طلاق دوران سختی برای خانواده است و زمانی که پای کودکان در میان باشد، این دوران سختتر هم خواهد بود. تاثیر طلاق بر کودکان چیزی نیست که بتوان به سادگی و بدون آگاهی از آن عبور کرد.
بچههای طلاق ممکن است مشکلات بیرونی بیشتری مثل بزهکاری، رفتارهای پرخاشگرانه و اختلالات مختلف نسبت به سایر همسالان خود داشته باشند. کودکان طلاق که جدایی والدینشان را تجربه کردهاند، دارای میزان بیشتری از افسردگی، عزتنفس پایین و پریشانی عاطفی هستند.
خانوادهها میتوانند با کمکگرفتن از یک مشاوره، تاثیر طلاق بر کودکان خود کمتر کنند و به صفر برسانند.
مؤسسه حقوقی دادسو با تجربه بالا در پروندههای طلاق، میتواند همراه شما در مسیر دشوار جدایی و گرفتن سرپرستی کودک خود باشد.
تاثیر طلاق بر رشد عاطفی کودکان
بچههای طلاق بیشتر در معرض فقر، شکست تحصیلی، فعالیت جنسی زودهنگام و پرخطر، زایمان غیرزناشویی، ازدواج زودهنگام، اختلافات زناشویی و طلاق هستند.
در واقع، مشکلات عاطفی مرتبط با طلاق در دوران بزرگسالی افزایش مییابد؛ بنابراین، درک این مشکلات و نحوه تاثیر طلاق بر کودکان، بسیار مهم است.
مطالعات صورتگرفته در زمینه طلاق نشان میدهد که تاثیر طلاق بر کودکان بر اساس ویژگیهای اجتماعی، اقتصادی و رفاهی خانواده متفاوت است.
تاثیر طلاق بر فرزندان در سنین مختلف
اثرات طلاق بر فرزندان نشاندهنده یک تغییر اساسی و اغلب آسیبزا در دنیای آنها است و از دیدگاه آنها، طلاق یعنی از دست دادن خانواده.
در مواجه با این اتفاق تلخ بسیاری از کودکان غمگین، عصبانی و مضطرب میشوند و به سختی چگونگی تغییر زندگیشان را درک میکنند.
همچنین، سنی که در آن والدین کودک، طلاق میگیرند و درگیر مراحل حضانت فرزند میشوند نیز بر نحوه واکنش و درک آنها از ساختار جدید خانواده تأثیر میگذارد که در ادامه در مورد آن صحبت میکنیم:
تاثیر طلاق بر کودکان زیر سه سال
کودکان از همان ابتدا همه چیز را درک میکنند و حوادث تلخ پیرامون، آنها را ناراحت میکند.
شاید کودک سه ساله شما دعوای پدر و مادرش را در دو سالگی به یاد بیاورد اما با گذشت زمان آنها را فراموش کند؛ اما این به این معنی نیست که نوزادان و کودکان نوپا تحت تأثیر طلاق والدین قرار نمیگیرند.
متأسفانه زمانی که طلاق قبل از رسیدن کودک به سن پیشدبستانی اتفاق میافتد، قطعاً تأثیر خود را خواهد گذاشت.
وقتی ناگهان کودک نبود یکی از والدین را احساس میکند، بیقرارتر و عصبیتر میشود. احساس ناامنی میکند و وابستهتر میشود.
رشد کودک دچار اختلال شده و به نقطه عطف قبلی پسرفت میکند (مثلاً کودک دو سالهای که یک سال است پستانک استفاده نکرده، دوباره به آن تمایل پیدا کند.)
بیشتر او را در آغوش بگیرید و به او احساس امنیت دهید، وسایل آسایش او را فراهم کنید و توجه بیشتری را صرف او کنید.
اگر قبل از طلاق روال خاصی با شریک زندگی خود داشتید، در مورد حفظ این روالها در هر دو خانواده صحبت کنید.
