاعت از شوهرش در مورد امور جاریه و مسائل زناشویی موظف می‌کند. خانم در مقابل تمکین مستحق دریافت نفقه است.

در صورت عدم تمکین خانم به او حکم زن ناشزه داده می‌شود.

شرایط اجازه خانم برای عدم تمکین به صورت قانونی

در صورتی که خانم برای انجام وظایف شرعی مانند حج یا رفتن به حمام برای ادای نماز واجب از آقا اجازه ترک خانه را بگیرد اما او مخالفت کند خانم می‌تواند عدم تمکین خارج شود و حق نفقه از او ساقط نمی‌شود.

اساس ماده 1127 قانون مدنی در صورتی که آقا پس از جاری شدن عقد به بیماری مقاربتی دچار شود به صورتی که در اثر رابطه زناشویی بیماری به خانم منتقل شود، خانم می‌تواند از ایجاد رابطه جنسی جلوگیری کند و نفقه او قطع نخواهد شد.

همچنین ترک منزل برای انجام خدمات درمانی که ضرورت دارد. در صورت مخالفت آقا با ترک خانه عدم تمکین نامیده نمی‌شود و خانم اجازه خروج از خانه و انجام خدمات لازم را دارد و آقا موظف به پرداخت نفقه خواهد بود.

در صورتی که طبق ماده 1114 حق تعیین منزل به خانم داده شود، زوجه می‌تواند از تمکین در منزل مرد خودداری کند و آقا باید در منزلی که مورد تایید خانم است زندگی کند ولی خانم موظف به انجام امور زناشویی است. اگر منزلی که آقا تهیه کرده است با شان و منزلت خانم ناسازگار است خانم می‌تواند از رفتن به منزل آقا برای زندگی خودداری کند.

طبق ماده 1115 در صورتی که تمکین برای خانم با ضرر و زیان مالی و شرافتی یا خوف همراه باشد می‌تواند منزل را ترک کند و تا زمانی که آقا منزل مناسبی تهیه نکرده از بازگشت به خانه جلوگیری کند که در این صورت نفقه وی پرداخت می‌شود.

تمکین در دوران عقد به چه صورت است؟

از مقدمات تمکین، فراهم آوردن منزل مستقل در شان خانم است. بنابراین زمانی که آقا مدرکی برای اثبات مهیا کردن منزل و رعایت عرف و شروع زندگی مشترک نداشته باشد در دادگاه محکوم می‌شود. در این مورد خانم و آقا هر دو به دادگاه احضار می‌شوند و مستندات خود را ارائه می‌کنند.

در صورت نداشتن مدارک کافی، خانم به تمکین وادار نمی‌شود. برای دادخواست تمکین باید حتما زندگی مشترک شروع شده باشد و اگر قرار به گرفتن عروسی است این شرط باید اجرا شود.

در حالی که آقا تعهد گرفتن عروسی را به خانواده دختر داده و آن ها این مراسم را عرف خود می‌دانند و آقا با دادخواست عدم تمکین قصد دارد از گرفتن عروسی سرباز بزند دادگاه طبق مستندات و شواهد رای را به نفع خانم صادر می‌کند و عدم تمکین را جایز می‌داند.

تمکین عام و خاص چیست؟

  • تمکین عام: در این نوع تمکین خانم موظف به فرمانبرداری از همسرش در امور زندگی است. مدیر خانه آقا است ولی خانم باید در اداره زندگی به او کمک کند. با تمکین عام زن از شوهرش تداوم و آرامش به وجود می آید.
  • تمکین خاص: این نوع از تمکین برای جلوگیری از فساد قرار داده شده است و مرد باید رفع نیازهای همسرش بپردازد. آراستگی خانم از لوازم این تکمیلی این معاشرت است. در فقه و حقوق به تمکین خاص زوجه برای جلوگیری از مشکلات زناشویی و فساد بسیار تاکید شده است.
در این اپیزود، تمامی سوالات احتمالی شما در زمینه طلاق توافقی و حق طلاق پاسخ داده شده است.

