شکایت از ضامن سفته چگونه است؟

سفته یکی از اسناد تجاری پرکاربرد در معاملات است که اغلب به ‌عنوان ضمانت در قراردادها مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ اما آیا می‌توان حکم جلب ضامن سفته را گرفت؟ آیا امکان شکایت از ضامن سفته وجود دارد؟

برای طرح شکایت از ضامن سفته، ابتدا باید دادخواستی را از طریق سامانه خدمات الکترونیک قضایی ثبت کرد.

مدت زمان رسیدگی به این پرونده به عوامل مختلفی از جمله کامل بودن مدارک ارائه‌شده توسط خواهان بستگی دارد. از مهم‌ترین مدارکی که برای طرح این شکایت نیاز است، می‌توان به مدارک هویتی و اصل سفته اشاره کرد.

در ادامه این مقاله، به بررسی نحوه شکایت از ضامن سفته خواهیم پرداخت. در صورتی که برای نمونه دادخواست مطالبه وجه سفته از ضامن و نحوه گرفتن حکم جلب ضامن سفته نیاز به مشاوره تخصصی حقوقی دارید، می‌توانید با وکیل چک در تهران موسسه دادسو در ارتباط باشید.

ضامن در سفته چه مسئولیتی دارد؟

طبق ماده 309 و 249 قانون تجارت، ضامن سفته مسئولیت تضامنی دارد. این بدان معناست که دارنده سفته می‌تواند برای دریافت وجه به‌ هر یک از ضامن یا صادرکننده آن مراجعه کند.

در ‌واقع، برخلاف تصور عموم مردم، ضامن فقط در صورت عدم پرداخت توسط صادرکننده مسئول نیست. ضمانت در سفته، ضمانت کلیه تعهدات ناشی از سفته است و ضامن در کنار صادرکننده مسئول پرداخت وجه سفته خواهد بود.

علاوه ‌بر ‌این، باید در نظر داشت که صدور حکم جلب برای ضامن سفته منوط به طی کردن مراحل قانونی مشخصی است.

پس از مطالبه وجه سفته از ضامن و صدور حکم قطعی مبنی بر محکومیت وی، در صورتی ‌که ضامن در مهلت تعیین‌شده اقدام به پرداخت نکند و مالی از وی برای توقیف وجود نداشته باشد، امکان صدور حکم جلب وجود دارد.

حتی در صورتی ‌که ضامن ادعای عدم تمکن مالی کند و حکم اعسار دریافت نماید، اما در پرداخت اقساط تعلل ورزد، باز هم امکان صدور حکم جلب وی فراهم می‌شود.

مسئولیت ضامن و قابلیت وصول سفته ضمانت

واخواست سفته، یک فرآیند قانونی است که دارنده سفته برای وصول مطالبه خود از صادرکننده آن انجام می‌دهد. این فرآیند زمانی آغاز می‌شود که صادرکننده سفته در موعد مقرر به تعهد خود عمل نکرده باشد.

دارنده سفته موظف است تا حداکثر ۱۰ روز پس از سررسید سفته یا ابلاغ اظهارنامه، به دایره واخواست دادگستری مراجعه کند و با ارائه مدارک لازم، درخواست واخواست را ثبت نماید.

پس از ثبت درخواست، دادگاه به بررسی صحت ادعای دارنده سفته و تعهدات صادرکننده و ضامن می‌پردازد و در نهایت، حکم لازم را صادر می‌کند.

مسئولیت ضامن سفته واخواست نشده

در صورت عدم واخواست سفته در موعد مقرر، این سند تجاری ماهیت خود را از دست داده و به یک سند عادی در قانون مدنی تبدیل می‌شود.

با این تغییر، ضمانت‌های تعهد شده در سفته، از جمله مسئولیت تضامنی صادرکننده و ضامنین، از بین می‌رود و به ضمانت نقل ذمه تبدیل می‌شود.

به‌ عبارت ساده‌تر، سفته واخواست نشده، دیگر از امتیازات خاص اسناد تجاری برخوردار نبوده و مطالبه وجه آن تنها از طریق دادگاه و با اثبات دین صورت می‌گیرد.

بر اساس ضمانت انتقالی (ذمه به ذمه)، با قبول ضمانت، دین مندرج در سفته به‌ طور کامل از مدیون اصلی منتقل شده و ضامن به‌ جای او مسئول پرداخت بدهی می‌شود. به‌ همین دلیل، دارنده سفته تنها حق دارد که از ضامن مطالبه وجه نماید و نمی‌تواند به مدیون اصلی رجوع کند.

همچنین، در سفته‌ای که واخواست نشده باشد، دارنده سفته تنها در صورتی می‌تواند همزمان به ضامن و متعهد مراجعه کند که در زمان ضمانت، صراحتاً توافق شده باشد که ضامن مسئولیت مستقلی دارد و دارنده سفته می‌تواند بدون نیاز به احقاق حق از متعهد، مستقیماً به ضامن مراجعه کند.

مسئولیت ضامن سفته واخواست شده

مطابق مواد 309 و 249 قانون تجارت، دارنده سفته در صورت عدم پرداخت وجه آن در سررسید، حق دارد به هر یک از امضاکنندگان سفته اعم از صادرکننده اصلی یا ضامنین، مراجعه کرده و مطالبه خود را مطرح نماید.

این بدین معناست که تمامی امضاکنندگان سفته، مسئول پرداخت کامل وجه آن بوده و دارنده سفته می‌تواندیکی از آن‌ها را انتخاب کرده و وجه سفته را از وی مطالبه کند. این مسئولیتی که تمامی امضاکنندگان به ‌صورت مشترک و انفرادی بر‌عهده دارند، مسئولیت تضامنی نامیده می‌شود.