گاهی اوقات، طلاق شکل زشتی به خود گرفته یا منجر به خروج یکی از والدین از زندگی فرزند میشود؛ اما بدانید که ایجاد یک محیط محبتآمیز، امن و حمایتکننده که در آن فرزندتان در معرض افراد و موقعیتهای جدید قرار میگیرد، کمک زیادی خواهد کرد.
تاثیر طلاق بر کودکان سه تا پنج سالگی
در سن سه تا پنج سالگی، کودکان درک بیشتری از محیط دارند، زیاد سؤال میپرسند و متوجه تفاوتها میشوند؛ نه اینکه بدانند طلاق چیست، بلکه به شدت به امنیت و ثبات حضور والدینشان متکی هستند و به تجربیات و احساسات ناشناخته عکسالعمل نشان میدهند.
کودکان پیشدبستانی فکر میکنند همه چیز تقصیر آنها است و همین احساس گناه، مشکلات زیادی مانند مشکلات خواب را برایشان به دنبال دارد؛ اما شاید بعد از طلاق و ثبات زندگی و با گذشت زمان اوضاع بهبود پیدا کند.
برای کاهش تاثیر طلاق بر کودکان در این سن، تا جایی که ممکن است در حضور فرزندتان مجادله نکنید. دعواهای پرسروصدا را به حداقل برسانید و به یکدیگر بددهنی نکنید و به او احساس گناه ندهید.
تاثیر طلاق بر روی کودکان شش تا دوازده ساله
سختترین سن برای مواجه با طلاق والدین، شش تا دوازده سالگی است. آنها در این سن به اندازه کافی بزرگ هستند و همه چیز را به خاطر میآوردند.
احساسات آنها پیچیدهتر شده و ممکن است سؤالاتی مانند موارد زیر را داشته باشند:
- اگه منو دوست دارید چرا نمیتونید باهم بمونید؟
- مگه من چی کار کردم؟
- شاید چون کارهایی که خواستید رو انجام ندادم، دارید این کارو میکنید.
- قول میدم بچه خوبی بشم.
- شاید دیگه من رو دوست ندارند و برای همین از هم جدا میشن؟
آنها خودشان را دلیل اصلی طلاق از طرف زن یا مرد میدانند و این احساسات میتواند منجر به افسردگی کوتاهمدت یا بلندمدت شود.
تاثیر طلاق بر کودکان شش تا دوازه ساله میتواند بر سلامت عاطفی آینده او نیز اثر بگذارد. کودک شما ممکن است گوشهگیر، منزوی و مضطرب شود.
والدین در این سن باید در مقابل کودک باهم مهربان بوده و در حضور او مجادله نداشته باشند. سعی کنید اختلافات را به حداقل برسانید و جزئیات طلاق یا جدایی را پشت درهای بسته یا با کمک یک میانجی یا مشاور طلاق بررسی کنید.
تاثیر طلاق بر نوجوانان
وقتی فرزندتان دوران نوجوانی را سپری میکند، درک عمیقی از آنچه دارد که در خانه اتفاق میافتد. خصوصاً وقتی آشفتگی، زندگی و خانه را در برگرفته است.
حتی آنها نقش منجی را بازی کرده و سعی در حلوفصل اختلاف میان والدینشان دارند. آنها در مورد طلاق والدین احساس گناه نمیکنند و به نظرشان باهم بودن به هر قیمتی بهترین راه است.
نوجوانان خودمحور هستند و برخلاف دوران ابتدایی، زندگی آنها بیشتر در خارج از خانه است. شاید آنها نگران این باشند که طلاق والدین زندگی اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار دهد و وجهه آنها در میان دوستانشان خدشهدار شود.
بهتر است در مورد افکار و احساسات او صحبت کنید، به حرفهایشان بیشتر گوش دهید و در صورت لزوم به مشاور مراجعه کنید.
