شرایط طلاق غیابی چیست و چه مراحلی دارد؟

طلاق غیابی زمانی مطرح می‌شود که یکی از زوجین، پس از ابلاغ قانونی اوراق قضایی، در دادگاه حضور پیدا نکند و دفاعی هم ارائه ندهد. در این وضعیت، دادگاه می‌تواند با بررسی مدارک، اظهارات طرف مقابل و شرایط قانونی، بدون حضور خوانده رأی صادر کند. بنابراین، غیبت یکی از طرفین به‌تنهایی برای صدور حکم کافی نیست و رعایت تشریفات ابلاغ و رسیدگی اهمیت اساسی دارد.

در پرونده‌های طلاق غیابی، موضوعاتی مانند نحوه ابلاغ، مجهول‌المکان بودن یکی از زوجین، امکان نشر آگهی، شرایط طلاق غیابی از طرف زن یا مرد، و مهلت واخواهی و تجدیدنظر اهمیت زیادی دارد. همچنین باید میان طلاق غیابی، طلاق یک‌طرفه و طلاق توافقی تفاوت قائل شد؛ چون هرکدام از نظر مبنا، مدارک و روند رسیدگی، قواعد متفاوتی دارند.

آگاهی از مراحل طلاق غیابی و آثار حقوقی آن، از بروز اشتباه در ثبت دادخواست یا پیگیری حکم جلوگیری می‌کند. اگر درگیر چنین پرونده‌ای هستید، دادسو با بررسی دقیق وضعیت دعوا و همراهی وکلای متخصص، مسیر طلاق غیابی را برای شما روشن، مستند و قابل پیگیری پیش می‌برد.

منظور از طلاق غیابی چیست؟

در قانون مدنی ایران، حق طلاق با مرد است. بدین ترتیب، مرد می‌تواند در هر زمانی که بخواهد، همسر خود را طلاق بدهد. فرقی هم ندارد که طلاق غیابی بوده یا زوجه در دادگاه حضور دادشته باشد، حکم طلاق از طرف مرد صادر خواهد شد.

با این حال، شرایط طلاق غیابی از طرف زن کمی پیچیده‌تر است و شرایط خاصی دارد. بدین ترتیب، اگر مرد برای مدت طولانی مفقودالاثر یا غایب باشد، امکان درخواست طلاق غیابی وجود دارد. همچنین، در صورتی که زن بتواند شرایطی مانند عسر و حرج، اعتیاد مرد، ترک زندگی مشترک توسط زوج و … را در دادگاه اثبات کند، در صورت عدم حضور مرد یا وکیل او، حکم طلاق غیابی صادر خواهد شد.

شرایط طلاق غیابی از جانب خانم

طلاق غیابی از جانب خانم تحت شرایط زیر انجام می‌شود:

1. اگر خانم وکالت در طلاق از آقا داشته باشد، می‌تواند بدون حضور او اقدام به طلاق کند.
2. بر اساس ماده 1029 قانون مدنی، هرگاه شخصی به مدت ۴ سال تمام مفقودالاثر باشد، زن او می‌تواند تقاضای طلاق دهد.
3. مطابق با ماده 1023 قانون مدنی، محکمه وقتی قادر به صدور حکم موت فرضی و طلاق زن خواهد بود که در یکی از جرائد محل یا روزنامه‌های کثیرالانتشار، اعلانی در 3 دفعه متوالی و هر یک به فاصله زمانی یک ماهه منتشر شده باشد. با گذشت یک سال از تاریخ اولین اعلان و عدم اثبات حیات غایب، حکم موت فرضی او صادر خواهد شد.

شرایط طلاق غیابی از جانب آقا

در قوانین مدنی ایران، طلاق از طرف مرد همیشه راحت‌تر بوده است. این واقعیت درباره طلاق غیابی از طرف مرد نیز صدق می‌کند. بر اساس ماده 1133، آقا می‌تواند در هر شرایطی اقدام به طلاق خانم کند و رأی طلاق نیز صادر خواهد شد؛ اما اگر به شکلی باشد که ابلاغیه به شخص خانم تحویل داده نشده یا لایحه‌ای از طرف او ارسال نشود، طلاق غیابی ثبت می‌شود. اگر تقاضای طلاق از طرف آقا باشد، او باید تحت هر شرایطی، حقوق مالی زن بعد از طلاق مانند مهریه، نفقه و اجرت‌المثل خانم را پرداخت کند؛ اما از آنجایی که در روال طلاق غیابی از جانب آقا، خانم حضور ندارند، بنابراین پرونده مربوط به امور مالی باز خواهد ماند.

منظور از عسر و حرج در طلاق غیابی چیست؟

طبق ماده 1130 قانون مدنی، اگر دوام زوجیت، باعث عسروحرج زوجه شود، او می‌تواند به دادگاه مراجعه کرده و اقدام به تقاضای طلاق کند. اگر مصادیق عسر و حرج در دادگاه ثابت شود، قاضی می‌تواند زوج را مجبور به طلاق کند؛ اما اگر اجبار در کار نباشد، زوجه به اذن حاکم طلاق داده خواهد شد.

