انواع سند ملکی

یکی از کارهایی که افراد باید قبل از خرید ملک انجام دهند، بررسی سند آن است. سند ملکی انواع متفاوتی دارد و باعث سردرگمی افراد می‌شود؛ اما انواع سند ملکی کدا‌م‌اند؟ بهترین نوع سند ملک چیست؟

انواع سند ملکی شامل سند تک برگ، سند قطعی، سند منقول‌دار، سند المثنی و … می‌شود که در این مطلب از مؤسسه حقوقی دادسو می‌خواهیم در مورد انواع آن صحبت کنیم.

در صورت نیاز می‌توانید از خدمات مجموعه دادسو مانند مشاوره رایگان وکیل ملکی استفاده کنید تا به کمک وکلا و کارشناسان حرفه‌ای ما با مشکلات کمتری مواجه شوید.

سند چیست؟

قبل از آشنایی با بهترین نوع سند ملک و انواع سندهای ملکی، بهتر است با تعریف کلی سند آشنا شویم.

در تعریف سند آمده است که هر نوشته‌ای را که در مقاوم دعوی یا دفاع قابل استفاده باشد سند می‌گویند. سند به طور کلی به دو نوع تقسیم می‌شود. این دو نوع شامل موارد زیر است:

اسناد رسمی

اسنادی را می‌توان سند رسمی در قانون مدنی دانست که در اداره ثبت اسناد و املاک، دفاتر ثبت اسناد رسمی یا نزد مأمورینی که از نظر قانونی صلاحیت دارند تنظیم شده باشد.

با توجه به توضیحی که ارائه کردیم باید بگوییم که سندهای منگوله دار را باید جزو اسناد رسمی بدانید.

اسناد عادی

هر سند و نوشته‌ای که فاقد شرایط اسناد رسمی باشد و در مکان‌های گفته شده و توسط افراد دارای صلاحیت تنظیم نشده باشد را اسناد عادی می‌گویند. قولنامه‌های ملکی یکی از انواع سند عادی در قانون مدنی است.

انواع سند ملکی

همان‌طور که گفتیم سند ملکی انواع متفاوتی دارد و در ادامه با انواع سند ملکی آشنا خواهیم شد.

البته، می‌توانید برای ساده‌تر شدن کارها و یافتن پاسخ برای پرسش‌های نظیر بهترین نوع سند ملک کدام است و تفاوت سند قطعی غیر منقول با سند تک برگ چیست  از مشاوره تخصصی حقوقی ملکی استفاده کنید.

۱. سند قطعی

بهترین نوع سند ملک برای خرید سند قطعی است. این نوع سندها که به آن سند منگوله دار یا تک برگی نیز گفته می‌شود، از طرف اداره ثبت اسناد و املاک هر شهر صادر می‌شود.

همان‌طور که به آن اشاره کردیم، سند قطعی یا منگوله دار را باید در میان اسناد رسمی طبقه بندی کرد.

البته، سند قطعی خود به دو نوع منگوله دار و تک برگ تقسیم می‌شود که در ادامه ویژگی‌های هر کدام از آن‌ها را با هم مرور می‌کنیم:

سند منگوله دار

مندرجات سند منگوله دار توسط متصدیان مربوط با خودنویس مشکی نوشته می‌شود. به همین دلیل ممکن است در برخی از بندهای سند، متن به صورت ناخوانا نوشته شده باشد.

همچنین، بهتر است بدانید که به دلیل این که این نوع سند به صورت دست نویس است، جعل و تغییر در آن راحت‌تر است و اکنون پرونده‌های بسیاری در همین خصوص در قوه قضاییه وجود دارند.

این نوع سند فاقد آدرس کامل ملک، کد پستی و مشخصات کامل مالک است و همین امر نیز می‌تواند باعث بروز برخی مشکلات شود.

سند تک برگ

سندهای تک برگ یکی از انواع سند ملکی از طریق سیستم تنظیم می‌شوند. به همین دلیل تمام مندرجات آن به صورت تایپی است و دیگر با مشکلاتی نظیر جعل ساده یا ناخوانایی مواجه نخواهید شد.

این نوع سندها شماره دفتر الکترونیکی و شماره سریالی دارند که می‌توان از آن‌ها برای انجام امور استفاده کرد. نقشه‌‌ای که در پایین سمت راست سند درج شده، موقعیت ملک را به صورت کامل نشان می‌دهد.

همچنین، این نقشه ابعاد متفاوت ملک را نیز نشان می‌دهد. سندهای تک برگ حاوی مشخصات کامل مالک، آدرس و کد پستی و همچنین هولوگرام قوه قضاییه هستند.

۲. سند قولنامه‌ای

سند قولنامه‌ای یکی دیگر از انواع سند ملکی است. به این سند مبایعه نامه نیز گفته می‌شود. سند قولنامه‌ای با نوشتن یک دست نوشته میان خریدار و فروشنده تنظیم می‌شود.

باید بدانید که ارزش و اعتبار قانونی این سند از سند قطعی بسیار پایین‌تر است؛ اما باز هم از نظر شرعی و قانونی اعتبار دارد و در محاکم می‌توان به آن استناد کرد.

