نفقه و نحوه محاسبه آن

نفقه چیست؟
  • نویسنده: سایه غلامی
  • تاریخ به روز رسانی: 17 مرداد 1405
  • مدت زمان مطالعه: 9 دقیقه
  • سایه غلامی
  • به روزرسانی: 17 مرداد 1405
  • 9 دقیقه

نفقه یک تکلیف قانونی است که شخص برای حمایت مالی از همسرش قبل یا بعد از جدایی یا طلاق به عنوان حقوق زن در خانواده پرداخت می‌کند؛ اما فرمول محاسبه نفقه زن به چه صورت است؟

اگر نتوانید بر سر میزان نفقه موافقت کنید، باید یک درخواست رسمی تنظیم کرده و از دادگاه بخواهید که آن را تعیین کند.

دادگاه جلسه‌ای را تعیین می‌کند که در آن هر دو طرف می‌توانند مواضع خود را در مورد فرمول محاسبه نفقه زن ارائه دهند. قاضی پس از رسیدگی به دلایل و ادله ارائه شده در جلسه، دستور را صادر می‌کند.

مؤسسه حقوقی دادسو با داشتن وکلای مجرب پایه یک دادگستری می‌تواند همراه شما در مسیر گرفتن نفقه باشد.

اگر سؤال یا ابهامی در مورد فرمول محاسبه نفقه زن و شرایط گرفتن نفقه چیست دارید، وکیل خانواده مؤسسه حقوقی دادسو آماده راهنمایی شما هستند.

  1. انجام مراحل طلاق توافقی و حق طلاق
  2. بدون حضور زوجین در هیچ مرحله‌ای
  3. توسط وکلای متخصص طلاق و خانواده
  4. بین 20 تا 60 روز کاری
  5. پرداخت اقساطی بدون سود و ضامن
  6. مشاوره رایگان در واتس‌اپ و تلگرام
آنچه در این مطلب می خوانید
  1. نفقه چیست؟
  2. انواع نفقه چیست؟
  3. شرایط گرفتن نفقه چیست؟
  4. نحوه و فرمول محاسبه نفقه زن
  5. نحوه محاسبه نفقه در دوران عقد
  6. نفقه ایام عده چقدر است؟
  7. نحوه محاسبه نفقه فرزند

نفقه چیست؟

نفقه عبارت است از کمک مالی که زوج پس از پایان ازدواج به زوجه پرداخت می‌کند که آن را گاهی نفقه همسر نیز می‌نامند. نفقه موقت را می‌توان در زمان وقوع طلاق پرداخت کرد تا به طلاق قطعی کمک کند.

دادگاه‌ها می‌توانند حکم حمایت موقت از همسر را در زمانی که طلاق در حال بررسی است اعطا کنند. قضات برای یکسان کردن منابع مالی زوجی که طلاق می‌گیرند، نفقه را واجب می‌کنند.

قاضی هنگام تصمیم‌گیری جهت فرمول محاسبه نفقه زن، بررسی می‌کند که آیا زوجه نیاز مالی ثابتی دارد و آیا زوج توانایی پرداخت دارد یا خیر.

قضات معمولاً در مواردی که زوجین دارای قدرت کسب درآمد نابرابر هستند و مدت زیادی است که ازدواج کرده‌اند، حکم به پرداخت و دریافت نفقه بعد از طلاق می‌دهند.

به عنوان مثال، اگر زوج فقط یک سال از ازدواجشان گذشته باشد، قاضی احتمالاً مبلغی را تعیین نمی‌کند. در واقع، برخی قضات تنها زمانی که زوجین برای مدت معینی ازدواج کرده باشند، این تکلیف را مجاز می‌دانند.

انواع نفقه چیست؟

نفقه در متن قانون سه نوع است. انواع نفقه طبق اهمیت و اولویت به ترتیب عبارت‌اند از:

  • نفقه زوجه: مسکن، خوراک، پوشاک و وسایل خانه در حد معمول و متناسب با وضعیت زوج
  • نفقه اقارب: مسکن، خوراک، پوشاک و وسایل خانه در حد رفع حاجت با توجه به وضعیت استطاعت انفاق کننده
  • نفقه زندانی: خوراک، پوشاک، دارو، پزشک و حمام زندانی

شرایط گرفتن نفقه چیست؟

در ادامه می‌خواهیم به سؤآل شرایط گرفتن نفقه چیست بپردازیم.

