هیچ والدی نمیتواند سلب حق ملاقات فرزند را انجام دهد و والد دیگر را از ملاقات با فرزند خود منع کند.
در صورتی که یکی از والدین صلاحیت حضانت و دیدن فرزند را نداشته باشد، باید ملاقات در حضور یک شخص مورد تأیید دادگاه انجام شود.
همچنین، در صورتی که ملاقات والد با فرزند به ضرر او باشد و به او آسیب بزند، دادگاه مدت زمان ملاقات را کاهش میدهد.
با این حال، هر پرونده شرایط خاص خود را دارد و ممکن است دادگاه با توجه به مصلحت کودک، حکم سلب حق ملاقات فرزند را صادر کند.
در صورتی که برای سلب حق ملاقات فرزند یا جلوگیری از ملاقات والد با فرزند به وکیل حضانت نیاز دارید، با کارشناسان حقوقی دادسو در ارتباط باشید.
سلب حق ملاقات فرزند
همانطور که گفتیم، هیچ یک از والدین حق منع ملاقات والد دیگر با فرزند را ندارند. اگر والد بر این باور است که ملاقات کودک با والد دیگر به ضرر او است، باید به دادگاه مراجعه کند تا به طور قانونی در باره سلب حق ملاقات فرزند تصمیمگیری شود.
به طور کلی، در صورتی که اثبات شود ملاقات کودک با والد به ضرر او است، دادگاه تصمیم به کاهش زمان ملاقات یا ملاقات در حضور شخصی دیگر را میگیرد.
با این حال، اگر با کاهش زمان ملاقات یا ملاقات در حضور شخص دیگر، اثبات شود که والد به کودک آسیب جسمی و روحی میزند، ممکن است دادگاه تصمیم به سلب حق ملاقات فرزند بگیرد.
در صورتی که دادگاه متوجه شود که شرایط حضانت و ملاقات بر اساس مصلحت فرزند نیست یا والدی که حضانت فرزند را برعهده دارد، از ملاقات والد دیگر با فرزند جلوگیری میکند، حق تجدید نظر یا حتی واگذاری حضانت به شخص دیگر را دارد.
حتی ممکن است در صورت بروز این مشکل ابتدا والدی که مانع ملاقات والد دیگر با فرزند شده، به پرداخت جریمه نقدی محکوم شود. اگر مجدد این کار را تکرار کرد، به مجازات سنگینتر محکوم میشود.
ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده 1391:
«صغیر و مجنون را نمیتوان بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت و نگهداری آنان به او واگذار شده است از محل اقامت مقرر بین طرفین یا محل اقامت قبل از وقوع طلاق به محل دیگر یا خارج از کشور فرستاد، مگر اینکه دادگاه آن را به مصلحت صغیر و مجنون بداند و با درنظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذیحق این امر را اجازه دهـد.
دادگاه درصـورت موافقت با خـارج کردن صغیـر و مجنون از کشور، بنابر درخواست ذینفع، برای تضمین بازگرداندن صغیر و مجنون تامین مناسبی اخذ میکند.»
شرایط دادخواست سلب ملاقات فرزند
در شرایط لجبازی یا خصومت شخصی بین والدین، حق ندارند والد دیگر را از ملاقات با کودک منع کنند.
البته قانون شرایطی را در نظر گرفته که در صورت بروز این شرایط میتوان والدی را سلب ملاقات نمود یا اقدام به کاهش مدت زمان ملاقات با فرزند کرد.
بر اساس ماده 1173 قانون مدنی:
«هرگاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت اوست، صحت جسمانی و یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد، محکمه میتواند به تقاضای اقربای طفل یا به تقاضای قیم او یا به تقاضای رئیس حوزه قضائی هر تصمیمی را که برای حضانت طفل مقتضی بداند، اتخاذ کند.»
موارد زیر از مصادیق عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی هر یک از والدین است که باعث کاهش زمان ملاقات با کودک یا ملاقات در حضور شخصی دیگر، میشوند:
- اعتیاد زیانآور به الکل، مواد مخدر و قمار
- اشتهار به فساد اخلاق و فحشا
- ابتلا به بیماریهای روانی با اثبات پزشکی قانونی
- سوء استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضداخلاقی مانند فساد و فحشاء، تکدیگری و قاچاق
- تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف
چه میشود اگر فرزند نخواهد ملاقات کند؟
در صورتی که کودک به سنی رسیده باشد که بتواند نظر خود را به طور منطقی در مورد ملاقات با والد بیان کند، دادگاه نظر او را جویا میشود.
با این حال، تصمیم نهایی برعهده دادگاه است و با توجه به مصلحت کودک تصمیمگیری میشود.
جمع بندی
همانطور که توضیح دادیم، سلب حق ملاقات فرزند توسط یکی از والدین، قانونی نیست. در صورتی که مشکلی برای ملاقات والد با فرزند وجود دارد، میتوان ملاقات را در حضور دیگران انجام داد یا مدت زمان آن را کمتر کرد.
با این حال، دادگاه صالح در مورد ملاقات والد با فرزند و سلب حق ملاقات فرزند تصمیمگیری میکند و والدی که حضانت فرزند را برعهده دارد، نمیتواند والد دیگر را از دیدن فرزند منع کند.
در صورتی که برای سلب حق ملاقات فرزند به راهنمایی نیاز دارید، میتوانید با وکیل پایه یک دادگستری سونیا معماری مشورت کنید.
سؤالات متداول
آیا والدین میتوانند حق ملاقات فرزند خود را از دیگری سلب کنند؟
خیر؛ طبق قوانین ایران، سلب حق ملاقات به طور کلی امکانپذیر نیست و تنها در صورتی که ملاقات باعث آسیب به کودک شود، دادگاه با توجه به شرایط خاص پرونده، در مورد آن تصمیمگیری میکند.
آیا در صورت منع ملاقات، والدین میتوانند به دادگاه اعتراض کنند؟
بله؛ والدین میتوانند به حکم دادگاه اعتراض کنند و درخواست تجدید نظر داشته باشند.
چه عواملی بر تصمیم دادگاه برای تغییر شرایط ملاقات تأثیر میگذارند؟
عواملی مانند سلامت روانی کودک، وضعیت عاطفی والدین، نظر کارشناسان روانشناسی و پزشکی و خطرات احتمالی برای کودک میتوانند بر تصمیم دادگاه تأثیر بگذارند.
آیا کودک میتواند نظر خود را در خصوص سلب حق ملاقات فرزند اعلام کند؟
در برخی موارد، نظر کودک در خصوص ملاقاتها در دادگاه مورد توجه قرار میگیرد، بهویژه اگر کودک به سنی رسیده باشد که توانایی بیان نظر خود را داشته باشد.
طلاق آخرین راه حل برای حل مشکلات زندگی مشترک است. لطفا قبل از اینکه به صورت جدی به طلاق فکر کنید با مشاور خانواده مشورت نمایید. در صورتی که تصمیم شما قطعی است، همکاران ما در دادسو راهنماییتان می کنند.
