اگر بدهکار برای پرداخت محکومبه درخواست اعسار داده باشد، طلبکار میتواند با ارائه مدارک و دلایل مؤثر با این ادعا مخالفت کند. برای رد ادعای اعسار باید نشان داد که وضعیت واقعی مالی بدهکار با چیزی که در دادخواست اعلام کرده مطابقت ندارد یا دلایل او برای اثبات ناتوانی مالی کافی نیست.
البته صرف اینکه طلبکار بگوید بدهکار توانایی پرداخت دارد، باعث رد اعسار نمیشود. وضعیت مالی گذشته و فعلی بدهکار، اموال و درآمد او، اطلاعاتی که درباره داراییهای خود اعلام کرده و دلایلی که برای اثبات اعسار ارائه میدهد، همگی در تصمیم دادگاه مؤثرند.
در دادسو، دادخواست اعسار و مدارک پرونده بررسی میشود تا مشخص شود چه دلایلی برای مخالفت با اعسار وجود دارد و دفاع باید بر چه اساسی انجام شود. در پروندههایی که نیاز به بررسی تخصصی دارند نیز میتوانید از وکیل اعسار کمک بگیرید.
طلبکار چگونه میتواند ادعای اعسار بدهکار را رد کند؟
اولین کار، بررسی دقیق دادخواست و دلایلی است که بدهکار برای اثبات اعسار ارائه کرده است. اگر طلبکار مدرکی دارد که نشان میدهد بدهکار برخلاف ادعای خود مال، درآمد یا توانایی مالی دارد، میتواند آن را به دادگاه ارائه کند.
همچنین ناقص یا نادرست بودن اطلاعات مالی، تناقض میان ادعای بدهکار و وضعیت واقعی او یا ایراد در دلایل و شهادت شهود میتواند در دفاع طلبکار مؤثر باشد. در نهایت دادگاه با بررسی دلایل دو طرف و وضعیت مالی بدهکار درباره پذیرش یا رد اعسار تصمیم میگیرد.
اگر دادگاه در نهایت اعسار را نپذیرد، بدهکار در شرایط قانونی امکان اعتراض به رأی را دارد. جزئیات این مرحله را در صفحه رد دادخواست اعسار و روش اعتراض به آن توضیح دادهایم.
آیا اثبات توانایی مالی بدهکار بر عهده طلبکار است؟
همیشه نه. اینکه چه کسی باید وضعیت مالی بدهکار را اثبات کند، به شرایط پرونده و سابقه مالی او بستگی دارد.
برای مثال، اگر بدهکار قبلاً توانایی مالی داشته یا مالی دریافت کرده باشد، ممکن است خودش ملزم باشد ثابت کند که اکنون به آن مال دسترسی ندارد و توان پرداخت بدهی را ندارد. در شرایط دیگر نیز مدارکی که طلبکار درباره توانایی مالی او ارائه میکند اهمیت پیدا میکند.
بنابراین قبل از دفاع باید مشخص شود در همان پرونده چه کسی باید ادعای خود را اثبات کند و چه مدارکی برای این کار لازم است.
بررسی دقیق لیست اموال بدهکار
فردی که درخواست اعسار میدهد باید اطلاعات مربوط به وضعیت مالی و داراییهای خود را در اختیار دادگاه قرار دهد. این اطلاعات یکی از مهمترین بخشهایی است که طلبکار میتواند برای دفاع بررسی کند.
اگر طلبکار از مال، حساب، طلب یا دارایی دیگری اطلاع دارد که در اطلاعات ارائهشده دیده نمیشود، میتواند مدارک مربوط به آن را به دادگاه ارائه کند. همچنین هر تناقض مهم میان اطلاعات اعلامشده و وضعیت واقعی بدهکار میتواند در رسیدگی به اعسار مورد توجه قرار گیرد.
برای آشنایی با شرایط و مدارک اصلی این دعوا میتوانید راهنمای اعسار از پرداخت محکوم به را مطالعه کنید.
آیا طلبکار میتواند درخواست بررسی اموال بدهکار را مطرح کند؟
طلبکار میتواند اطلاعاتی را که درباره اموال و وضعیت مالی بدهکار دارد به دادگاه ارائه کند و در دفاع خود درخواست بررسی آنها را مطرح کند.
از طرف دیگر، بررسی وضعیت مالی فقط به مدارکی که طلبکار ارائه میکند محدود نیست. دادگاه نیز برای مشخص شدن وضعیت مالی بدهکار میتواند از مراجع مربوط استعلام بگیرد و اطلاعات لازم را بررسی کند.
آیا شغل و درآمد بدهکار میتواند باعث رد اعسار شود؟
داشتن شغل یا درآمد بهتنهایی برای رد اعسار کافی نیست. میزان درآمد، هزینههای ضروری زندگی، داراییها و توان واقعی شخص برای پرداخت بدهی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
با این حال، اگر طلبکار مدارکی از شغل، درآمد یا منابع مالی بدهکار دارد که با ادعای او درباره ناتوانی در پرداخت سازگار نیست، میتواند این مدارک را در اختیار دادگاه قرار دهد.
اگر موضوع پرونده مربوط به مهریه است، شرایط مالی زوج و نحوه پرداخت آن را بهصورت جداگانه در راهنمای اعسار از پرداخت مهریه بررسی کردهایم.
چگونه به شهود اعسار بدهکار ایراد بگیریم؟
اگر بدهکار برای اثبات اعسار شاهد معرفی کرده باشد، طلبکار میتواند به اظهارات و میزان اطلاع شهود از وضعیت مالی او ایراد وارد کند.
