هنگامی که بحث حقوقی یا کیفری در حوزه واگذاری و فروش ملک پیش میآید، اقرارنامه واگذاری ملک از مهمترین ادلههای اثبات دعوا محسوب میشود.
اقرارنامه واگذاری ملک به سندی رسمی گفته میشود که هنگام تنظیم قولنامه فروش، در دفتر ثبت اسناد رسمی تنظیم شده باشد.
متن اقرارنامه واگذاری ملک زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که فروشنده از واگذاری مال فروختهشده خودداری کند. در نتیجه، خریدار میتواند با استفاده از این سند، مال خریداریشده را به دست آورد.
در صورتی که نیاز به راهنمایی بیشتر و مشورت با یک وکیل ملکی دارید، میتوانید با کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید.
اقرارنامه فروش ملک چیست؟
اقرار یکی از ادلههای مهم مانند سوگند، شهادت و سند است که در دفتر اسناد رسمی به ثبت قانونی میرسد.
اقرار به صورت کتبی، شفاهی، عملی و اشاره ارائه میشود. در ضمن، در محاکم قضایی امکان اثبات آن وجود دارد.
طبق ماده 1259 قانون مدنی، اقرار بیانیهای کتبی یا شفاهی است که فرد به نفع دیگری و به ضرر خود ارائه میکند.
با توجه به ماده 1283 قانون مدنی، اقرار در سه دسته ساده، مقید و مرکب قرار میگیرد. قاضی با توجه به اسناد و مدارک موجود میتواند به صحت یا عدم صحت اقرار پی ببرد.
اقرارنامه واگذاری ملک، سندی است که اگر مالک از واگذاری ملک خود به خریدار، اجتناب کند، در دادگاه مورد استفاده قرار میگیرد.
به بیان دیگر، گاهی پیش میآید که خریدار مبلغ کامل ملک را پرداخت میکند و فروشنده نیز وکالتنامهای به خریدار میدهد؛ اما به خاطر سر باز زدن فروشنده از انجام تعهدات قانونی خود، خریدار با مشکلات حقوقی و قانونی مواجه خواهد شد.
در چنین شرایطی، اقرارنامه فروش ملک که موقع تنظیم قولنامه در دفتر اسناد رسمی ثبت شده است، مورد استفاده قرار میگیرد.
در نتیجه، اقرارنامه فروش ملک و واگذاری آن مانع از ضایعشدن حق خریدار میشود.
انواع اقرارنامه
اقرارنامه به دو نوع سند رسمی (محضری) و دستی (عادی) تقسیمبندی میشود. نوع عادی نیز عموماً در محاکم قانونی پذیرفته میشود؛ اما در صورتی که مورد انکار و تردید قرار نگیرد.
نوع رسمی، اقرارنامه فروش یا واگذاری ملک است که در محضرخانه به ثبت میرسد. این اقرارنامه اگر شرایط لازم برای تنظیم را داشته باشد، مورد تأیید قاضی قرار خواهد گرفت.
اقرارنامه قانونی چه شرایطی دارد؟
اقرارنامه فروش ملک شرایطی دارد که اگر رعایت شوند، میتوان در محاکم قضایی به آنها استناد کرد. این شرایط عبارتاند از:
- اقراردهنده عاقل و بالغ باشد.
- فرد از روی اجبار و به اکراه اقرار نکرده باشد. در غیر این صورت، قاضی آن را باطل میکند.
- اقرار به میل و اراده باطنی ثبت شود. حتی هنگام ثبت در دفترخانه باید به الفاظ قصد و اختیار اشاره گردد.
- اقرار نباید به شروط دیگری وابسته باشد.
- فردی که اقرار برای او نوشته میشود، شرایط لازم را برای تحقق اقرار داشته باشد.
- اقرارنامه باید صریح بوده و در دفتر اسناد رسمی به ثبت رسیده باشد.
- اقرارنامه باید امضا، مهر یا اثر انگشت هر دو طرف قرارداد را داشته باشد.