اگرچه قضات برای تصمیم‌گیری در مورد فرمول محاسبه نفقه زن باید از قوانین پیروی کنند؛ اما معمولاً در تصمیم‌گیری در مورد زمان و نحوه پرداخت آن از سوی شخص اختیار زیادی دارند.

نفقه می‌تواند موقت باشد یا یک حکم دائمی که بخشی از حکم طلاق است. پرداخت نفقه می‌تواند به صورت زیر باشد:

  • پرداخت یکجا
  • انتقال ملک یا اموال
  • پرداخت‌های دوره‌ای (ماهانه)

به طور کلی، نفقه مقطوع و نفقه در قالب انتقال ملک غیرقابل تغییر است؛ به این معنی که نمی‌توان آن‌ها را بعداً تغییر داد و فسخ یا لغو کرد.

زمانی که تغییر قابل توجهی در شرایط یک یا هر دوی زوجین ایجاد شود، پرداخت‌های دوره‌ای نفقه ممکن است تغییر کند.

نفقه ادواری رایج‌ترین نوع آن است و زوج را ملزم می‌کند هر ماه مبلغ مشخصی را به زوجه بپردازد.

نفقه ادواری یا ماهانه در تاریخی که قاضی تعیین می‌کند یا زمانی که یکی از وقایع زیر رخ دهد پایان می‌یابد:

  • همسر تحت حمایت، دوباره ازدواج می‌کند
  • همسر تحت حمایت با شخص دیگری نقل مکان می‌کند
  • همسر می‌میرد
  • یک رویداد مهم (مانند بازنشستگی همسر پرداخت‌کننده یا شغل جدید همسر تحت حمایت) رخ می‌دهد و قاضی تشخیص می‌دهد که پرداخت آن دیگر لازم نیست

شما و همسرتان می‌توانید مانند بسیاری از مسائل مربوط به شرایط طلاق توافقی، درباره میزان و فرمول محاسبه نفقه زن و مدت زمان پرداخت آن مذاکره کرده و به توافق برسید.

شرایط واجب شدن نفقه به شرح زیر است:

  • دائمی بودن عقد: بر اساس ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی، نفقه زوجه در عقد دایم به عهده زوج است.
  • تمکین کامل زن: در حالتی که زوجه از همسر خود تمکین نکند، عنوان ناشزه به او داده می‌شود و بنابراین مسئولیت پرداخت نفقه از شوهر وی برداشته می‌شود.

نفقه همسر مقدم بر فرزند است؛ به عنوان مثال، زمانی که کسی زن (ازدواج دائم) و پدر و مادری دارد که مستحق دریافت نفقه هستند، در این مورد باید ابتدا نفقه همسر خود را پرداخت کند.

پس از آن، اگر توانایی مالی کافی داشت، به پدر و مادرش نیز نفقه بپردازد.

بر اساس ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی کشور، در حالی که زوجه ثابت کند زندگی مشترک او با همسرش آسیب مالی، آبرویی یا فیزیکی به همراه دارد، دادگاه او را ملزم به تمکین نخواهد کرد و در این حالت تمکین نکردن باعث از بین رفتن حق دریافت نفقه نخواهد شد.

نحوه و فرمول محاسبه نفقه زن

اگر زن و مرد در مورد فرمول محاسبه نفقه زن به توافق برسند، قاضی و دادگاه وارد پرونده نخواهند شد و نفقه بر اساس توافق، از طرف زوج به زوجه پرداخت می‌شود.

در صورتی که زوجین بر سر فرمول محاسبه نفقه زن و مقدار پرداختی زوج به توافق نرسند، دادگاه نحوه محاسبه نفقه را مشخص خواهد کرد.

قاضی در این حالت به درخواست زن یا مرد، پرونده نحوه محاسبه نفقه را با صدور قرار کارشناسی، به کارشناس ارجاع خواهد داد و این کارشناس تعیین نفقه است که میزان نفقه زن را محاسبه کرده و به قاضی اعلام می‌کند.

کارشناس میزان نفقه را با توجه به سن زن، میزان تحصیلات، شغل و شأن خانوادگی او تعیین کرده و حکم پردخت آن توسط دادگاه صادر می‌شود.