دلایل رد دادخواست الزام به تمکین و عدم تمکین چیست؟

یکی از وظایف خانم در مقابل همسرش تمکین و وظیفه آقا پرداخت نفقه است. خانمی که بدون دلیل منطقی تمکین نمی‌کند یا به عبارتی از انجام وظایف زناشویی خودداری می‌کند را به اصلاح ناشزه می‌نامند.

گاهی قانون حق را به خانم داده و به دلایلی همچون ترک منزل توسط خانم به دلیل انجام حج واجب، مراجعه به پزشک، داشتن عذر شرعی، مطابق نبودن منزل تهیه شده با شئونات خانم و بیماری های مقاربتی، خانم را محکوم به عدم تمکین نمی‌کند.

همچنین اگر در عقدنامه حق تعیین منزل به خانم داده شود آقا موظف به زندگی در خانه ای است که خانم تصمیم می‌گیرد ولی گاهی نیز دلایلی غیر از این وجود دارد که دادخواست عدم تمکین آقا رد می‌شود که در ادامه به آن ها پرداخته شده است.

موارد رد دادخواست الزام به تمکین خانم

گاهی آقا منزل مناسب برای شروع یا ادامه زندگی یا وسایل موردنیاز برای داشتن زندگی مشترک را فراهم نکرده است و به عبارتی تله تمکین جهت بهره بردن از مزایای آن را به پا کرده است. طبق قانون دادخواست تمکین مستلزم مهیا ساختن خانه و وسایل آن متناسب با شان خانم است.

در صورتی که خانم بتواند ثابت کند عدم تمکین به دلیل سو معاشرت و رفتارهای آقا است همچون اعتیاد شدید، مصرف بی رویه الکل، ضرب و شتم و… می‌تواند عدم تمکین را رد کند. پرداخت نکردن نفقه خانم نیز یکی دیگر از موارد رد دادخواست الزام به تمکین است. استفاده آقا از حق حبس زوجه دلیل موجه عدم تمکین به شمار می‌رود.

عدم تمایل آقا به تمکین خانم و دادخواست صوری تمکین موجب رد دادخواست الزام به تمکین می‌شود. به طور مثال اگر در اثر اختلاف آقا به همسرش طی پیامکی اعلام کند که به خانم دیگری علاقه مند است و از زندگی با او رضایت کافی را ندارد می‌تواند از دلایل رد دادخواست باشد.

البته این مورد را باید زوج در دادگاه اعتراف کند و سند و مدرک به مقدار کافی ارائه شود. همچنین اگر مرد به مدت مشخصی طبق شواهد و مستندات منزل خود را ترک کرده باشد نمی‌تواند دادخواست عدم تمکین ارائه کند.

سوالات متداول

مجازات عدم تمکین زن چیست؟

در صورت عدم تمکین زن از شوهر نفقه و دیگر حقوق مالی زن به ایشان تعلق نمیگیرد که در این مقاله به طور کامل توضیح داده ایم.

ناشزه به چه معناست؟

در صورتی که خانم عدم تمکین از شوهر را انجام دهند به وی ناشزه گفته می‌شود.

دادسو چیست؟

دادسو یک موسسه حقوقی است که تمامی مجوزهای لازم را از کانون وکلای دادگستری مرکز، قوه قضاییه و اداره ثبت اسناد اخذ کرده است. دادسو کلیه خدمات حقوقی، وکالتی و کنسولی را به ایرانیان داخل و خارج از کشور ارائه می‌کند.

چگونه می‌توانم با دادسو در ارتباط باشم؟

شما می‌توانید از طریق واتساپ، تلگرام و یا تماس با شماره ۰۲۱۹۱۰۷۹۱۰۳ با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید. همکاران ما با حوصله پاسخگوی شما هستند.