با او رابطهای دوستانه داشته باشید و ذهن او را با بیان کردن اختلافات و مشکلاتی که با همسرتان دارید، خراب نکنید.
تاثیر طلاق بر فرزند دختر
تأثیر طلاق والدین بر کودکان چه دختر و چه پسر مشترک است؛ اما تجربه دختر و پسر از طلاق والدین میتواند متفاوت باشد.
طبق تحقیقات صورت گرفته، دختران تا یک سال بعد از طلاق علائمی همچون افسردگی، عصبانیت و مشکلات روحی و روانی دارند که این علائم اغلب با گذشت زمان بهبود مییابد.
در بیشتر طلاقهای صورت گرفته این مادر است که حضانت فرزند دختر را برعهده میگیرد، در مورد دختران ایجاد رابطه قوی بین مادر و دختر کمک میکند تا با سرعت بیشتری نسبت به زمانی که حضانت با پدر است، از استرسهای طلاق نجات یابند.
دکتر پل آر آماتو، محقق متخصص در زمینه طلاق، دریافته است که رابطه خوب بین مادر و دختر نسبت به استرسهای طلاق بسیار مقاوم است.
- رادیو دادسو
- طلاق توافقی
تاثیر طلاق بر فرزند پسر
بررسیهای انجامشده حاکی از آن است که طلاق والدین در سنین پایین باعث افزایش برخی رفتارهای بد در پسرها مانند پرخاشگری یا دعوا میشود.
همچنین، پسران نوجوانی که والدینشان از هم جدا شدهاند، بیشتر در خطر بروز رفتارهای بزهکارانه هستند. این تأثیرات زمانی بیشتر میشود که پروسه طلاق بسیار پرتنش و با جروبحثهای طولانی انجام شده باشد.
طلاق تغییر قابلتوجهی در رشد روانی پسرها ایجاد میکند. طبق تحقیقات صورت گرفته وقتی والدین طلاق میگیرند، رفاه روانی و عزتنفس پسرها بسیار کاهش پیدا میکند، به ویژه زمانی که والدین بلافاصله بعد از طلاق، ازدواج کنند.
پسرانی که در دوران پیشدبستانی شاهد طلاق والدینشان هستند، بیشتر پرخاشگری و نافرمانی میکنند.
اگر حضانت فرزند پسر با مادر باشد، از دست دادن پدر پس از طلاق میتواند تأثیر منفی بر پسران بگذارد. از دست دادن پدر ممکن است رشد و سازگاری پسران را پیچیدهتر کرده یا به تأخیر بیندازد.
کاهش تاثیر طلاق بر کودکان
تحقیقات نشان داده آنچه اثرات بدی بر فرزندان طلاق میگذارد، خود طلاق نیست، بلکه پروسه طولانی آن و کشمکش و تنشهای والدین در این دوران است.
این پروسه هر چقدر کوتاهتر باشد، بهتر است. والدین به طور ناخواسته در زمان تعارض و اوجگیری اختلافات، رفتارها و اعمالی را از خود بروز میدهند که آینده و بزرگسالی فرزندان را به طور جدی دچار مشکل خواهد کرد.
برخی از رایجترین این اشتباهات شامل موارد زیر است:
در مقابل کودک از همسرتان بدگویی نکنید
کودک به طور ذاتی خود را جزئی از مادر و بخشی از پدر میداند. یکی از اشتباهات رایج والدین وقتی در پروسه طلاق هستند، بدگویی در مورد همسرشان در مقابل کودک است.
وقتی والدینی در مورد دیگری بدحرف میزند، استرس و اضطراب درونی فرزند را افزایش داده و دید او را به طرز وحشتناکی دگرگون میکند. در نقطه مقابل، صحبت مثبت در مورد همسرتان، تاثیر طلاق بر کودکان را کاهش میدهد.