رادیو دادسو

پادکست طلاق توافقی

زمان مورد نیاز: 37 دقیقه

00:00
00:00
سرعت پخش :

نحوه محاسبه نفقه در دوران عقد

در حالی که زن و مرد اقدام به طلاق در دوران عقد کنند و زندگی مشترک را شروع نکرده باشند، روند قضایی به این صورت است که در این دوران تا زمان مشخص برای شروع زندگی مشترک به زن نفقه تعلق نمی‌گیرد.

در صورتی که مرد، زن را بلاتکلیف نگه دارد و برای شروع زندگی پس از آن تاریخ اقدامی انجام ندهد، زن می‌تواند تقاضای دریافت نفقه کند.

در حالی که بین زوجین رابطه زناشویی برقرار نشده باشد، زن دارای حق حبس است.

به این معنا که بر اساس ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی کل کشور، زن تا زمانی که تمام مهریه خود را دریافت نکرده است، می‌تواند از تمکین و برآوردن وظایف خود در برابر شوهر خودداری کند و این خودداری موجب بطلان حق نفقه نمی‌شود.

نکته قابل تأمل این است که زندگی مشترک زن و مرد در اصطلاح حقوقی، لزوم تمکین زن را به دنبال دارد؛ به همین دلیل در دادگاه‌ها به عهده مرد است که ثابت کند همسرش تمکین نمی‌کند و ناشزه است.

باید توجه داشت که زندگی مشترک زوجین موجب واجب شدن پرداخت نفقه از سوی زوج به زوجه می‌شود.

هنگامی که زنی برای حقوق معوقه خود به دادگاه مراجعه کند و اگر در آن مدتی که تقاضای دریافت حق خود را دارد، در منزل و با شوهرش زندگی کرده باشد، از نظر محاکم قضایی، دریافت نفقه ضروری می‌شود.

نفقه ایام عده چقدر است؟

سؤالی که برای بسیاری مطرح می‌شود این است که نفقه ایام عده چقدر است؟

در صورتی که طلاق از نوع طلاق رجعی باشد، به این معنی که زوجین حق رجوع به یکدیگر را داشته باشند، در مدت عده (که بسته به نوع طلاق بین ۲ تا ۳ طهر (دوران قاعدگی) است)، زوج مؤظف به پرداخت نفقه است.

در سایر انواع طلاق که غیررجعی است، مرد وظیفه‌ای در مورد پرداخت آن بعد از طلاق ندارد.

دقت کنید که محاسبه میزان نفقه به عهده کارشناس دادگاه است و میزان نفقه را فقط دادگاه مشخص می‌کند؛ به عبارت دیگر، اینکه نفقه ایام عده چقدر است؟ را قاضی به کمک کارشناس دادگاه تعیین خواهد کرد.

نحوه محاسبه نفقه فرزند

کارشناس مسئول رسیدگی به پرونده نفقه فرزند بعد از طلاق و تعیین میزان آن، معمولاً مقدار آن را مطابق با وضعیت اجتماعی و نیازهای فرزند تعیین می‌کند.

کارشناس مؤظف است با تحلیل و بررسی وضعیت زندگی خانوادگی فرزند و همچنین بررسی اسنادی که از طرف مادر یا قیم او ارائه شده است، مقدار هزینه‌های مراقبت از فرزند را حساب کند.

گاهی تصور می‌شود در صورتی که زنی شاغل باشد، دیگر حق ندارد تقاضای دریافت نفقه برای فرزندش را داشته باشد؛ اما باید گفت که زنان شاغل هم می‌توانند در مورد دریافت آن برای فرزند خود تقاضا دهند.

از طرف دیگر، وضعیت زندگی مادر در تعیین مقدار نفقه برای فرزند تأثیر بسزایی دارد و مشخص است که شرایط زندگی مادر به زندگی فرزندش منتقل می‌شود.

به عنوان مثال، اگر مادری در دوران نوجوانی خود از وضعیت خوب اقتصادی بهره‌مند بوده یا در هنگام طرح شکایت ساکن بخش گران‌قیمت شهر باشد، این مسئله در تعیین نفقه برای فرزند او تأثیرگذار است.

حتی می‌توان گفت که مقدار آن از یک بخش روستایی با یک شهر یا در نقاط مختلف شهر نیز متفاوت است.

نفقه پس از طلاق

جمع بندی

زن و مرد می‌توانند توافق کنند که نحوه محاسبه نفقه چگونه بوده و مدت زمان پرداخت آن چقدر باشد. اگر با یکدیگر توافق نکنید، قاضی تصمیم خواهد گرفت که چه چیزی برای وضعیت شما مناسب است.

