داوری به معنی توافق طرفین قرارداد مبنی بر رسیدگی به اختلافات آنها در خارج از مراجع قضایی و دادگستری است. وظایف داور در قرارداد از جمله وظایف مهم در میان پروندههای حقوقی است.
نقش داور در قراردادها این است که به اختلافات پیشآمده رسیدگی کرده و سعی در حلوفصل آنها میکند.
بر این اساس، یک داور باکفایت باید نسبت به این وظایف آگاهی کامل داشته باشد؛ چرا که او میتواند با اطلاع از وظایف خود، بسیاری از درگیریها و اختلافات بین طرفین یک دعوای حقوقی را برطرف کند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با وظایف داور در قراردادها، میتوانید با مشاوران و وکیل امور ملکی مؤسسه حقوقی دادسو از طریق واتساپ یا تماس تلفنی، ارتباط برقرار کنید.
داوری در قرارداد چیست؟
قبل از اینکه به معرفی وظایف داور در قرارداد بپردازیم، خوب است بدانید داور کیست و چگونه انتخاب میشود. داوری به این معنی است که طرفین قرارداد در مورد تعیین یک داور برای رسیدگی به اختلافات آنها در خارج از مراجع قضایی توافق میکنند.
در قراردادهایی که طرفین، داور مشخص کردهاند، فرآیند رسیدگی به قرارداد متفاوت است؛ به این صورت که بدون تشریفات اداری و خارج از دادگستری خواهد بود.
در واقع، جهت رسیدگی به چنین پروندههایی دیگر لازم نیست طرفین به دادگاههای رسمی کشور مراجعه کرده یا نسبت به گرفتن وکیل پایه یک دادگستری اقدام کنند؛ بلکه تنها با مراجعه به داور و بهرهگیری از نظرات او میتوانند مشکل را پایان دهند.
علاوه بر این، از مهمترین مزیتهای روش داوری در قرارداد، این است که طرفین بدون طیکردن تشریفات طولانی دادرسی و در مدت زمان کوتاهی به هدف و نتیجه دلخواه خود خواهند رسید.
مهمترین وظایف داور در قرارداد
همانطور که گفته شد، وظایف داوری از اهمیت زیادی برخوردار است به طوری که همه قوانین مربوط به داوری در آیین دادرسی مدنی آورده شدهاند. در ادامه به ذکر چند مورد از مهمترین وظایف داور در قراردادها میپردازیم:
ارائه رأی نهایی در مدت زمان تعیینشده
مهمترین وظایف داور در قرارداد، ارائه رأی نهایی در مدت زمان تعیینشده توسط طرفین قرارداد است. در صورتی که از سوی طرفین هیچ مهلتی برای رسیدگی به پرونده مربوطه و اعلام رأی نهایی تعیین نشده باشد، این مهلت به صورت پیش فرض یک بازه زمانی سه ماهه است.
در صورتی که بعد از گذشت سه ماه، همچنان با بررسی کلیه مدارک ارائهشده توسط طرفین، داور نتواند رأی نهایی را اعلام کند؛ طرفین میتوانند با توافق یکدیگر به داور یک مهلت رسیدگی بیشتر بدهند.
عدم ادامه دادن رسیدگی به پرونده در شرایط خاص
اهمیت وظایف داور در قرارداد، در این مورد کاملاً مشخص میشود. گاهی اوقات ممکن است لازم باشد داور بنا بر شرایطی از ادامه رسیدگی به پرونده صرف نظر کند.
به طور مثال، اگر داور در شرایطی قرار بگیرد که از سوی یکی از طرفین قرارداد، به او پیشنهاد گرفتن رشوه شود، طبق ماده ۴۷۸ آیین دادرسی مدنی، داور مؤظف است روند رسیدگی به پرونده را متوقف و مراجع قانونی را از موضوع مطلع کند.
وجود این قانون باعث میشود دریافت هرگونه رشوه، پیشنهاد شغلی و هر مورد دیگری از طرف داور منع شود؛ چرا که این مسائل نقض کننده عدالت داور خواهند بود.
عدم رسیدگی به پروندههای طلاق و نکاح
وظایف داور در قرارداد تنها شامل اموری نیست که باید انجام دهد و در مواردی مؤظف است طبق قانون از رسیدگی به یک پرونده امتناع کند.
بر این اساس، طبق ماده ۴۷۸ قانون آیین نامه دادرسی، داوران به طور قطعی از رسیدگی به پروندههای طلاق و نکاح منع شدهاند.
این دو پرونده جزو معدود پروندههایی هستند که طرفین در آن نمیتوانند هیچگونه داور حقیقی یا حقوقی برای خود انتخاب کنند.
