حق سرقفلی چگونه از بین می رود؟

سرقفلی حقی است که مستأجر در ازای پرداخت هزینه به موجر به دست می‌آورد و بر اساس آن می‌تواند در ملک تجاری موجر به فعالیت تجاری خود بپردازد؛ اما اسقاط حق سرقفلی مغازه چیست؟ حق سرقفلی چگونه از بین میرود؟

اسقاط حق سرقفلی مغازه شرایط خاصی دارد که از جمله این شرایط می‌توان به انتقال سرقفلی به شخص دیگر بدون اجازه مالک، تعدی و تفریط، عدم پرداخت اجاره بها و … اشاره کرد.

در صورت نیاز به مشاوره درباره حق سرقفلی مغازه می‌توانید سؤالات خود را از کارشناسان مؤسسه حقوقی دادسو بپرسید.

نحوه اسقاط حق سرقفلی مغازه چگونه است؟

در گذشته حق کسب و پیشه برای مستأجر ملک تجاری مطرح بود. زمانی که یک کاسب خوش‌نام در یک ملک تجاری، کسب‌وکار خود را راه‌اندازی می‌کرد و شهرت خوبی به دست می‌آورد، حق کسب و پیشه برای او مطرح می‌شد.

 با این حال، حق کسب و پیشه در سال ۱۳۷۶ حذف شد و سرقفلی جایگزین آن شد. در واقع، مستأجر برای گرفتن سرقفلی، مبلغی را به موجر می‌پردازد.

مالک برای اسقاط حق سرقفلی مغازه باید نسبت به طرح دعوای اسقاط حق سرقفلی اقدام کند. در این صورت باید ضمن ارائه دادخواست حقوقی و دلایل خود به یکی از دادگاه‌های موجود در محل وقوع ملک مراجعه کند.

 البته حال حاضر موجر باید دادخواست اسقاط حق سرقفلی مغازه و تخلیه ملک خود را در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند و سپس با تعیین جلسه رسیدگی، شعبه قضایی رسیدگی‌کننده به دعوای مطرح‌شده نیز مشخص می‌شود.

سپس با بررسی قاضی و تشخیص وی امکان اسقاط حق سرقفلی و تخلیه ملک مشخص می‌شود. با توجه‌ به تخصصی بودن فرآیند رسیدگی به دعاوی ملکی، بهتر است پیش از طرح دعوا با کارشناسان حقوقی متخصص در این زمینه مشورت کنید.

شرایط اسقاط حق سرقفلی مغازه چگونه است؟

سرقفلی می‌تواند به دلایل مختلفی اسقاط شود که در نهایت به زیان مالک ملک و مستأجر (صاحب حق سرقفلی) است در ادامه به موارد سقوط حق کسب و پیشه و سرقفلی می‌پردازیم:

اسقاط حق سرقفلی مغازه به علت انتقال سرقفلی به دیگری

انتقال و فروش حق سرقفلی به دیگری در شرایطی که در قرارداد اجاره، حق انتقال سرقفلی پیش‌بینی ‌نشده است، می‌تواند باعث اسقاط حق سرقفلی مغازه شود.

در صورت فروش یا انتقال سرقفلی، مالک ملک می‌تواند با پرداخت نصف حق سرقفلی به مالک سرقفلی یا خریدار، ملک را تخلیه کند.

اسقاط حق سرقفلی مغازه به علت عدم پرداخت اجاره‌بها

یکی دیگر از موارد سقوط حق کسب و پیشه و سرقفلی، عدم پرداخت اجاره‌بها است. اجاره‌بها باید مطابق قرارداد و توافق طرفین پرداخت شود و کوتاهی در پرداخت آن منجر به اسقاط حق سرقفلی می‌شود.

در چنین شرایطی، مالک ملک می‌تواند با اظهارنامه‌ای، درخواست پرداخت اجاره بها کند. در صورتی که پس از دو بار ارسال اظهارنامه، مستأجر نسبت به پرداخت اقدامی نکرد، مالک ملک می‌تواند با مراجعه به دادگاه درخواست تخلیه ملک را ارائه بدهد.