اگر با سؤالاتی نظیر شرایط گرفتن نفقه چیست؟ روبرو بوده و به راهنمایی بیشتری در مورد نحوه محاسبه نفقه نیاز دارید، می‌توانید از طریق تماس تلفنی یا واتساپی با وکلای مؤسسه حقوقی دادسو در ارتباط باشید.

سؤالات متداول

نفقه چیست؟

نفقه عبارت است از کمک مالی که زوج پس از پایان ازدواج به زوجه پرداخت می‌کند که آن را گاهی نفقه همسر نیز می‌نامند.

نحوه محاسبه نفقه چیست؟

اگر نمی‌توانید بر سر میزان نفقه موافقت کنید، باید یک درخواست رسمی (دادخواست) تنظیم کنید و از دادگاه بخواهید که آن را تعیین کند. فرمول محاسبه نفقه زن به عهده کارشناس دادگاه است و میزان نفقه را فقط دادگاه مشخص می‌کند.

نحوه محاسبه نفقه فرزند چیست؟

کارشناس نفقه فرزند بعد از طلاق، مقدار آن را مطابق با وضعیت اجتماعی و نیازهای فرزند تعیین می‌کند.

هدف از تعیین نفقه چیست؟

برای ارائه پشتیبانی معقول و ضروری. فرد متقاضی نفقه باید به دادگاه نشان دهد که نیاز به حمایت مالی دارد و زوج نیز توانایی تأمین این حمایت مالی را دارد.

1.9/5 - (1411 امتیاز)
نویسنده: سایه غلامی

سایه غلامی از کارشناسان پشتیبانی موکلین دادسو است و در ارتباط مستقیم با کاربران و پیگیری نیازها و پرسش‌های آن‌ها فعالیت می‌کند. این ارتباط مستمر با موکلین کمک می‌کند موضوعات و دغدغه‌های پرتکرار کاربران بهتر شناسایی و در محتوای سایت به آن‌ها پاسخ داده شود.

طلاق تصمیمی جدی و اثرگذار است. اگر هنوز درباره ادامه زندگی مشترک تردید دارید، پیش از هر اقدام با مشاور خانواده گفت‌وگو کنید. اگر تصمیم شما قطعی است، کارشناسان دادسو در مسیر قانونی پیش‌رو، کنار شما خواهند بود.

دیدگاه خود را بنویسید

نظرات کاربران 17
مهسا

من و شوهر۳سال تو خونه پدر شوهر زندگی می‌کردیم اونجام من عین یک کلفت براشون کار می‌کردم از طرفی شوهرمم اصن بهم توجه نمی‌کرد انگار ن انگار زنش هستم اصن اجازه نمی‌داد باهاش حرفی بزنم مادر شوهرم با اینکه تمام وقت براش کار می‌کرد سرم داد میزد شوهرمم اصن بهم پول نمی‌داد بجز یک لباس برام خرید تو ۳ سال پدر شوهر بعضی وقتا بهم پول میداد
من به شوهرم میدادمشون الانم اومدم عروسی خواهرم برادر شوهر اومده بود با خواهراش منو نبردن
بعد که زنگ زدن شوهرم بیاد گفتن با تاکسی بیا با اینکه ۴ تا ماشین دارن شوهرمم تو مغازه لاستیک فروشی باباش کار میکنه
الان دیگ من نمیرم چند بار بهم زنگ زدن گفتم نمیخوام کلفتی کنم من مدرسمون بخاطر کلفتی ول کردم ولی بازم احترامی نداشتم
دیگه نمیخوام بابام بهم زمین داده به شوهرم گفتم بیا بگیرش کار کن زندگی میکنم میگه نه نمیام اونجا، فقط باید خونه بابام بیایی
من میتونم نفقه ۳ سال گذشته رو با مهریه ازش بگیرم یک ماشین داره به اسم خودشه ماشین بزرگی هم هستش تقریبا ۲میلیارد میشه قیمتش
منم میخام یکجا نفقه ومهریم رو بگیرم میتونم؟

تحریریه دادسو

سلام وقت بخیر
بله میتونید

منمنا

آخر هم ننوشتید که چقدر هست مبلغ نفقه

تیم تحریریه دادسو

سلام، وقت بخیر.
نمی شود عدد دقیقی مشخص کرد. بستگی به شرایط خانواده دارد.

