در طلاق توافقی، تکلیف نفقه باید بهصورت روشن مشخص شود؛ اما پاسخ این سؤال که آیا نفقه به زن تعلق میگیرد، به این بستگی دارد که درباره نفقه دوران زندگی مشترک، نفقه بعد از طلاق یا نفقه فرزند صحبت میکنیم. این سه موضوع از نظر حقوقی یکسان نیستند.
اگر زن بابت دوران زندگی مشترک نفقه پرداختنشدهای داشته باشد، اصل این طلب صرفاً با توافق بر طلاق از بین نمیرود؛ مگر اینکه در توافقات زوجین درباره پرداخت، تسویه یا صرفنظر کردن از آن تصمیم مشخصی گرفته شده باشد. درباره نفقه پس از ثبت طلاق نیز نوع طلاق و شرایطی مانند بارداری اهمیت دارد. قانون برای نفقه دوران عده در طلاق رجعی و بائن احکام متفاوتی در نظر گرفته است.
در دادسو، تکلیف نفقه در کنار مهریه، حضانت و سایر حقوق مالی پیش از شروع پرونده بررسی و در توافق نامه طلاق توافقی متناسب با تصمیم زوجین تنظیم میشود. سپس وکیل طلاق توافقی پرونده را بر اساس همان توافقات پیگیری میکند.
نفقه در طلاق توافقی چگونه تعیین میشود؟
برای تعیین تکلیف نفقه در طلاق توافقی ابتدا باید مشخص شود درباره کدام نوع نفقه صحبت میکنیم:
| وضعیت در طلاق توافقی | نوع نفقه |
| در صورت وجود شرایط قانونی، قابل مطالبه است و زوجین میتوانند درباره پرداخت یا تعیین تکلیف آن توافق کنند. | نفقه پرداختنشده دوران زوجیت |
| به نوع طلاق و شرایط خانم بستگی دارد. | نفقه ایام عده بعد از طلاق |
| موضوعی جدا از نفقه زن است و باید نحوه و میزان پرداخت آن تعیین تکلیف شود. | نفقه فرزند |
به همین دلیل است که نوشتن عبارتی کلی مانند نفقه بخشیده شد یا نفقه پرداخت میشود، بدون مشخص کردن نوع نفقه و مبلغ یا بازه زمانی آن، میتواند بعداً باعث اختلاف شود.
آیا در طلاق توافقی نفقه به زن تعلق میگیرد؟
بله، ممکن است زن در زمان طلاق توافقی همچنان بابت نفقه طلب داشته باشد. در عقد دائم، اصل نفقه زن بر عهده شوهر است و زن نیز میتواند برای نفقه پرداختنشده گذشته خود اقدام کند. البته استحقاق نفقه دوران زوجیت به شرایط قانونی همان دوره، از جمله وضعیت تمکین، بستگی دارد.
در طلاق توافقی، زن و مرد میتوانند مشخص کنند که نفقه معوقه قبلاً پرداخت شده، در زمان طلاق پرداخت شود، مبلغ مشخصی بابت آن باقی بماند یا زن نسبت به تمام یا بخشی از آن صرفنظر کند.
بنابراین توافقی بودن طلاق بهتنهایی نفقه زن را از بین نمیبرد؛ تعیینکننده، وضعیت واقعی نفقه و مفاد توافقی است که زوجین درباره آن تنظیم میکنند.
نفقه معوقه زن در طلاق توافقی چه میشود؟
اگر زن بابت ماهها یا سالهای قبل نفقهای دریافت نکرده و از نظر قانونی مستحق آن بوده باشد، میتواند نفقه گذشته خود را مطالبه کند. ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی نیز حق زن برای مطالبه نفقه گذشته را به رسمیت شناخته است.