شاهد باید شناخت کافی از وضعیت زندگی، شغل، درآمد و نحوه امرار معاش بدهکار داشته باشد. اگر مشخص شود شاهد اطلاع کافی ندارد یا گفتههای او با مدارک و واقعیتهای پرونده سازگار نیست، طلبکار میتواند این موارد را در جلسه رسیدگی مطرح کند.
در جلسه رسیدگی به اعسار، طلبکار چگونه دفاع کند؟
دفاع طلبکار بهتر است مشخص، مستند و مرتبط با ادعاهای بدهکار باشد. بهجای اینکه فقط گفته شود بدهکار پول دارد، باید مشخص شود این ادعا بر چه مدرکی استوار است.
برای مثال، اگر از دارایی یا درآمدی اطلاع دارید، مدرک آن را ارائه کنید. اگر اطلاعات مالی بدهکار ناقص است، مورد مشخص را بیان کنید و اگر به شهادت شهود ایراد دارید، توضیح دهید ایراد دقیقاً مربوط به کدام بخش از شهادت آنهاست.
این شیوه دفاع معمولاً از طرح ادعاهای کلی درباره وضعیت مالی بدهکار مؤثرتر است.
لایحه دفاعیه در برابر دادخواست اعسار چگونه تنظیم میشود؟
لایحه باید براساس شرایط همان پرونده نوشته شود و یک متن ثابت برای همه پروندهها مناسب نیست. بهتر است ابتدا مشخص شود چرا با اعسار مخالف هستید و سپس دلایل و مدارک هر مورد بهترتیب ارائه شود.
برای مثال، وجود مال یا درآمد، سابقه توانایی مالی، تناقض در اطلاعات ارائهشده یا ایراد به دلایل و شهود میتواند در لایحه مطرح شود. در پایان نیز میتوان با استناد به مدارک ارائهشده، رد ادعای اعسار را از دادگاه درخواست کرد.
اگر طلبکار مدرکی از اموال بدهکار نداشته باشد چه میشود؟
نداشتن سند یک مال مشخص به این معنا نیست که طلبکار هیچ امکانی برای دفاع ندارد. دادخواست اعسار، اطلاعات مالی و سایر دلایل بدهکار همچنان باید بررسی شوند و ممکن است در آنها تناقض یا ایرادی وجود داشته باشد.
همچنین دادگاه نیز میتواند برای روشن شدن وضعیت مالی بدهکار استعلام و بررسیهای لازم را انجام دهد. بنابراین دفاع طلبکار فقط به معرفی یک ملک، خودرو یا حساب بانکی محدود نیست.
اگر دادگاه اعسار بدهکار را بپذیرد چه میشود؟
پذیرش اعسار باعث از بین رفتن اصل بدهی نمیشود. با توجه به وضعیت مالی بدهکار ممکن است برای پرداخت به او مهلت داده شود یا بدهی بهصورت اقساطی پرداخت شود. همچنین اگر بعداً مال قابل وصولی از بدهکار شناسایی شود، صرف صدور حکم اعسار مانع وصول طلب از اموال قابل دسترس او نیست.
اگر نسبت به رأی صادرشده امکان اعتراض وجود داشته باشد، باید شرایط و مهلت قانونی آن بررسی شود. برای آشنایی بیشتر میتوانید راهنمای تجدیدنظرخواهی و اعتراض به رأی دادگاه را مطالعه کنید.
وکیل برای رد ادعای اعسار بدهکار چه کمکی میکند؟
در این پروندهها مهم است مشخص شود کدام بخش از ادعای اعسار قابل ایراد است و برای اثبات آن چه مدرکی وجود دارد. وکیل میتواند دادخواست، اطلاعات مالی، مدارک و شهادت شهود را بررسی و دفاع را متناسب با شرایط پرونده تنظیم کند.
برای بررسی تخصصی پرونده میتوانید از وکیل اعسار کمک بگیرید.
جمعبندی
برای رد ادعای اعسار بدهکار، مخالفت کلی کافی نیست. طلبکار باید دادخواست و دلایل بدهکار را بررسی کند و اگر مدرکی درباره دارایی، درآمد یا تناقض در اطلاعات مالی او دارد، آن را به دادگاه ارائه دهد. ایراد به دلایل و شهادت شهود نیز در صورت وجود میتواند بخشی از دفاع باشد.
نوع دفاع در هر پرونده متفاوت است و حتی اینکه چه کسی باید توانایی یا ناتوانی مالی را اثبات کند، به شرایط پرونده بستگی دارد. به همین دلیل، دفاع باید براساس علت مشخص مخالفت با اعسار و مدارکی که برای اثبات آن وجود دارد تنظیم شود.
سوالات متداول درخصوص رد ادعای اعسار بدهکار
آیا طلبکار میتواند با اعسار بدهکار مخالفت کند؟
بله. طلبکار میتواند دلایل و مدارک خود را برای رد ادعای اعسار به دادگاه ارائه کند.
آیا داشتن شغل باعث رد اعسار میشود؟
لزوماً خیر. درآمد، دارایی و توان واقعی شخص برای پرداخت بدهی در کنار هم بررسی میشوند.
آیا دادگاه اموال بدهکار را بررسی میکند؟
بله. دادگاه میتواند برای مشخص شدن وضعیت مالی بدهکار استعلام و بررسی لازم را انجام دهد.
آیا میتوان به شهود اعسار ایراد گرفت؟
بله. میزان اطلاع شاهد از وضعیت مالی بدهکار و صحت اظهارات او قابل بررسی است.









