چک بلامحل یکی از مسائل حقوقی و مالی است که ممکن است بسیاری از افراد با آن مواجه شوند.
چک بلا محل زمانی صادر میشود که موجودی کافی در حساب صادرکننده برای پرداخت مبلغ چک وجود نداشته یا حساب او مسدود شده باشد.
در چنین شرایطی، بانک قادر به پرداخت وجه چک به دارنده آن نخواهد بود و چک به عنوان بلامحل برگشت میخورد. در نتیجه، دارنده چک میتواند از صادرکننده چک بلا محل شکایت کند تا به پول خود دست یابد.
مؤسسه حقوقی دادسو با تکیه بر تجربه بهترین وکیل چک، طیف گستردهای از خدمات حقوقی از جمله مشاوره، تنظیم اسناد حقوقی، پیگیری پروندههای قضایی و اجرای احکام را به مؤکلین خود ارائه میدهد تا در مسائل حقوقی خود بهترین تصمیم را اتخاذ کنند.
اگر با سؤالاتی مانند چک بلامحل یعنی چی روبرو هستید و به مشاوره نیاز دارید، میتوانید از طریق تماس تلفنی یا واتساپ با مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید.
- توقیف حسابها و اموال بدهکار
- انتخاب مسیر کیفری یا حقوقی مطابق شرایط پرونده
- پیگیری توسط وکلای متخصص دعاوی چک
- مشاوره حقوقی رایگان، فقط با یک پیام
چک بلامحل یعنی چه؟
برای پاسخ به پرسش چک بلامحل یعنی چه، باید بدانید صدور چک به منزله تعهدی قانونی برای پرداخت مبلغ مشخص شده در تاریخ تعیین شده است.
به عبارت سادهتر، صادرکننده چک مؤظف است مبلغ قید شده را در حساب بانکی خود تأمین کند تا در هنگام ارائه چک، وجه آن پرداخت شود.
حال به این سؤال میرسیم که چک بلامحل یعنی چی. در صورتیکه حساب بانکی صادرکننده چک دارای موجودی کافی نباشد، چک برگشت میخورد و اصطلاحاً بلامحل میشود.
چکهای برگشتی عواقب حقوقی و کیفری جدی برای صادرکننده به همراه دارند.
شرایط احراز چک بلامحل چیست؟
در شرایط زیر چک بلا محل خواهد بود:
- عدم موجودی کافی در حساب: وقتی چک به بانک میرسد، بانک حساب صادرکننده را بررسی میکند. اگر پول کافی نباشد، چک برگشت میخورد.
- چک با علم به بسته بودن حساب یا مسدود کردن حساب بعد از صدور به طرف مقابل ارائه شود.
- صادرکننده دستور عدم پرداخت چک را بدهد.
- مشکلات مربوط به تنظیم چک که میتواند شامل اشتباهات نوشتاری، امضاهای نامعتبر یا مغایرت اطلاعات روی چک باشد.
شرایط شکایت کیفری از چک بلامحل چیست؟
در ادامه میخواهیم در مورد شرایط شکایت کیفری از چک بلا محل صحبت کنیم. ابن شرایط عبارتاند از:
- نباید چک سفید امضا باشد.
- نباید در متن چک نوشته شده باشد که پول این چک فقط در صورتی پرداخت میشود که یک شرط خاص برآورده شود؛ تا زمانیکه آن شرط برآورده نشود، نمیتوانید پول این چک را بگیرید.
- اگر در متن چک نوشته شده باشد که این چک برای تضمین انجام یک کار یا معامله است، به این معنی است که اگر آن کار یا معامله انجام نشود، شما باید پول چک را پرداخت کنید.
- نباید در متن چک چیزی در مورد شرط یا تضمین نوشته شده باشد.
- چک نباید بدون تاریخ یا با تاریخ اشتباه باشد.
نحوه شکایت کیفری از چک بلامحل چیست؟
شکایت از چک بلامحل باید در دادسرا به ثبت برسد. دادسرا برای شکایت کیفری چک باید در منطقهای باشد که بانک صادرکننده گواهی عدم پرداخت در آن قرار دارد.
هدف اصلی این شکایت پیگیری جرم صادرکننده چک بلامحل است، نه وصول وجه. اگر فرد بخواهد علاوهبر مجازات صادرکننده، وجه چک را هم دریافت کند، باید از دادگاه حقوقی درخواست مطالبه وجه داشته باشد.