اسقاط حق سرقفلی مغازه به علت تعدی و تفریط

تعدی یعنی مالک سرقفلی از حدود اجازه مالک ملک خارج شود یا اقدامی نامتعارف نسبت به ملک کند (فروش کالای قاچاق و تقلبی یا تغییر فیزیکی ملک) که به مال مالک آسیب وارد شود.

تفریط به معنی عدم انجام تعهدات قراردادی یا اقدامات متعارفی است که برای حفظ ملک باید انجام شود.

در صورت اثبات اینکه صاحب حق سرقفلی نسبت به ملک مالک تعدی یا تفریط کرده است، امکان اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی وجود خواهد داشت و مالک می‌تواند بدون پرداخت مبلغی به او ملک خود را تخلیه کند.

لازم است بدانید تشخیص اینکه اقدامات مستأجر یا مالک حق سرقفلی باعث آسیب به ملک شده یا خیر با دادگاه است؛ بنابراین بهتر است پیش از اقدام قانونی با وکیل سرقفلی مشورت کنید.

اسقاط سرقفلی مغازه به علت تغییر شغل

تغییر شغل یکی از عواملی است که باعث امکان اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی می‌شود.

در واقع، اگر در سند اجاره‌نامه شغل خاصی درج شده باشد و مالک سرقفلی بدون رضایت و اجازه مالک ملک، شغل خود را تغییر دهد، کلیه حق‌وحقوق خود را از دست خواهد داد.

در چنین شرایطی، مالک می‌تواند بدون پرداخت حق سرقفلی درخواست تخلیه ملک کند.

جالب است بدانید اگر شغل جدید مشابه شغل سابق باشد، ممکن است استفاده از این بهانه برای قاضی موجه نباشد؛ بنابراین پیش از اقدام حقوقی با متخصصان این زمینه مشورت کنید.

آیا فوت مالک حق سرقفلی مغازه باعث اسقاط حق سرقفلی می‌شود؟

علی‌رغم اینکه سرقفلی دارایی غیرمادی است، با فوت صاحب آن از بین نمی‌رود؛ بلکه می‌تواند به ارث برسد.

به‌ طور کلی، وقتی فردی فوت می‌کنند، کلیه دارایی‌های مشهود یا نامشهود وی بر اساس قانون ارث بین هریک از وراث تقسیم می‌شود.

نحوه تقسیم حق سرقفلی کمی پیچیده است؛ چراکه حق کسب و پیشه یا سرقفلی مال ملموسی نیست که وراث به ‌اندازه سهم خود در آن شریک شوند؛ بنابراین انحصار وراثت سرقفلی متفاوت است.

وکیل برای تنظیم قرارداد و اسقاط حق سرقفلی مغازه

لازم است بدانید صرف وقوع هریک از شرایط اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی باعث موفقیت دعوی تخلیه ملک از سوی مالک نمی‌شود؛ بلکه تشخیص این وقوع یا عدم وقوع این مسئله با دادگاه است.

بدین ترتیب، با توجه ‌به پیچیدگی‌های قانونی و رویه قضات در مورد شرایط اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی، حتماً پیش از اقدام حقوقی با وکیل متخصص سرقفلی مشورت کنید.

اسقاط حق سرقفلی مغازه می‌تواند فرآیند پیچیده و وقت‌گیری بوده و در صورت اقدام بدون آگاهی و مشورت، زیان غیرقابل جبرانی در پی داشته باشد. انتخاب یک وکیل مناسب می‌تواند این ریسک‌ها را به حداقل برساند.

جمع بندی

زمانی که مستأجر طبق قوانین و موارد بیان‌شده در قرارداد عمل نکند، موجر امکان اسقاط حق کسب و پیشه و سرقفلی را خواهد داشت.

از جمله شرایطی که باعث اسقاط حق سرقفلی مغازه می‌شود، می‌توان به تعدی و تفریط، عدم پرداخت اجاره‌بها، تغییر شغل و … اشاره کرد.

با توجه به پیچیدگی حقوقی این نوع پرونده‌ها، پیش از انعقاد قرارداد انواع سرقفلی، می‌توانید با وکلای مؤسسه حقوقی دادسو مشورت کنید.

سؤالات متداول