در طلاق توافقی بهتر است وضعیت این طلب دقیقاً مشخص شود؛ برای مثال:
- آیا نفقه گذشته تسویه شده است؟
- اگر پرداخت نشده، مبلغ آن چقدر است؟
- آیا قرار است همزمان با طلاق پرداخت شود؟
- آیا پرداخت آن به زمان دیگری موکول شده است؟
- آیا زن نسبت به تمام یا بخشی از آن صرفنظر کرده است؟
اگر زوجین درباره نفقه گذشته اختلاف دارند و موضوع از چهارچوب طلاق توافقی خارج شده است، شرایط کلی استحقاق و نحوه محاسبه نفقه زن باید جداگانه بررسی شود.
نفقه بعد از طلاق توافقی به زن تعلق میگیرد؟
نفقه زن بعد از ثبت طلاق در همه پروندهها بهصورت خودکار ادامه پیدا نمیکند. طبق ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی، در طلاق رجعی، زن در مدت عده اصولاً مستحق نفقه است؛ مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد. در طلاق بائن نیز اصل بر این است که نفقه عده به زن تعلق نگیرد، مگر اینکه زن از شوهر سابق خود باردار باشد که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه دارد.
بنابراین برای مشخص شدن نفقه بعد از طلاق توافقی باید نوع طلاق ثبتشده، وضعیت بارداری و متن توافق زوجین بررسی شود. اگر در توافقنامه نیز تعهد مالی مشخصی برای پس از طلاق در نظر گرفته شده باشد، آن تعهد باید جداگانه مورد توجه قرار گیرد.
اگر سؤال شما درباره قواعد عمومی این موضوع در همه انواع طلاق است، جزئیات آن در صفحه نفقه بعد از طلاق توضیح داده شده است.
آیا زن میتواند در طلاق توافقی نفقه را ببخشد؟
زن میتواند درباره حقوق مالی متعلق به خودش با همسرش توافق کند و تمام یا بخشی از نفقهای را که بابت گذشته طلب دارد، در چهارچوب توافق طلاق تعیین تکلیف کند.
اما بهتر است بهجای عبارتی کلی مانند از تمام نفقه خود گذشتم، دقیقاً مشخص شود که منظور او چیست.
همچنین بخشش نفقه زن را نباید با نفقه فرزند یکی دانست؛ نفقه فرزند حق مستقلی است و وضعیت آن باید جداگانه مشخص شود.
نفقه فرزند در طلاق توافقی با چه کسی است؟
نفقه فرزند با نفقه زن تفاوت دارد. طبق ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی، مسئولیت پرداخت نفقه فرزند در درجه اول بر عهده پدر است و در صورت فوت یا ناتوانی او، قانون برای اشخاص بعدی نیز ترتیب مشخصی تعیین کرده است.
اینکه حضانت فرزند بعد از طلاق با مادر باشد، بهخودیخود باعث انتقال مسئولیت قانونی نفقه از پدر به مادر نمیشود. زوجین میتوانند در طلاق توافقی درباره مبلغ، زمان و شیوه پرداخت هزینههای فرزند توافق کنند، اما این توافق باید با حقوق و مصلحت فرزند سازگار باشد.
در توافقنامه طلاق توافقی درباره نفقه چه بنویسیم؟
بخش نفقه در توافقنامه باید طوری تنظیم شود که بعداً درباره مبلغ، زمان یا نوع نفقه اختلافی ایجاد نشود. بهتر است موارد زیر مشخص شوند:
- آیا زن بابت دوران زندگی مشترک نفقه معوقه دارد یا خیر
- مبلغ نفقه معوقه یا نحوه تعیین آن
- اینکه مبلغ پرداخت شده، باقی مانده یا بخشیده شده است
- زمان و شیوه پرداخت مبالغ باقیمانده
- وضعیت نفقه ایام عده (در صورت مطرح بودن)
- مبلغ و زمان پرداخت نفقه فرزند
- نحوه پرداخت هزینههای درمان، تحصیل یا هزینههای خاص فرزند
- وضعیت هر پرونده نفقهای که قبل از طلاق تشکیل شده است.
برای مثال عبارت مرد نفقه را بعداً پرداخت میکند، توافق دقیقی نیست. بهتر است مبلغ، تاریخ پرداخت و در صورت اقساطی بودن، تعداد و موعد اقساط روشن باشد.