در مورد جزئیات با فرزندتان حرف نزنید
قرار نیست فرزندتان از میزان نفقه، توافقات طلاق و مواردی از این دست چیزی بداند. وقتی با او در مورد طلاق حرف میزنید، بدانید او نباید نقش دوست و گوش شنوا برای درد و دل را برای شما بازی کند.
او را مجبور به انتخاب نکنید
یکی دیگر از روشهای کاهش تأثیر طلاق بر کودکان، عدم اجبار او به انتخابکردن است.
کودکان نباید بین والدین یکی را انتخاب کنند، اینکه با چه کسی زندگی کنند، آخر هفته و تعطیلات را با که باشند یا حتی تصمیمهای جزئی؛ این تصمیمها و جزئیات آن باید بین والدین باشد.
بچهها دوست دارند هر دو والدین را راضی کنند و وادار کردن آنها به انتخاب باعث اضطراب شدیدی میشود که تا بزرگسالی هم رهایشان نمیکند.
مراقب خودتان هم باشید
در حالی که در دوران طلاق، کودک به حمایت نیاز دارد، والدین هم نباید نیازهای خود را نادیده بگیرند.
اگر احساساتتان را نادیده بگیرید، توانایی مراقبت از کودک را نخواهید داشت، والدین افسرده و غمگین کودکان شاد را تربیت نخواهند کرد.
از کمک خانواده و دوستان غافل نشوید و نخواهید که خودتان به تنهایی با این تصمیم دشوار کنار بیایید.
کودکان به والدینی با ثبات عاطفی نیاز دارند که بتوانند بر کار بزرگ فرزندپروری تمرکز کنند، خودتان را فراموش نکنید و مراقب خودتان باشید تا تاثیر طلاق بر کودکان را کاهش دهید.
جمع بندی
کودکانی که شاهد جدایی و از هم پاشیدن رابطه پدر و مادرشان هستند، بیشتر مستعد افسردگی خواهند بود.
کودکان با طلاق والدین با افت شدید تحصیلی مواجه شده، عزت نفس پایینتری دارند و در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل میشوند.
والدین باید به موقع از مشاورین کودک کمک بگیرند تا آسیب کمتری دنیای کودکی آنها را تهدید کند.
در صورتی که میخواهید از همسر خود جدا شوید و سرپرستی فرزندان را برعهده بگیرید، میتوانید با وکیل حضانت مؤسسه حقوقی دادسو مشورت کنید تا راهنماییهای لازم را به شما ارائه بدهد.
سؤالات متداول
تاثیر طلاق بر کودکان چیست؟
طلاق ممکن است باعث رفتارهایی از قبیل پرخاشگری، افسردگی، گوشهگیری و … شود.
برای کاهش تاثیر طلاق بر کودکان چه باید کرد؟
تحقیقات نشان داده است که دلیل اصلی ناراحتی کودکان از طلاق، طولانی بودن این پروسه است. هرچه طلاق سریعتر انجام شود و تنش فرزندان کمتر باشد، تاثیر طلاق بر کودکان هم کمتر میشود.
تاثیرات طلاق بر افسردگی کودکان چیست؟
بچههای طلاق از جمع گریزان شده و منزوی میشوند، در ارتباط با همسالان خود پرخاشگری از خود نشان میدهند و مشکلات رفتاری فراوانی خواهند داشت که تمامی اینها از علائم افسردگی در کودکان است.
تأثیر طلاق والدین روی نوجوانان چیست؟
تاثیر طلاق بر نوجوانان شامل منفی نگری یا انتقاد شدید، رفتارهای جنسی پرخطر، افزایش پرخاشگری، عملکرد تحصیلی ضعیف و روی آوردن به مواد مخدر میشود.
طلاق آخرین راه حل برای حل مشکلات زندگی مشترک است. لطفا قبل از اینکه به صورت جدی به طلاق فکر کنید با مشاور خانواده مشورت نمایید. در صورتی که تصمیم شما قطعی است، همکاران ما در دادسو راهنماییتان می کنند.