بدین ترتیب، در صورتی که یک داور برای رسیدگی به چنین پروندههایی اقدام کند، کار غیرقانونی انجام داده و ممکن است مشمول جریمه شود.
ارسال رأی
در لیست وظایف داور در قرارداد مشارکت در ساخت و سایر قراردادها، داور مؤظف است بعد از مشاهده شواهد و مدارک موجود، رأی خود را صادر کرده و در زمان تعیینشده جهت ارسال آن برای طرفین اقدام کند.
ارسال رأی میتواند از روشهای مختلفی همچون ایمیل اعلامشده از طرفین قرارداد صورت بگیرد.
به طور کلی، روش ارسال رأی توسط داور باید در توافقنامهای که بین طرفین قرارداد و داور تنظیم شده است، ذکر شود.
اعتراض به رای داوری در قراردادها
رای داوری در قراردادها در حالت عادی قطعی است و برخلاف آراء دادگاهها، امکان اعتراض به آن در دادگاه تجدیدنظر وجود ندارد.
با این حال، اگر رأی داور برخلاف اصول قانونی یا خلاف نظم عمومی صادر شود، امکان درخواست ابطال آن از دادگاه وجود دارد.
دادگاهها تنها در شرایط خاص و طبق موارد مشخصشده در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، میتوانند نسبت به ابطال رأی داوری اقدام کنند.
در واقع، تنها در صورتی که دلایل قوی و موجهی برای خلاف قانون بودن رای داوری در قراردادها وجود داشته باشد، دادگاه به آن رسیدگی خواهد کرد و سایر اعتراضها نمیتواند از طریق دادگاهها مطرح شوند.
چرا حضور وکیل برای داوری در قرارداد ضروری است؟
پس از صدور رای داوری در قراردادها، این رأی غیرقابل تغییر است مگر اینکه شرایط خاصی وجود داشته باشد که موجب ابطال آن شود. در این فرآیند، چون امکان اعتراض به رأی داوری محدود است، ریسک طرفین دعوا در این نوع رسیدگیها بالا میرود.
اگر داور به درستی مراحل داوری را طی کرده باشد، رأی صادر شده قابل تغییر نخواهد بود، اما اگر داور وابسته به یکی از طرفین بوده یا ایرادات شکلی در روند داوری وجود داشته باشد، وکیل میتواند نقش مهمی در شناسایی و اصلاح این مشکلات ایفا کند.
حضور وکیل در داوری نه تنها در جنبههای ماهیتی پرونده مؤثر است، بلکه میتواند با شناسایی ایرادات شکلی، امکان اعتراض به رأی داوری را تسهیل کند. به ویژه، در صورتی که وکیل بتواند به درستی مستندات لازم برای ابطال رأی داور را فراهم کند؛ این کار میتواند شانس موفقیت اعتراض را افزایش دهد.
جمع بندی
یک داور برای انجام درست وظایف خود، لازم است نسبت به همه این وظایف و مسائل مربوط به آن آگاهی کامل داشته باشد.
در این مطلب در مورد وظایف داور در قراردادهای حقوقی صحبت کردیم، با این حال، اگر همچنان احساس میکنید در مورد نمونه قرارداد داوری سؤالی دارید، میتوانید با مشاور حقوقی مؤسسه دادسو از طریق واتساپ یا تماس تلفن، ارتباط برقرار کنید و سؤال خود را بپرسید.
سؤالات متداول
وظایف داور در قرارداد چیست؟
نقش داور در قراردادها، رسیدگی به اختلافات طرفین قرارداد است. همچنین، باید رأی نهایی خود در مورد اختلاف پیشآمده را صادر کرده و به طرفین ارسال کند.
ارجاع اختلافات به داوری یعنی چه؟
داوری یک روش مفید و کارآمد در جهت رفع اختلافات بین مردم در قراردادهای آنها است. این روش در مقایسه با رجوع به دادگاه بهتر است، چرا که طرفین میتوانند با انتخاب داور مورد اعتماد خود، در مدت زمانی کوتاه به نتیجه مطلوب برسند.
نحوه ارسال رای داوری در قراردادها چگونه است؟
روش ارسال رای داوری در قراردادها باید توسط طرفین تعیین شود. برای مثال، داور میتواند رأی خود را ار طریق ایمیل اعلامشده توسط طرفین قرارداد ارسال کند.
آیا امکان تنظیم موافقتنامه داوری بعد از بروز اختلاف وجود دارد؟
بله؛ در صورتی که طرفین قرارداد بنا به دلایلی از شرط داوری در قرارداد استفاده نکنند، در صورت ایجاد یک اختلاف حقوقی، میتوانند یک قرارداد جدید شرایط داوری تنظیم کنند.
