شاید تجربه کرده باشید که ملکی را به فردی فروختهاید و علیرغم درخواست مکرر شما مبنی بر مطالبه ثمن معامله، خریدار هزینه ملک را پرداخت نمیکند.
چه راهحل حقوقی در این شرایط باید بهکار بگیرید؟ دعوای مطالبه ثمن معامله به نرخ روز یکی از شایعترین پروندههای دادگاهها است.
این دعوا زمانی مطرح میشود که در یک قرارداد بیع (خرید و فروش ملک)، خریدار قیمت (ثمن) ملکی که خریده است را مطابق شرایط قراردادی پرداخت نکند.
برای دریافت راهنمایی و مشاوره حقوقی در زمینه مطالبه ثمن معامله میتوانید با کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید.
نحوه مطالبه ثمن معامله
در روند مطالبه ثمن معامله مراحل زیر باید طی شود:
طرح دعوای مطالبه ثمن معامله
دعوای مطالبه ثمن معامله زمانی قابل طرح است که موعد الزام به پرداخت ثمن معامله فرا رسیده باشد؛ در غیر این صورت رد میشود.
حتی اگر انتقال سند انجام شده، اما ثمن معامله پرداخت نشده باشد، فروشنده امکان مطالبه ثمن معامله بعد از انتقال سند را دارد.
جهت مطالبه ثمن قرارداد لازم است به دفتر خدمات قضایی الکترونیک مراجعه کرده و ضمن ارائه دادخواست الزام به پرداخت ثمن معامله، هزینه دادخواست را مطابق تعرفه اعلامشده پرداخت کنید.
انتخاب دادگاه برای مطالبه ثمن معامله
برای طرح دعوا باید به دادگاه مراجعه کنید. دادگاه صالح جهت رسیدگی به دعوای مطالبه ثمن میتواند دادگاه محل اقامت خوانده (خریدار)، محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد پرداخت ثمن باشد.
لازم است بدانید اگر میزان وجهی که مطالبه میکنید کمتر از 20 میلیون تومان است، باید به شورای حل اختلاف مراجعه کنید.
صدور حکم مطالبه ثمن معامله
در صورتی که با طیکردن روند دادرسی، قاضی به نفع مطالبهکننده ثمن حکم قطعی صادر کند، او میتواند درخواست صدور اجرائیه نماید.
در این صورت خریدار مؤظف است ظرف مدت 10 روز رأی دادگاه را اجرا کند. در اینجا دو حالت پیش میآید؛
- در صورتی که خوانده رأی را اجرا نکند، فروشنده میتواند درخواست استعلامات سهگانه کند؛ این استعلامها از حسابهای بانکی، پلیس راهور (برای شناسایی خودروهایی که به نام خریدار است)، اداره ثبت (برای شناسایی املاک خریدار) و سایر ارگانها صورت میگیرد.
- در صورتی که خریدار مالی داشته باشد مورد توقیف قرار گرفته و با طی مراحل توقیف و مزایده به فروش رسیده و مبلغ محکومیت از آن برداشت میشود و اگر خریدار مالی نداشته باشد، میتوان درخواست جلب او را مطرح کرد.
لازم است بدانید در صورتی که ملک موضوع معامله به خریدار منتقل شده باشد، میتوان با معرفی آن به دادگاه، ثمن و سایر خسارات را دریافت کرد.
فیلد های "*" اجباری هستند
آیا فروشنده میتواند بابت تأخیر در پرداخت ثمن معامله خسارتی بگیرد؟
اگر ثمن از نوع وجه رایج مملکت باشد؛ یعنی ثمن قراردادتان به ریال تنظیم شده باشد، امکان دریافت خسارت تأخیر تأدیه وجود دارد.
این خسارت از تاریخ درخواست فروشنده مورد محاسبه قرار میگیرد؛ یعنی اگر خریدار 6 ماه در پرداخت ثمن کوتاهی کرده و فروشنده در ماه هفتم به طور رسمی دعوای مطالبه ثمن معامله را مطرح کرده باشد، خسارت از ماه هفتم تا زمان پرداخت این خسارت محاسبه میشود.