البته، این نوع سندها بدون خطر نیستند و ممکن است توسط آن مال فرد دیگری به فروش رسد که باید به این نکته توجه داشت.

۳.  سند شورایی

این سند یکی دیگر از انواع سند ملکی است که بیشتر در زمان قدیم رایج بود. هم اکنون از این روش تنها در نقاطی استفاده می‌شود که دریافت اسناد رسمی برای املاک ضروری نیست.

برای تنظیم این سندها از نوشته‌هایی استفاده می‌شود که به امضا و تأیید دهیار، شورای روستا، کدخدا و معتمدین روستا می‌رسد.

همین نوشته را می‌توان به عنوان سند برای خرید ملک استفاده کرد. باید بدانید که این سندها در میان سندهای عادی طبقه بندی می‌شوند؛ اما از سند قولنامه‌ای اعتبار بیشتری دارند.

۴. سند رهنی

سندهای ملکی را می‌توان به عنوان رهن در اختیار افراد و مراجع متفاوت قرار داد. این کار با تنظیم سند رهنی انجام می‌شود.

در این هنگام یک سند رهن بین مالک و مرتهن تنظیم می‌شود. نکته‌ای که در این میان باید به آن توجه بسیاری داشته باشید این است که خرید این نوع ملک‌ها جایز نیست.

چون مرتهن (به عنوان مثال بانک) می‌تواند آن را تأیید نکند. در این صورت مبایعه نامه خرید آن ملک باطل می‌شود و فرد را با مشکلات بسیاری مواجه خواهد کرد.

۵. سند وقفی

سند وقفی یکی دیگر از انواع سند ملکی است. املاکی که از سوی مالک آن برای امور خیریه، مذهبی و موارد دیگر وقف شده باشد را املاک وقفی می‌گویند.

باید بدانید که هرگونه خرید و فروش املاک وقفی باطل است و در صورت خریدوفروش، آن معامله اعتباری ندارد.

به همین دلیل، به خاطر قوانین موجود اصلاً نباید به سراغ خرید املاک وقفی رفت. این املاک معمولاً خرید و فروش نمی‌شوند و تنها اجاره داده می‌شوند تا هزینه دریافتی صرف کارهای مدنظر شود.

۶. سند اصلاحات ارضی و اسناد نسقی

طبق قانون اصلاحات ارضی، به کشاورزانی که در زمان قدیم روی زمین ارباب‌ها کار می‌کردند حقی تحت عنوان نسق داده شد.

عمل آن‌ها باعث آبادانی آن سرزمین می‌شد و به همین دلیل می‌توانستند سند رسمی یا اسناد بنچاقی دریافت کنند.

البته، این سند باعث می‌شود که فرد حق کشاورزی روی آن زمین را داشته باشد و مالک آن محسوب نخواهد شد.

۷. سند ملکی مشاع

اسناد ملکی مشاع یکی دیگر از انواع سند ملکی هستند. کلمه مشاع در این سندها به این معنی است که تنها یک نفر مالک آن خانه یا زمین نیست و افرادی دیگری نیز در ملک مشاع سهم دارند.

این نوع خانه‌ها معمولاً دو مالک یا بیشتر دارند و به همین دلیل در زمان خرید آن‌ها باید اطلاعات کافی را کسب کنید تا بتوانید خریدی بدون دردسر داشته باشید.

۸. سند ملکی مفروز

واژه مفروز در قانون متضاد واژه مشاع است. مفروز از نظر قوانین ثبتی به این معنی است که یک فرد می‌خواهد سهم خودش را از یک ملک یا زمین مشاع جدا کند و به فروش برساند.

باید بدانید که مسائل مربوط به این نوع از انواع سند ملکی بسیار پیچیده است و می‌تواند افراد را با مشکلات متفاوتی مواجه کند.

۹. سند ملکی المثنی

زمانی که سند ملکی به دلایل متفاوت مانند آتشسوزی و بسیاری موارد دیگر مفقود شود، مالک می‌تواند از اداره ثبت تقاضای دریافت سند مالکیت المثنی کند.

بر اساس ماده ۱۲۰ اصلاحی آیین نامه قانون سند، موارد صدور سند المثنی به شرح زیر است:

• در صورتی که سند مالکیت مفقود شود.
• در صورتی که سند ملکی به صورت جزئی یا کلی از بین برود.
• زمانی که سند مالکیت نزد فرد دیگری باشد و استرداد آن حتی با صدور اجرائیه مقدور نباشد.

باید بدانید در زمانی که مالک به علت از بین رفتن یا گم شدن سند مالکیت، تقاضای سند المثنی داشته باشد، باید آن را به صورت کتبی اعلام کرده و استشهادیه‌ای که به صورت فرم چاپی است را تهیه کند.

این استشهادیه باید به امضای حداقل سه نفر که هویت و امضای آنان توسط کلانتری محل یا یکی از دفاتر اسناد رسمی گواهی شده باشد برسد و سپس به اداره ثبت تحویل داده شود.

اداره ثبت پس از آن فقدان سند را به دفاتر اسناد رسمی اعلام می‌کند. مالک پس از آن باید این مطلب را در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار آگهی کند.

