طلاق یک طرفه زمانی مطرح میشود که یکی از زوجین خواهان جدایی باشد و طلاق با توافق مشترک زن و مرد انجام نشود. این درخواست میتواند از طرف زن یا مرد مطرح شود، اما شرایط و دلایل لازم برای هرکدام یکسان نیست.
مرد برای اصل درخواست طلاق نیازی به اثبات دلیل خاص ندارد؛ طبق قوانین مدنی ایران، حق طلاق با مرد است و آقا میتواند در هر زمانی که بخواهد، همسر خود را طلاق بدهد. اما زن معمولاً باید یکی از دلایل قانونی طلاق، شرایط عسر و حرج یا وکالت در طلاق را داشته باشد. در ادامه، مراحل کلی طلاق یک طرفه و تفاوت مسیر زن و مرد را بررسی میکنیم.
طلاق یک طرفه چیست؟
طلاق یک طرفه به طلاقی گفته میشود که درخواست آن از سوی یکی از زوجین مطرح شده و توافق مشترکی برای جدایی وجود ندارد. این نوع طلاق میتواند به درخواست زن یا مرد انجام شود، اما شرایط رسیدگی به هرکدام متفاوت است.
در طلاق یک طرفه توافقی بین زوجین انجام نشده و هر کدام از طرفین طلاق خواستار حق و حقوقشان مانند مهریه، حضانت فرزند و … هستند. به همین دلیل، فردی که درخواست طلاق یک طرفه را مطرح میکند، باید مدارک و مستندات لازم و کافی را آماده کرده و به دادگاه ارائه بدهد.
مرد برای اصل درخواست طلاق ملزم به اثبات دلیل خاصی نیست؛ در مقابل، زن در صورت نداشتن وکالت در طلاق باید وجود یکی از دلایل قانونی برای جدایی را در دادگاه خانواده اثبات کند. جزئیات هر مسیر نیز در صفحات تخصصی طلاق از طرف زن و طلاق از طرف مرد بررسی شده است.
برای طلاق یک طرفه چه باید کرد؟
اولین قدم، مشخصکردن این است که درخواست طلاق از طرف زن مطرح میشود یا مرد؛ زیرا شرایط این دو مسیر متفاوت است. سپس دادخواست طلاق از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و پرونده برای رسیدگی به دادگاه خانواده ارجاع میشود.
بعد از آن، با توجه به نوع درخواست، مراحل قانونی پرونده مانند داوری، رسیدگی دادگاه، تعیین تکلیف حقوق مالی و در صورت اعتراض، تجدیدنظر یا فرجامخواهی انجام میشود. پس از قطعیشدن رأی نیز طلاق در دفتر رسمی ازدواج و طلاق ثبت خواهد شد. قانون حمایت خانواده در طلاقهای غیرتوافقی ارجاع به داوری در طلاق را پیشبینی کرده است.
مراحل طلاق یک طرفه به چه صورت است؟
برای طلاقگرفتن به صورت یک طرفه باید مراحل زیر را بگذرانید:
- تعیین نوع درخواست؛ طلاق از طرف زن یا مرد
- تهیه مدارک و مستندات موردنیاز در پرونده
- ثبت دادخواست طلاق یک طرفه
- ارجاع پرونده به دادگاه خانواده
- برگزاری جلسه داوری
- رسیدگی دادگاه و تعیین تکلیف حقوق مالی و وضعیت فرزندان
- صدور رأی بدوی وسط دادگاه
- تجدیدنظر و فرجام خواهی (در صورت اعتراض زوجین یا یکی از آنها)
- ثبت نهایی طلاق در دفترخانه
شرایط طلاق یک طرفه از سوی زن
در قانون کشور ایران، زن بدون حق طلاق نمیتواند به طور یک طرفه از مرد طلاق بگیرد؛ اما تحت شرایط خاصی قانون این حق را به زن میدهد که درخواست طلاق را به صورت یک طرفه مطرح کند.
از جمله این شرایط میتوان به یکی از شروط ضمن عقد اشاره کرد. در طلاق یک طرفه از طرف زن، زوجه میتواند حضانت فرزندان را تا 7 سالگی داشته باشد و درخواست استرداد جهیزیه، دریافت مهریه، نفقه و … را مطرح کند.
شرایط و مدارک هرکدام از این موارد متفاوت است و در صورتی که یک یا چند مورد از شروط دوازده گانه وجود داشته باشد و زندگی مشترک برای زن سخت یا ناممکن شود، امکان مطرح کردن طلاق یک طرفه از سمت زن وجود خواهد داشت.