وظیفه بانک در مقابل چک بی محل چیست؟
بانکها طبق قانون مؤظف هستند که حسابهای جاری افرادی که بیش از یک چک بیمحل دارند و علیه آنها کیفرخواست صادر شده است را مسدود کنند.
علاوه بر این، این افراد تا سه سال از باز کردن حساب جاری جدید در بانکها محروم میشوند.
بانک مرکزی نیز مؤظف است سابقه افراد دارای چک بلامحل را در سامانهای ثبت کند و این اطلاعات را در اختیار بانکها قرار دهد تا از اعطای تسهیلات به این افراد جلوگیری شود.
مجازات صدور چک بی محل چیست؟
در صورت اثبات صدور چک بلامحل، صادرکننده آن مشمول مجازاتهای مختلفی خواهد شد.
اگر مبلغ چک کمتر از یک میلیون تومان باشد، صادرکننده ممکن است تا شش ماه حبس شود.
برای چکهایی که مبلغ آنها بین یک میلیون تا پنج میلیون تومان باشد، مجازات حبس بین شش ماه تا یک سال خواهد بود.
در صورتی که مبلغ چک بیش از پنج میلیون تومان باشد، حبس از یک تا دو سال به علاوه محرومیت از داشتن دسته چک تا دو سال برای فرد در نظر گرفته میشود.
جمع بندی
چک بلامحل سندی است که علیرغم ارائه به بانک برای وصول، به دلایلی همچون نبود موجودی کافی در حساب یا مسدود بودن حساب پرداخت نمیشود.
صدور چک بلا محل عواقب حقوقی و کیفری جدی در پی دارد که میتواند شامل حبس، جزای نقدی و ممنوعیت از صدور چک باشد.
با توجه به اهمیت موضوع چک و عواقب ناشی از صدور چک بلا محل، آشنایی با قوانین و مقررات مرتبط با چک از اهمیت ویژهای برخوردار است.
امروزه با راهاندازی سامانه صیاد و ارائه چک صیادی، بسیاری از مشکلات مرتبط با چک برطرف شده است. با این حال، همچنان مواردی از صدور چک بلامحل مشاهده میشود.
مؤسسه حقوقی دادسو با بهرهگیری از وکلای متخصص در حوزه چک، خدمات متنوعی از جمله پیگیری حقوقی چکهای برگشتی، مشاوره در خصوص قوانین جدید چک و رفع سوء اثر چک برگشتی را ارائه میدهد.
سؤالات متداول
چک بلامحل یعنی چی؟
چک بلا محل زمانی صادر میشود که موجودی کافی در حساب صادرکننده برای پرداخت مبلغ چک وجود نداشته یا حساب او مسدود شده باشد.
چک در چه مواردی برگشتی یا بلا محل تلقی میشود؟
اگر شخصی که چک را صادر کرده موجودی کافی در حساب بانکی خود نداشته باشد، بانک میتواند این چک را برگشت بزند. درواقع، اگر پولی در حساب صادرکننده چک نباشد، پرداخت وجه چک امکانپذیر نخواهد بود و چک برگشت میخورد.
آیا میتوان از صادرکننده چک بیمحل شکایت کرد؟
بله؛ شما طبق قانون میتوانید از صادرکننده چک بلامحل شکایت کیفری کنید.
برای مطالبه وجه چک پرداخت نشدنی یا بلامحل چه اقدامات قانونی میتوان انجام داد؟
چند راه برای مطالبه وجه چک در صورت برگشت خوردن آن وجود دارد. یکی از این راهها، پیگیری قضایی است که شامل روشهای حقوقی، کیفری و ثبتی میشود.
مجازات صادرکننده چک بیمحل چیست؟
مجازات صادرکننده چک بلا محل بسته به مبلغ چک متفاوت است. چکهایی که مبلغ آنها کمتر از یک میلیون تومان باشد، حبس تا شش ماه دارند. مبلغ چکهای بین یک تا پنج میلیون تومان، حبس از شش ماه تا یک سال را به دنبال دارند و برای چکهای بالای پنج میلیون تومان، حبس از یک تا دو سال و محرومیت از داشتن دسته چک در نظر گرفته میشود.