مطابق ماده 698 قانون مدنی، در قرارداد ضمان سفته، دارنده سفته مکلف است در وهله اول به ضامن مراجعه کند و تنها در صورتی ‌که ضامن امتناع ورزید، می‌تواند به متعهد اصلی رجوع نماید.

مدارک مورد ‌نیاز برای شکایت از ضامن سفته

مدارک لازم برای شکایت از ضامن سفته، موضوعی است که بسیاری از افراد درگیر در مسائل تجاری با آن مواجه می‌شوند. آگاهی از این مدارک، پیش از آغاز مراحل قانونی، از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه، به بررسی دقیق این مدارک خواهیم پرداخت:

• مدارک و اطلاعات مربوط به ثبت نام سامانه ثنا؛
• سفته؛
• اوراق مربوط به واخواست سفته؛
• مدارک مثبت واخواست سفته؛
• حسب مورد، اظهارنامه ارسالی؛
• مدارک مثبت ضمانت ضامن؛
• دادخواست مطالبه وجه سفته؛

مدت زمان مورد ‌نیاز برای طرح شکایت از ضامن سفته

دارنده سفته می‌تواند در هر زمان، بدون محدودیت زمانی، از ضامن سفته مطالبه وجه نماید. این حکم به ‌دلیل ماهیت تضمینی ضمانت و عدم محدودیت زمانی برای مطالبه از ضامن، صادر شده است.

باید توجه داشت که ظهرنویسی سفته، اقدامی اختیاری است و بر اساس توافق طرفین صورت می‌گیرد: به این معنی که افراد می‌توانند به دلایل مختلفی از جمله ضمانت پرداخت مبلغ سفته، انتقال آن به شخص دیگری یا وکالت دادن به فردی برای مطالبه وجه، پشت سفته را امضا کنند.

این عمل، الزامی قانونی نداشته و صرفاً به خواست و اراده طرفین انجام می‌شود.

همچنین، فردی ‌که صرفاً به‌ عنوان شاهد پشت سفته را امضا می‌کند، هیچ‌گونه مسئولیتی در قبال پرداخت وجه آن ندارد. مسئولیت اصلی پرداخت سفته بر‌عهده صادر‌کننده اصلی آن است.

در صورت عدم پرداخت توسط صادرکننده، ضامن سفته موظف به پرداخت خواهد بود. البته مسئولیت هر یک از این افراد بر اساس شرایط مندرج در قانون تجارت و مفاد خود سفته تعیین می‌شود.

مراحل شکایت از ضامن سفته چگونه است؟

نحوه شکایت از ضامن سفته و مدت زمان تقریبی رسیدگی به این نوع پرونده‌ها، پرسشی است که بسیاری از افراد با آن مواجه می‌شوند.

در ادامه، به بررسی دقیق مراحل قانونی شکایت و گرفتن حکم جلب ضامن سفته می‌پردازیم:

• در صورت عدم پرداخت وجه سفته در سررسید مقرر شده، دارنده سفته می‌تواند پس از گذشت ۱۰ روز از تاریخ سررسید یا ابلاغ اظهارنامه، نسبت به واخواست سفته اقدام نماید.
• با تنظیم دادخواست مطالبه وجه سفته و ذخیره آن به‌ صورت فایل ورد بر روی یک حافظه، شخص باید با در دست داشتن مدارک لازم و با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارائه اطلاعات حساب کاربری ثنا، مراحل قانونی پیگیری مطالبه خود را دنبال کند.
• پس از ارائه مدارک مورد ‌نیاز و پرداخت هزینه‌های قانونی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست شما مبنی بر مطالبه وجه سفته از ضامن ثبت و به مرجع قضایی صالح ارسال می‌شود. بدین ترتیب، پرونده قضایی تشکیل می‌شود و روند رسیدگی به آن آغاز می‌گردد.

مراجع صالح رسیدگی به شکایت از ضامن سفته

بر اساس قوانین جاری، در صورتی‌ که ارزش وجه‌الوصول سفته از یکصد میلیون تومان تجاوز نکند، مرجع صالح برای رسیدگی به اختلافات ناشی از آن، شورای حل اختلاف خواهد بود.

در صورتی ‌که مبلغ مندرج در سند سفته بیش از صد میلیون تومان باشد، دادگاه عمومی حقوقی صلاحیت رسیدگی به دعوای ناشی از آن را خواهد داشت.

جمع بندی

شکایت از ضامن سفته موضوعی است که در روابط تجاری و حقوقی، اهمیت بالایی دارد. ضامن، شخصی است که با امضای سفته، تعهد پرداخت بدهی دیگری را بر‌عهده می‌گیرد.

بدین ترتیب، در صورت عدم پرداخت بدهی توسط بدهکار اصلی، دارنده سفته می‌تواند به دادگاه مراجعه کرده و برای گرفتن سفته اقدام کند.

البته، ضامن می‌تواند دفاعیات خود را در دادگاه مطرح کند، اما اثبات این دفاعیات بر‌عهده خود ضامن است. در نهایت، دادگاه با بررسی ادعاهای طرفین و مستندات ارائه‌شده، حکم مقتضی را صادر خواهد کرد.

در این راستا، موسسه حقوقی دادسو با بهره‌گیری از وکلای متخصص و مجرب در زمینه چک، سفته و برات، خدمات حقوقی جامعی را به افراد و کسب‌وکارها ارائه می‌دهد.

سوالات متداول