طلاق اکراهی به وضعیتی گفته میشود که زن یا مرد بدون رضایت واقعی و تحت تهدید، فشار یا اجبار وارد فرایند طلاق میشوند. در دعاوی خانواده، وجود قصد و اراده آزاد در تصمیمگیری اهمیت زیادی دارد و اگر طلاق در شرایط اکراه انجام شده باشد، ممکن است از نظر حقوقی قابل بررسی و اعتراض باشد.
این موضوع بهویژه در پروندههای طلاق توافقی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا گاهی یکی از طرفین ادعا میکند که امضای توافقنامه یا رضایت به طلاق، نتیجه فشار خانوادگی، تهدید مالی یا ترس از آسیب بوده است. برای بررسی طلاق اکراهی باید شرایط پرونده، نحوه اعلام رضایت، مدارک موجود و امکان اثبات اکراه در طلاق بهدقت ارزیابی شود.
پیامک، صدای ضبطشده، شهادت شهود و سایر ادله ممکن است در این مسیر مؤثر باشند. اگر درباره طلاق اکراهی یا سایر دعاوی طلاق و خانواده سؤال دارید، میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی با دادسو در ارتباط باشید.
طلاق اکراهی چیست؟
در صورتی که زن از همسرش اکراه داشته باشد، موضوع طلاق خلع مطرح میشود. طلاق به صورت خلع، نوعی طلاق از جانب خانم محسوب میشود و زوجه برای راضیکردن شوهرش به طلاق میتواند به اندازه مهریه یا مالی مازاد بر آن را به همسرش ببخشد.
در صورتی که هر دوی زوجین از هم کراهت داشته باشد، طلاق مبارات خواهد بود. در طلاق به صورت مبارات، زن تنها میتواند به اندازه مهریه خودش یا مالی کمتر را به همسرش بخشیده و از او جدا شود.
جایگاه اکراه در طلاق
در گذشته، زن تنها متوانست طبق مواردی که در بخشهای مواد 1129، 1130 و 1029 قانون مدنی ذکر شده از همسرش جدا شود؛ یعنی در صورتی که زوجه دچار عسر و حرج شده باشد، یکی از بندهای عقدنامه مانند غیبت مرد برقرار باشد و … امکان طلاق از جانب زن وجود خواهد داشت.
در غیر این صورت، زن باید همسرش را برای طلاق راضی کند، یا اینکه همچنان زندگی مشترک را با زوج ادامه دهد.
در سال 1399 بند خاصی به عنوان بند اکراه در طلاق به ماده 1130 قانون مدنی افزوده شد. به موجب این بند، زن در صورت کراهت میتواند از همسر خودش طلاق بگیرد.
بند اکراه در طلاق
بر اساس قانون مدنی، زوجه در صورت کراهت از همسرش، اجباری به ادامه زندگی با او نخواهد داشت و میتواند دادخواست طلاق از طرف زن را تنظیم کرده و به دادگاه ارائه کند.
به موجب مفاد قانون مدنی، دادگاه حق طلاق را برای زن نیز در این موارد خاص در نظر میگیرد و زوجه میتواند زمانی که دچار سختی و مشقت در زندگی مشترک شد، برای جدایی اقدام کند.
در صورت کراهت مرد نیز شرایط طلاق از طرف مرد خواهد بود؛ چون زوج حق طلاق را دارد، با طی کردن مراحل جدایی میتواند بدون نیاز به ارائه دلیل خاصی همسرش را طلاق دهد.
جمع بندی
زندگی مشترک باید به خواست زن و مرد شروع شده و با خواست آنها ادامه پیدا کند. اگر زوجین به هر دلیلی از هم کراهت داشته باشند و نتوانند دیگر با هم زندگی کنند، قانون این امکان را برای آنها در نظر گرفته است که برای طلاق اکراهی اقدام کنند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره طلاق با کراهت از همسر خود، میتوانید از وکلای مؤسسه حقوقی دادسو کمک بگیرید.
سؤالات متداول
بند اکراه در طلاق به چه معنی است؟
به موجب این بند قانون مدنی، در صورتی که زنی از زندگی با شوهرش کراهت داشته باشد، میتواند درخواست طلاق اکراهی دهد.
آیا زن میتواند درخواست طلاق اکراهی بدهد؟
بله، بر اساس بند اکراه در طلاق، اگر زن از زندگی با شوهرش اکراه داشته باشد، میتواند درخواست طلاق کند.
چه مدت زمانی برای پیگیری طلاق اکراهی لازم است؟
زمان دقیق پیگیری طلاق اکراهی به شرایط پرونده (اثبات دلایل، وجود مدارک، روند دادگاه) بستگی دارد.
آیا مرد نیز میتواند طلاق اکراهی بگیرد؟
بله؛ مرد نیز میتواند در صورت اکراه از همسر خود طلاق بگیرد.