چگونه می توانم با وکلای دادسو جلسه داشته باشم؟

جلسات مشاوره وکلای دادسو به دو صورت حضوری و آنلاین برگزار می‌شود. برای برگزاری جلسه با وکلای دادسو با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید تا برای شما وقت ملاقات تنظیم کنند.

4.7/5 - (30 امتیاز)

طلاق آخرین راه حل برای حل مشکلات زندگی مشترک است. لطفا قبل از اینکه به صورت جدی به طلاق فکر کنید با مشاور خانواده مشورت نمایید. در صورتی که تصمیم شما قطعی است، همکاران ما در دادسو راهنماییتان می کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در تلگرام دنبال کنید

برای اطلاع از آخرین اخبار دادسو را در اینستاگرام دنبال کنید

مطالب پیشنهادی
تحریریه دادسو
این مقاله توسط تیم تحریریه دادسو گردآوری، تنظیم و تحریر شده است. اعضای تحریریه در جهت افزایش آگاهی و اطلاعات کاربران سایت، همه روزه مقالات کاربردی در حوزه فعالیت‌های دادسو منتشر و بروز رسانی می نمایند. لازم به ذکر است که این مقالات هیچ وقت جای مشاوره با وکیل متخصص را نخواهد گرفت. در صورت تمایل برای مشاوره با وکیل با دادسو در ارتباط باشید.
40 پاسخ
  1. سلام وخسته نباشید ومن همسرم قانونی منی خانم زهرا حسین خانلی وایشان عدم تمکین نمیکند ودخالت خانوادگی مسی برادر حواهر وفامیلهای خانم نمیزاری بیاد ومن شوهرش هستم زندگیم دوست دارم ویک دخترش رهاکردی وبدونه اجازه من وبدونه هماهنگی من منزل ترک کردن چندبار تمکین کردم برگردد سری زندگیش ولی نمیاد ولادتش میدن نرو واز یکی از شوهری دخترعموم از من درباره همسرم پرسید ومن گفتم چی شده ایشان گفتن خانم شما به مردی که ساکن ابیگ هست باهم قبل از معرم که همسرم به اسم زهرا طلاقش نمیدم وزندگیم دوستش دارم اون آقای عربیه ای عقدی موقت کردن زن که به شوهرش خودتش خیانت کن وبچه ای خودش خیانت کن به اون خدای من خیانت کن از زن شکایت دارم وایشان مهدیه اش میخواد اخرم مهریه خانم بدم هر ۱ سال یک سکه ولی این زن با مردی نامحرم باشد که برام خیانت کردی

  2. سلام وقت بخیر من الان ۶ماه عقد کردم والان یه ماه خانومم رفته خانه پدرش،ومیگه طلاق میخواهم ولی هیچ اقدامی نکرده،من هم رفتم عدم تمکین بدهم دادگاه رای ندادگفت اول باید برین پیش یه امام جمعه تا مشکلتون حل بشه،میخاهم بدونم الان نفقه ب همسرم میرسه یا ن

    1. سلام، وقت بخیر
      در صورتی که تمکین نکرده باشند نفقه به ایشان تعلق نمی گیرد.

  3. همسرم بعد از چهار ماه به خانه برگشته است البته این چند ماه با مجوز من بوده است ولی نزدیک یک سال است که ما رابطه نداریم چه کار باید بکنم؟ایا جز موارد عدم تمکین می باشد؟

    1. سلام، وقت بخیر
      شرایط عدم تمکین خانم را داخل مقاله به طور کامل توضیح داده ایم.

  4. همسرم منزل رابه نام او اجاره کرده ام.الان مدت ۲ماه است بعداز خروج من قفل راعوض کرده.و به منزل پدر ش رفته.وتمام مدارک ووسایل شخصی حتی پولهای درخانه را نمیدهد.