تفاوت سند قطعی غیر منقول با سند تک برگ

در ادامه می‌خواهیم در مورد تفاوت سند قطعی غیر منقول با سند تک برگ صحبت کنیم. سند قطعی غیرمنقول به عنوان مدرک رسمی مالکیت ملک شناخته می‌شود و معمولاً در دو نوع قدیمی و جدید وجود دارد.

این سند نشان‌دهنده مالکیت قطعی و بدون هیچگونه تردید از یک ملک است. در مقابل، سند تک برگ نوع به‌روز و مکانیزه‌ای از سند قطعی است که از سال ۱۳۹۰ برای املاک غیرمنقول صادر می‌شود.

ویژگی اصلی این سند امنیت بالا، جزئیات دقیق‌تر، هولوگرام و کروکی دقیق است که جعل آن را سخت‌تر می‌کند و امکان استعلام سریع‌تر از وضعیت ملک را فراهم می‌آورد.

بدین ترتیب، تنها تفاوت سند قطعی غیر منقول با سند تک برگ در ویژگی‌هایی است که اعلام شد؛ به عبارت دیگر، سند تک برگ در واقع همان سند قطعی است که با استفاده از تکنولوژی‌های جدید صادر می‌شود.

سند تک برگ قرمز

سند تک برگ قرمز، نوعی سند مالکیت مدرن است که به صورت کامپیوتری و با امنیت بالا برای املاک و حتی خودروها صادر می‌شود.

سند تک برگ قرمز به جای اسناد قدیمی چند برگ یا دفترچه‌ای، تمام اطلاعات مالکیت و ویژگی‌های ملک را در یک برگ واحد ثبت می‌کند.

این ویژگی‌های امنیتی مانند هولوگرام، کد یکتا و شناسه‌جام باعث می‌شود که امکان جعل سند تک برگ قرمز به شدت کاهش یابد.

رنگ قرمز یا سبز این اسناد معمولاً به منظور تمایز در نوع قولنامه یا سند در مراحل مختلف به کار می‌رود. با این حال، اعتبار اصلی این سند از اداره ثبت نشأت می‌گیرد.

تفاوت سند تک برگ قدیم و جدید

در ادامه می‌خواهیم با تفاوت سند تک برگ قدیم و جدید آشنا شویم. سند تک برگ جدید نسبت به اسناد قدیمی در مواردی نظیر امنیت، خوانایی و دقت اطلاعات مزیت دارد.

اسناد قدیمی به صورت دست‌نویس و چند برگی صادر می‌شدند که احتمال جعل آن‌ها زیاد بود؛ اما سند تک برگ جدید کاملاً به صورت سیستمی و کامپیوتری صادر می‌شود و دارای هولوگرام امنیتی است.

این هولوگرام‌ها و ویژگی‌های دیگر باعث می‌شود که جعل آن دشوارتر شود. علاوه بر این، سند تک برگ اطلاعات دقیق‌تری از مالک و ملک دارد و برای هر مالک یک نسخه جداگانه صادر می‌شود، که اعتبار قانونی آن نسبت به اسناد قدیمی بسیار بالاتر است.

فرق سند سبز و قهوه ای

فرق سند سبز و قهوه ای در اعتبار مالکیت است. سند سبز که نوع جدید و تک‌برگی آن معمولاً به صورت منگوله‌دار است، ثبت قطعی و رسمی مالکیت در اداره ثبت اسناد را نشان می‌دهد.

در مورد فرق سند سبز و قهوه ای باید گفت که سند سبز اطلاعات دقیق‌تری دارد و معتبرتر است.

در مقابل، سند قهوه‌ای که نوع قدیمی‌تر و چاپی از انواع سند ملکی است، ممکن است اطلاعات ناقص یا قدیمی داشته باشد و نیاز به تبدیل به سند تک ‌برگی سبز پیدا کند تا از اعتبار و امنیت بیشتری برخوردار شود.

سند تعویضی چیست؟

برای پاسخ دادن به پرسش سند تعویضی چیست، باید بگوییم سند تعویضی به سندی گفته می‌شود که به دلایلی مانند فرسودگی، گم شدن یا تغییر اطلاعات ملک، با سند جدید (به‌ویژه سند تک‌برگ) جایگزین می‌شود.

این فرآیند به منظور به‌روزرسانی اطلاعات مالکیت و افزایش امنیت سند صورت می‌گیرد.

جمع بندی

در این مطلب با انواع سند ملکی آشنا شدیم. آشنایی با این موارد کمک می‌کند که بتوانیم ملک مد نظر خود را با مشکلات کمتر و خیال راحت‌تری خریداری کنیم.

همچنین، می‌توانید از کمک بهترین وکیل ملکی در تهران که در مجموعه دادسو فعالیت می‌کند برای انجام کارهای ملکی خود بهره ببرید تا با هیچ مشکلی در آینده مواجه نشوید.

در صورتی که به خدمات حقوقی ملکی نیاز دارید، می‌توانید با مشاورین و کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو از طریق واتس‌اپ یا تماس تلفنی در ارتباط باشید.

سوالات متداول