در صورتی که هر یک از موارد زیر در دادگاه محرز شوند، مصادیقی از عسروحرج به حساب می‌آیند و قاضی رأی طلاق را صادر می‌کند:

1. اگر زوج، زندگی خانوادگی را به مدت حداقل 6 ماه متوالی یا 9 ماه متناوب در طول یک سال ترک کرده و عذر موجهی برای آن نداشته باشد.
2. اگر زوج مبتلا به اعتیاد مواد مخدر یا مشروبات الکلی باشد. در این صورت، ایجاد خلل در زندگی خانوادگی و امتناع زوج برای ترک، مصداقی از عسروحرج به حساب می‌آید.
3. اگر زوج به حبس 5 سال یا بیشتر محکوم شود.
4. هرگونه ضرب و شتم و سوء رفتار مستمر که با توجه به وضعیت زوج قابل تحمل نباشد.
5. ابتلا به بیماری‌های صعب ‌العلاج روانی یا هرگونه عارضه دیگر که باعث اختلال در زندگی مشترک شود.
6. توهین یا بی‌‌اعتنایی به همسر، خیانت، خودداری از آمیزش جنسی و عدم وفاداری از دیگر موارد مربوط به عسروحرج هستند.

طلاق غیابی با داشتن وکالت‌نامه در طلاق

اگر زن در شروط ضمن عقد نکاح یا طی یک قرارداد مستقل از همسر خود وکالت برای طلاق بگیرد، می‌تواند برای طلاق غیابی اقدام کند. در این شرایط، زن وکیل شوهر خود برای اجرای حکم طلاق می‌شود و پس از صدور آن توسط دادگاه، زن مطلقه به حساب می‌آید. در طلاق با داشتن حق طلاق نیازی به حضور شوهر در هیچ یک از مراحل و جلسات دادگاه نیست و زن می‌تواند در مدت زمان کوتاه‌تری از شوهر خود جدا شود.

طلاق غیابی چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان لازم برای طلاق غیابی به عوامل مختلفی بستگی دارد. ناگفته نماند که ثبت دادخواست طلاق به صورت غیابی از جان زن یا شوهر، تأثیر بسزایی روی مدت زمان طلاق می‌گذارد. همچنین، در صورت عدم حضور آقا به مدت 4 سال، خانم مؤظف به نشر اطلاعیه در روزنامه‌های کثیرالانتشار و انتظار برای سپری‌شدن حداقل یک سال از اولین اعلان است.

بدین ترتیب، نمی‌توان مدت زمان مشخصی برای طلاق به صورت غیابی بیان کرد؛ اما به طور کلی، از چند ماه تا حتی بیش از یک سال زمان نیاز است.

آیا طلاق غیابی در دوران عقد امکان‌‌پذیر است؟

با در نظر داشتن اینکه در دوران عقد، خانم و آقا رسماً زن و شوهر به حساب می‌آیند، هر یک از آن‌ها می‌توانند اقدام به طلاق به صورت غیابی کنند. برای مثال، اگر آقا بعد از عقد به مدت طولانی غیبت کرده باشد یا اعتیاد شدید پیدا کند، خانم می‌تواند اقدام به طلاق کند.

طلاق غیابی در خارج از کشور به چه صورت است؟

امور مربوط به احوال شخصیه افراد ایرانی، در همه جای دنیا مطابق با قوانین جمهوری اسلامی ایران است. این موضوع در مورد طلاق، ازدواج، امور مربوط به شناسنامه و هویت و … صدق می‌کند. اگر آقا یا خانم در خارج از کشور قصد طلاق به صورت غیابی را داشته باشد، لازم است به یک وکیل در ایران وکالت دهد تا پرونده را به جای او پیش ببرد.

مدارک لازم برای طلاق غیابی چیست؟

در همه پرونده‌ها طلاق، شناسنامه، کارت ملی و سند ازدواج به عنوان اسناد مهم به حساب می‌آیند؛ اما مدارک هر پرونده ممکن است شامل موارد مختلف و متفاوتی باشد.برای مثال، اگر اقدام به طلاق از طرف خانمی باشد که وکالت‌نامه در طلاق دارد، لازم است به همراه مدارک ذکر شده، وکالت‌نامه خود را نیز ارائه دهد.

مراحل طلاق غیابی چیست؟

برای شروع مراحل طلاق غیابی، خواهان باید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و دادخواست خود را ثبت کند. پس از ثبت دادخواست، اگر زن خواهان باشد، دادگاه باید وقوع و اثبات شرایط چهارگانه قانونی را بررسی و محرز بداند تا حکم صادر شود؛ اما اگر مرد خواهان طلاق باشد، دادگاه پیش از صدور حکم، از او تعهد برای تضمین حقوق مالی زن می‌طلبد.

بدین‌ ترتیب، روند طلاق غیابی بسته به سمت درخواست‌دهنده و احراز شرایط یا تضمین حقوق، مسیر متفاوتی دارد.

جمع بندی

برای طلاق غیابی، یکی از زوجین باید در دادگاه حاضر نشود یا برای مدت طولانی مفقودالاثر باشد. بدین ترتیب، شرایط طلاق به صورت غیابی بسیار راحت‌تر خواهد بود. البته از آنجایی که حق طلاق با مرد است، نیازی به هیچ شرایط خاصی برای طلاق زن ندارد و می‌تواند در صورت حضور یا عدم حضور او، طلاق بگیرد.

با این حال، خانم‌ها برای طلاق غیابی از همسر خود باید شرایطی مانند عسروحرج، غیبت طولانی مدت یا مفقودالاثر بودن همسر خود را به دادگاه اثبات کنند.

از آنجایی که قوانین مدنی به صورت دائمی در حال تغییر و تحول هستند، حضور شخصی که به جریان امور آگاه باشد، در پیشبرد پرونده مؤثر خواهد بود. شما می‌توانید با مشاوره حقوقی رایگان از کارشناسان و وکلای موسسه حقوقی دادسو، پرونده خود را با آگاهی بیشتری پیش ببرید.

سوالات متداول