  5. زنم جلوی من مشروب الکلی خورده من قول گرفتم تکرار نشه بخشیدم بد حجاب بود یکبار بخاطر بد حجابی در دوران عقد و رفتارهای سبک او را کتک زدن یکبار هم سه شب از خانه بیرون بود که حتی پدرش و مادرش هم خبر نداشتند بعد از سه شب از خاتمی که معلوم نبود کی هست پیدا کردم من بخاطر حفظ خانواده و ابرو و بچه هایم و چون دوستش داشتم بخشیدم و قول گرفتم ازش تکرار نکند نصف همه را به نامش زدم که درست زندگی کند خلاصه هر کاری کردم ولی همچنان با دخالت شخصی که مادرش هست همچنان سعی دارد از من بهانه پیدا کند و مدرک علیه من جمع میکند یکبار توی خانه به دلیل بیماری تریاک کشیدن چند سال پیش ولی سالم هستم و هیچ مشکل اعتیاد ندارم وکار بارم و خرجی خانه مشکلی ندارد فیلم گرفته و هنوز هر جایی و هنوز به بهانه‌ای طلاق میخواهد و میرود هر جور دلش میخواهد مرا اذیت میکند برای مثال جلوی من یک شب موهای خود را فر داد آرایش غلیظ کرد وبا حجاب بد از خانه رفت به بهانه که من میخواهم کار کنم بی هیچ محبوبیتی که داشته باشد شب خانه نیامد از مادرش پرسیدم گفت نمیدانم کجاست پدرش گفتم گفت خانه است رفتم خانه مادرش کفش توی حیاط بود مادرش گفت نیست من داخل شدم دیدم که رفت توی اتاق پنهان شد حالا هم طلاق میخواهد تمام جهیزیه را که من خریده بودم براش و همینطور طلا را هم با همین ناسازگاری مجبورم کردن که به نامش دستخط بدهم تا زندگی کند ولی الان که اوضاع را کاملا به نفع خود میبیند از خانه دوباره به بهانه‌ای که خودش مقصر بحث شد و برنامه ریزی از قبل به نظر میاید برای عصبانی کردن من رفته و طلاق میخواهد و مهریه هم میخواهد ایا همچین زنی مهریه دارد

  6. سلام من دعوا کردیم ضرح وجرح باهمسرم وایشون ترک کرده منزل میتونم تمکین بگیرم

    1. سلام، وقت بخیر
      می توانید دادخواست عدم تمکین تنظیم نمایید.

  7. سلام شوهر من ایرانشهره میگه یا بیا اونجا زندگی کن یاطلاق در این صورت تهدیدم میکنه با شوکر الانم تمکین زده اگه بگه بیا زندگی کنیم میتونم بگم تهدید شدم نرم جای دیگه زندگیکنم

    1. سلام، وقت بخیر
      بله در صورت تمایل می توانید تمکین نکنید.
      این تصمیم شماست و موسسه حقوقی دادسو پیشنهاد خاصی ندارد.

  8. من خانمم زندگی خوبی داشتیم ماشین بنامش کردم مغازه هم براش زدم ولی حالا ماشین بدون اجازه من فروخته میگه حقم بود هیچ رابط زناشوی هم نداره میگه من همین که هستم دوست داری زندگی کن یا خودت برو اقدام طلاق کن باید چکار کنم

  9. من رای عرم تمکین خانومم دو گرفتم. الان ناشزه میشه؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      مراحل اجرای رای عدم تمکین پیچیدگی های خودش را دارد. با کارشناسان ما تماس بگیرید تا شما را به طور کامل راهنمایی کنند.

  10. سلام.همسر من بعد از مراسم عروسی به منزل من اومد و ۲ سال هست منزل رو ترک کرده اما هنوز دوشیزه است. سلامت جنسی من هم در دادگاه ثابت شد آیا میتونم درخواست عدم تمکین برای این دو سال بدم؟

    1. سلام، وقت بخیر.
      بله شما می تونی دادخوست عدم تمکین تنظیم کنین.