- اگر ممکن بود دو شاهد نیز زیر اقرارنامه را امضا کنند.
- سکوت نشانه اقرار به حساب نمیآید.
- مقر له (فردی که اقرار به نفع اوست) باید وجود خارجی داشته باشد.
علاوه بر موارد فوق، فرم اقرارنامه فروش ملک باید شرایط زیر را نیز داشته باشد:
- طبق ماده 167 قانون مجازات «اقرار باید منجز باشد و اقرار معلق و مشروط اعتبار ندارد.»
- بر اساس تبصره ماده 165 قانون مجازات اسلامی «اقرار به ارتکاب جرم قابل توکیل نیست.»
- مطابق ماده 169 قانون مجازات اسلامی «اقراری که تحت اکراه، اجبار، شکنجه، اذیت و آزار روحی یا جسمی گرفته شود، اعتبار ندارد. دادگاه در این صورت باید از متهم مجدداً تحقیق کند.»
- بر اساس ماده 166 قانون مجازات اسلامی، اقرار باید کتبی یا شفاهی (با لفظ) باشد. آنچه اهمیت دارد، بدون ابهام و روشنبودن قانون است.
- اگر مالک حکم ورشکستگی داشته باشد، اقرار نباید به نحوی تنظیم شود که به ضرر طلبکاران او باشد.
- اگر مقر له متوفا باشد، اقرار فرد اقرارکننده در سهم وراث در انحصار وراثت ملک، مؤثر خواهد بود.
اعتبار اقرار نامه فروش ملک در دادگاه
باید توجه داشت که اگر اقرار نامه فروش ملک در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود، دارای ارزش بوده و اعتبار قانونی خواهد داشت. این نکته درباره اقرارنامه فروش یا واگذاری ملک نیز صدق میکند.
در نتیجه، اعتبار اقرار نامه فروش ملک به تنظیم آن در مراجع رسمی وابسته است؛ اما نباید فراموش کرد که وکالت بلاعزل خریدار و اقرارنامه، سند قطعی نیست و خریدار در اسرع وقت باید انتقال رسمی سند را انجام دهد.
گاهی افراد فکر میکنند که داشتن اقرارنامه برای انجام کارهای قانونی و حقوقی کافی است؛ اما اقرار واگذاری ملک همیشه کافی نیست.
در واقع، این سند از نظر دادگاه اعتبار دارد و پذیرفتی است، اما نمیتوان با آن فروشنده را مجبور به انتقال مالکیت ملک مورد نظر کرد. در حقیقت، توصیه میشود که علاوه بر اقرارنامه واگذاری ملک، مبایعه نامه را نیز تنظیم کرد.
اقدامات خریدار بعد از دریافت اقرار نامه فروش ملک
خریدار بعد از دریافت اقرارنامه واگذاری ملک میتواند اقدامات زیر را انجام دهد:
- برای پرداخت مفاصا حساب به شهرداری مراجعه کرده و سندی مربوط به این حساب و کتابها دریافت کند.
- مراحل استعلامهای ثبتی را در یکی از دفاتر اسناد رسمی و اداره ثبت اسناد و املاک انجام دهد.
- به منظور خرید ملک رهن شده، برای تسویه وام ملک به بانک برود و اقدامات قانونی آن را انجام بدهد.
نحوه تنظیم متن اقرارنامه واگذاری ملک
برای اینکه بتوان اقرارنامه واگذاری ملک را ثبت کرد، باید مدارک لازم را جمع آوری نمود و به دفتر اسناد رسمی رجوع کرد.
در این دفتر، باید وکالت بلاعزل به خریدار داده شود. در ضمن، مدارک دریافت شده و اظهارنامهای در این راستا از سوی دفترخانه تنظیم میشود. سپس، این اظهارنامه از سوی اقراردهنده تکمیل و امضا میشود.