پس بهتر است به محض سررسید پرداخت و خودداری خریدار، از طریق اظهارنامه رسمی درخواست الزام به پرداخت ثمن معامله کنید و در نهایت در دادخواست رسمیتان نیز خواسته خود را مطالبه ثمن معامله و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ ارسال اظهارنامه مطرح نمایید.
شما میتوانید جهت پیشبرد سریعتر پرونده حقوقی خود از وکیل ملکی کمک بگیرید.
با عدم پرداخت ثمن معامله فروشنده میتواند از تسلیم ملک خودداری کند؟
حق حبس حقی است که فروشندگان، آشنایی زیادی با آن ندارند. در واقع، به واسطه این اختیار هر یک از طرفین قرارداد میتواند اجرای تعهد خود را منوط به انجام تعهد طرف مقابل نماید.
در فرض قرارداد خرید و فروش، در صورتی که موعد پرداخت ثمن قبل از موعد تحویل مبیع یعنی ملک باشد؛ فروشنده میتواند از تسلیم ملک تا زمانی که خریدار ثمن قرارداد را پرداخت کند، خودداری نماید.
در صورتی که موعد پرداخت ثمن بعد از تعهد فروشنده مبنی بر تحویل ملک باشد، فروشنده چنین اختیاری نخواهد داشت.
- رادیو دادسو
- پرونده های ملکی
وکیل برای تنظیم قرارداد و مطالبه ثمن معامله
دعوای مطالبه ثمن یکی از پیچیدهترین دعاوی ملکی است.
در سادهترین حالت، خریدار ثمن معامله را به فروشنده پرداخت نمیکند؛ اما این دعوا میتواند از سوی خریدار در شرایط ابطال معامله، فسخ معامله، اقاله و مستحقالغیر (زمانی که ملک موضوع قرارداد اساساً متعلق به شخص دیگری است) در موضوع قرارداد اقامه شود.
بدین ترتیب، نمیتوان به تمامی پروندهها یک راهحل حقوقی یکسان پیشنهاد کرد. پس لازم است پیش از هر اقدام حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری مشورت کنید.
جمع بندی
دعوای مطالبه ثمن معامله در حالتی مطرح میشود که علیرغم فرارسیدن موعد پرداخت مبلغ قرارداد، خریدار از پرداخت ثمن خودداری میکند.
در این صورت، فروشنده باید در بین گزینهها و راهحلهای حقوقی ممکن، مناسبترین گزینه را انتخاب کند تا ضمن صرفهجویی در زمان، کمترین ضرر و زیان را متحمل شود.
اگر شما نیز در این شرایط قرار گرفتهاید، میتوانید با وکلای مؤسسه حقوقی دادسو از طریق واتساپ یا تماس تلفنی در ارتباط باشید.
سؤالات متداول
دعوای مطالبه ثمن معامله چیست؟
دعوای مطالبه ثمن زمانی مطرح میشود که خریدار هزینه مال مورد معامله را در موعد مقرر پرداخت نکند.
اگر در قرارداد جهت پرداخت ثمن مهلتی تعیین نشود، چه زمانی میتوان دادخواست مطالبه ثمن کرد؟
در صورتی که در قرارداد خرید و فروش جهت پرداخت ثمن مهلتی تعیین نشده باشد، اصل بر این است که خریدار باید فوراً ثمن را پرداخت کند؛ بنابراین فروشنده میتواند در هر زمانی که بخواهد ثمن را مطالبه کند.
اگر خریدار بابت وجه ثمن به فروشنده چک داده باشد، آیا فروشنده باید دادخواست مطالبه ثمن نماید؟
در صورتی که خریدار بابت وجه ثمن به فروشنده چک بدهد، فروشنده دیگر نمیتواند دادخواست مطالبه ثمن کند؛ بلکه باید دادخواست مطالبه وجه چک را مطرح نماید.
اگر خریدار جهت پرداخت ثمن ضامن معرفی کرده باشد، آیا باز هم میتوان از خریدار ثمن معامله را مطالبه کرد؟
در صورت وجود ضامن دیگر نمیتوان نسبت به خریدار دعوای مطالبه ثمن معامله را مطرح کرد؛ مگر اینکه خریدار و ضامن به صورت تضامنی نسبت به پرداخت ثمن متعهد شده باشند که در این حالت، علیه هر دو میتوان اقامه دعوا نمود.