مبلغ نفقه در طلاق توافقی چقدر است؟
برای نفقه در طلاق توافقی مبلغ ثابت و یکسانی وجود ندارد. اگر زوجین بر مبلغ مشخصی توافق کنند، همان مبلغ میتواند در توافق آنها درج شود.
اگر درباره استحقاق یا میزان نفقه اختلاف وجود داشته باشد، موضوع ممکن است نیاز به رسیدگی جداگانه و کارشناسی داشته باشد.
تفاوت نفقه در طلاق توافقی با طلاق به دلیل ندادن نفقه چیست؟
در طلاق توافقی، اصل جدایی با توافق زن و مرد انجام میشود و موضوع نفقه یکی از حقوق مالیای است که باید میان آنها تعیین تکلیف شود.
اما در طلاق به دلیل ندادن نفقه، عدم پرداخت نفقه میتواند خود یکی از مبانی اقدام زن برای طلاق باشد و موضوع از نظر شرایط و اثبات حقوقی متفاوت است.
مدارک لازم برای مطالبه نفقه بعد از طلاق توافقی
برای مطالبه نفقه بعد از طلاق توافقی به مدارک زیر نیاز دارید؟
- شناسنامه و کارت ملی
- سند ازدواج (عقدنامه)
- سند طلاق
- مدارک مربوط به وضعیت مالی زن مانند فیشهای حقوقی.
- مدارک مربوط به شرایط زندگی زن مانند اجارهنامه، مدارک پزشکی.
جمع بندی
در طلاق توافقی، پاسخ این سؤال که نفقه به زن تعلق میگیرد یا نه، بدون مشخص کردن نوع نفقه کامل نیست. نفقه پرداختنشده دوران زوجیت، نفقه ایام عده پس از طلاق و نفقه فرزند هرکدام قواعد جداگانهای دارند و بهتر است تکلیف آنها پیش از ثبت نهایی طلاق بهصورت روشن مشخص شود.
در پروندههای دادسو، حقوق مالی زوجین از جمله نفقه پیش از شروع مراحل قضایی بررسی و در توافقات طلاق بهصورت دقیق تنظیم میشود. این کار کمک میکند تعهدات مالی بعد از طلاق روشن باشد و موضوعی که قرار بوده با توافق حل شود، بعداً به اختلاف تازهای تبدیل نشود.
در صورتی که سؤال یا ابهامی در مورد نفقه بعد از طلاق توافقی دارید یا میخواهید نفقه خود را از همسرتان بگیرید، میتوانید با کارشناسان حقوقی موسسه دادسو مشورت کنید.
سؤالات متداول
نفقه در طلاق توافقی چیست؟
منظور از نفقه در طلاق توافقی این است که زن و مرد بر سر هر موردی از جمله مهریه، حضانت فرزندان، نفقه، اموال و بسیاری موارد دیگر به توافق کامل رسیده باشند.
آیا در طلاق توافقی نفقه به زن تعلق میگیرد؟
بله. نفقه پرداختنشده دوران زوجیت و نفقه ایام عده شرایط متفاوتی دارند و باید وضعیت هرکدام جداگانه بررسی شود.
مدارک مورد نیاز برای درخواست نفقه بعد از طلاق توافقی چیست؟
از جمله مدارک مورد نیاز برای درخواست نفقه در طلاق توافقی میتوان به شناسنامه و کارت ملی، سند ازدواج (عقدنامه)، سند طلاق و … اشاره کرد.
آیا نفقه بعد از طلاق توافقی به زن پرداخت میشود؟
بسته به نوع طلاق، وضعیت بارداری و توافق زوجین متفاوت است. در طلاق رجعی اصولاً نفقه عده برقرار است و در طلاق بائن فقط در موارد قانونی مانند بارداری مطرح میشود.
آیا زن میتواند نفقه خود را در طلاق توافقی ببخشد؟
زن میتواند درباره نفقه متعلق به خودش توافق کند؛ اما بهتر است مبلغ، بازه زمانی و نوع حقی که از آن صرفنظر میکند دقیقاً مشخص شود.