شرایط طلاق یک طرفه از سوی مرد
مرد میتواند با رعایت شرایط قانونی از دادگاه درخواست طلاق همسر خود را مطرح کند و برای اصل این درخواست نیازی به اثبات دلیل خاص یا رضایت زن ندارد.
پس از ثبت دادخواست، پرونده در دادگاه خانواده رسیدگی میشود، موضوع به داوری ارجاع میشود و دادگاه درباره حقوق مالی زن و سایر مسائل پرونده تصمیم میگیرد. در نهایت، گواهی عدم امکان سازش توسط دادگاه صادر میشود.
تفاوت طلاق یک طرفه از طرف زن و مرد
تفاوت اصلی این دو مسیر در شرایط لازم برای طرح و اثبات درخواست است. مرد برای اصل درخواست طلاق نیازی به ارائه دلیل خاص ندارد، اما زن در صورت نداشتن وکالت در طلاق معمولاً باید یکی از دلایل قانونی جدایی را در دادگاه اثبات کند.
با این حال، در هر دو حالت پرونده باید از مسیر دادگاه خانواده طی شود و حقوق مالی، وضعیت فرزندان، هزینه طلاق یکطرفه و سایر موضوعات مرتبط تعیین تکلیف شوند.
تفاوت طلاق یک طرفه و توافقی
مهریه در شرایط طلاق توافقی چگونه است؟ زوجین برای دریافت مهریه، نفقه، اجرتالمثل، حضانت کودکان و … با هم توافق میکنند. بدین ترتیب، در طول جلسات دادرسی اعتراضی بابت دریافت یا بخشیدن مهریه و … وجود نخواهد داشت و رأی دادگاه برای جدایی و طلاق سریعتر صادر میشود.
همچنین، با توجه به اینکه زن و مرد برای طلاق با هم توافق کردهاند، هر دو آنها در جلسات دادگاه و مشاوره حاضر میشوند و روند اجرای پرونده طلاق با مشکل یا وقفه مواجه نمیشود. اما در طلاق یک طرفه، باید زن دلیل طلاق را به دادگاه ثابت کند و بنا بر دادخواست تنظیمشده از طرف زن و ارائه دلایل و مستندات، مرد باید کلیه حق و حقوق زن را بپردازد.
بعد از آن، دادگاه رأی طلاق را صادر میکند. به همین دلیل است که پروندههای طلاق یک طرفه پیچیدهتر هستند و بهتر است که وکیل آشنا با قوانین حقوقی برای پیشبرد پرونده همراه خواهان یا خوانده باشد.

جمع بندی
طلاق یک طرفه میتواند از طرف زن یا مرد مطرح شود، اما شرایط این دو مسیر یکسان نیست. مرد برای اصل درخواست طلاق نیازی به اثبات دلیل خاص ندارد؛ در حالی که زن در صورت نداشتن وکالت در طلاق معمولاً باید یکی از دلایل قانونی جدایی را در دادگاه اثبات کند.
در هر دو حالت، پرونده باید از مسیر دادگاه خانواده طی شود و موضوعاتی مانند حقوق مالی خانم در طلاق و وضعیت فرزندان تعیین تکلیف شوند. به همین دلیل، پیش از ثبت دادخواست بهتر است ابتدا مشخص شود کدام مسیر قانونی با شرایط پرونده شما مطابقت دارد.
سؤالات متداول
برای طلاق یک طرفه چه باید کرد؟
ابتدا باید دادخواست طلاق ثبت شود و سپس پرونده براساس اینکه درخواست از طرف زن یا مرد است، در دادگاه خانواده رسیدگی شود.
مراحل طلاق یک طرفه چیست؟
ثبت دادخواست، رسیدگی دادگاه، داوری، تعیین تکلیف مسائل پرونده، صدور رأی و ثبت نهایی طلاق مراحل اصلی هستند.
آیا زن میتواند یک طرفه طلاق بگیرد؟
بله؛ در صورت داشتن وکالت در طلاق یا وجود یکی از دلایل قانونی میتواند درخواست طلاق بدهد.
آیا مرد برای طلاق یک طرفه باید دلیل داشته باشد؟
خیر؛ مرد برای اصل درخواست طلاق ملزم به اثبات دلیل خاص نیست.