در نمونه متن اقرارنامه واگذاری ملک، جملات آخر (کل ثمن معامله را به صورت نقدی و کامل و یکجا دریافت کردم و هر گونه ادعا و اعتراضی را در این خصوص از خود سلب و ساقط میکنم) از اهمیت بسیاری برخوردار است.
در نهایت، اثر انگشت اقراردهنده ثبت شده و کنار آن مهر میزنند تا به رسمیت شناخته شود.
نکته مهم درباره اقرارنامه
از زمان ثبت اقرارنامه در دفتر اسناد رسمی، اقرارنامه اعتبار لازم را برای استفاده در محاکم قضایی دارد. این اعتبار با فوت اقرارکننده (مقر) از بین نخواهد رفت. در ضمن فرد مقر نمیتواند اقرار خود را پس از ثبت انکار کند.
نمونه متن اقرارنامه واگذاری ملک
برای آشنایی بیشتر با متن اقرارنامه واگذاری ملک، در ادامه یک نمونه فرم اقرارنامه فروش ملک را ارائه میدهیم:
در تاریخ….. متن این سند آماده و در دفتر اسناد رسمی………. حاضر شده است.
آقا/خانم…………با مشخصات ……… و بعد الحضور در کمال صحت و سلامت روح و روان، با رضایت و اختیار کامل و بدون اجبار و اکراه، اقرار و اعتراف صریح و بی قید و شرط نمود که بر اساس سند وکالت بلا عزل شماره ………… تاریخ ……………. تنظیمی این دفتر اسناد رسمی که بر مبنای فروش قطعی (عقد بیع) ملک …….. در پلاک ثبتی ………… واقع در بخش ……….. شهرستان ……………… است، کل ثمن معامله را به صورت نقدی و کامل و یکجا دریافت کردم و هر گونه ادعا و اعتراضی را در این خصوص از خود سلب و ساقط میکنم.

جمع بندی
اقرار نامه فروش ملک، سندی رسمی است که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم میشود و میتواند از ضایعشدن حق خریدار جلوگیری کند.
وکیل مجرب هنگام تنظیم متن اقرارنامه واگذاری ملک، نقش مهمی ایفا میکند؛ البته به این نکته توجه کنید که اقرارکننده باید شرایط لازم را برای ثبت اقرار داشته باشد.
بدین ترتیب، علاوه بر اینکه اقرارنامه متنی واضح و بدون ایراد است، اقرارکننده باید در اوضاع مناسبی این سند را آماده کند.
در صورتی که به وکیل پایه یک دادگستری برای فروش املاک و تنظیم اقرارنامه واگذاری ملک نیاز دارید، میتوانید با کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید. وکلای ملکی دادسو به خوبی میتوانند شما را برای تنظیم اقرارنامه فروش زمین راهنمایی کنند.
سؤالات متداول
اقرارنامه واگذاری ملک چیست؟
اقرارنامه فروش ملک به سندی رسمی گفته میشود که فروشنده به خریدار ارائه میدهد و خریدار به کمک آن میتواند مال خریداریشده را از فروشنده بگیرد.
اعتبار اقرار نامه فروش ملک در دادگاه چقدر است؟
اقرارنامه اگر تحت شرایط قانونی آماده شده باشد، در دادگاه اعتبار بالایی دارد؛ اما گاهی برای قاضی کافی نیست.
آیا اقرار به واگذاری ملک در زمان اجبار و شکنجه پذیرفته میشود؟
طبق ماده 169 قانون مجازات اسلامی «اقراری که تحت اکراه، اجبار، شکنجه، اذیت و آزار روحی یا جسمی گرفته شود، اعتبار ندارد. دادگاه در این صورت باید از متهم مجدداً تحقیق کند.»
نحوه تنظیم اقرارنامه واگذاری ملک چگونه است؟
برای تنظیم متن اقرارنامه واگذاری ملک، خریدار و فروشنده باید به دفتر ثبت اسناد رسمی مراجعه کنند.