Mahdi

عالی ممنون

ناشناس

من ۱۶ سالمه و یک سال هست که با همسرم ازدواج کردم و هیچ پولی به حساب من واریز نکرده و همسرم کارمند اداری هست حدود ۱۴ میلیون هست حقوقش آیا من میتونم با شکایت حق نفقه جلوی حسابش رو ببندم و چقدر از حقوقی که میگیره برای حق نفقه به حساب من واریز میکنن

محمد

سلام.
مبلغ نفقه ماهانه چقدر است؟؟

داغان

با سلام همسر بنده یک سال ونیم هست که رفته خونه پدرش بخاطر بازگشت به اعتیاد من بعد ۱۳ سال پاکی که خودشونم یکی از دلایلش بودن،بماند،من پاک شدم و رفتم دنبالش ولی نیومد و مشکلات روحی از مصرف مجدد و دوری از دختر 1 سالم و پشت کردن همسرم بمن و فشار روانی چند بار باز مصرف کردم ولی برگشتم و ایشون کل اختیاراتشو داده به پدری که خودش صلاحیت نداره و ۱۵ سال خونوادرو با ۵ تا بچه ول کرد ‌ و رفت پی زن دیگری و اعتیادم دارن،من خیلی خواهش وتمنا و تلاش کردم برای برگشتش ول ظاهرا پدر دیکتاتور و خودپسندشون نمیزارن و ایشونم شل کن سفت کن میکنن و همچیو گذاشتن اجرا و در حال پرداختم.سوال اول اینکه ایا این زندگی با این شرایط طرف مقابلم که هیچجا پشتم نبود ارزش جنگیدن داره در صورتیکه ایشون میگن نمیخوان دیگه منو و فقط دنبال مسایل مالیه این دعوان؟!!دوم اینکه مگه هزینه های پزشکی جزوی از نفقه نیست؟!ولی ایشون نه گذاشتن خودشو بیمه کنم نه بچرو و الان رفتن از شورای حل اختلاف طبق فاکتورهاییکه هزینه های زیاد دندانپزشکی و حتی شهریه گرفتن گواهینامشون و نسخه ها و ویزیتهای ازاد حکم به پرداخت ۱۰ ملیون از من گرفتن!ایا این کار قانونیه و ممنون میشم راه قانونیه این سو استفاده مالی از من که حتی تنها ماشینمم توقیف کرده بگینً‌‌‌‌

رها

سلام من مادر شوهرم و خواهر شوهرم منو کتک میزد و شوهرم هیچی نمی گفت و من اومدم خونه پدرم که خونه جدا بگیر اون گفت نمیگرم گفتم باشه بیا بریم خونه گفت من تو رو نمیخوام رفت زن گرفت الان ۲ ساله نه طلاق میده نه نفقه من میتونم ازش نفقه ۲ سال بگیرم یانه میتونم طلاق بگیرم

تیم تحریریه دادسو

سلام، وقت بخیر
در صورتی که ازدواج مجدد ایشان بدون رضایت شما بوده و نفقه پرداخت نمی کنند می توانید برای طلاق یک طرفه اقدام کنید.
بله نفقه و مهریه نیز به شما تعلق میگیرد.

ناشناس

چه قدر توضیح جالبه تو فیلما و رمانا یه اسمی ازش گفتن البته بماند من یکی که از طرف مقابلم نفقه نمی گیرم فقط می خوام دس از سرم برداره خدایی ها مهر و نفقه ام حلال جونم آزاد

الهام

سلام
من ده ساله در امر یکا زندگی میکنم و ۲۷ سال زندگی کردیم دو ساله همسرم فوت کرده .نفقه من بر حسب مخارج امر بکا حساب میشود ؟

تیم تحریریه دادسو

سلام، وقت بخیر
بر اساس قانون ایران محاسبه می شود نفقه

سلام من روی کاغذ معمولی نفقه بخشیدم و مهر زدم و امضا کردم و یک ورقه همسرم داره و یک دونه خودم می تونم نفقه رو به اجرا بزارم

احسان دهداری

سلام، وقت بخیر
بله می توانید ازعان کنید که تحت اجبار و اکراه برگه از شما گرفته شده است.

مشاوره تلفنی
مشاوره حقوقی

در کمتر از چند دقیقه پاسخ می‌دهیم.