  11. خانم من خونرو ترک کرده یعنی می تونم عدم تمکین بزنم؟

    1. بله. می تونین دادخواست عدم تمکین ارائه بدین به دادگاه

  12. من دیشب همسرم خونرو ترک کرد. برم عدم تمکین بگیرم؟ الان زن من تمکین نمس کنه دسگه. درسته؟

    1. بله. در حال حاضر همسر شما تمکین نمی کند و می توانید دادخواست عدم تمکین بزنید.

  13. سلام. من یه خونه استیجاری دارم۸۰ متری. ۸ سال ساخت. وسایل خونه هم تکمیل کردم. کارشناس بیاد ببینه بنظرتون به من رای تمکین رو میده؟

    1. اگر کارشناس خانه و زندگی را در شان خانم بداند بله

  14. سلام خسته نباشید من از شهر همدان پیام میدم. میخواستم بدونم بچه داری هم جز تمکین حساب میشه؟

  15. اگر خانومم تو خونه کار نکنه منظورم اشپزی و خونه تکونیه. من میتونم شکایت کنم؟ میگه وظیفه من نیس

  16. سلام و خسته نباشید. شوهر من چند ماهه که خونه رو ترک کرده ولی رفته شکایت کرده که من تمکین نمیکنم. درسته یه همچین چیزی؟

    1. خیر. اگر شما در منطل همسرتان هستید رای تمکین به نفع شما صادر خواهد شد

  17. اگر منزلی که آقا تهیه کرده است با شان و منزلت خانم ناسازگار است خانم می‌تواند از رفتن به منزل آقا برای زندگی خودداری کند.
    یه سوال با استناد به جمله بالا هر خونه ای الزاما به این معنی نیست که خانم تمکین کنه دیگه؟ باید حتما خونه در شان خانم باشه. درسته؟

  18. من دوشیزه هستم. میتونم از حق حبس استفاده کنم و تمکین نکنم؟

    1. لام. بله. استفاده از حق حبس در زمانی که خانم دوشیزه است برای عدم تمکین امکانپذیر است

      1. سلام.من ۱۰ ماه زنم رو عقد کردم و هنوز خانه پدرش هست و الان بی دلیل اصرار به طلاق داره.و مانع ورود من به منزل میشوند
        میتونم برای عدم تمکین درخواست بدم؟
        چون هنوز خانه پدرش هست

        1. بله می توانید دادخواست عدم تمکین ارائه نمایید. اما در صورتی که هسمرتان دوشیزه باشند، می توانند از حق حبسشان استفاده کنند

  19. سلام. ببخشید یه سوال داشتم. من الان با همسرم مشکل دارم و میخوام ازش جدا شم. ولی چون شنیدم اگر خونرو ترک کنم بهم مهریه تعلق نمی گیره، نشستم تو خونه شوهرم. درسته من اگر قهر کنم برم خونه گردم مهریه بهم تعلق نمی گیره؟

    1. مهریه و طلاق هیچ ربطی به عدم تمکین شما ندارد. در صورت اثبات عدم تمنکین ففقط نفقه (خرجی) قطع می شود و هیچ تاثیری در مهریه شما ندارد

      1. سلام من ۱۰ ساله ازدواج کردم وشوهرم بامن رابطه‌ای ندارد وتمکین نمیکند ولی من بخاطرحیا و ابرو تا حالا نتونستم به جای شکایت کنم والان دیگه کم اوردم تکلیف من با همچین شوهری چیست؟

  20. همسر من ۲۰ روزه که خونه رو ترک کرده. نت اقدامی نکردم فعلا. چیکار باید بکنم تا نفقه قطع بشه؟

  21. در صورتی که خانم از آقا تمکین نکنه، تاثیری توی مهریه داره؟ من شنیدم مهریه به این خانم تعلق نمی گیره.

    1. خیر. عدم تمکین خانم تاثیری در مهریه به هیچ وجه ندارد و فقط نفقه (خرجی) از تاریخی که آقا دادخواست عدم تمکین بدهد قطع می شود. عدم تمکین خانم تاثیری بر روی مهریه و طلاق ندارد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *