اگر مرد به دلیل ناباروری یا عقیم بودن نتواند صاحب فرزند شود، زن در برخی شرایط میتواند برای طلاق یکطرفه اقدام کند؛ اما عقیم بودن مرد بهتنهایی و در همه پروندهها حق طلاق خودکار برای زن ایجاد نمیکند. یکی از مسیرهای مهم، استناد به شروط ضمن عقد است؛ بهخصوص زمانی که شرط مربوط به بچهدار نشدن زوج در عقدنامه توسط مرد امضا شده باشد.
در بسیاری از عقدنامهها، اگر پس از گذشت پنج سال از ازدواج، زوج به دلیل عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر نتواند صاحب فرزند شود، زن در صورت اثبات تحقق شرط میتواند از اختیاری که در عقدنامه به او داده شده استفاده کند. اگر چنین شرطی وجود نداشته یا امضا نشده باشد، امکان درخواست طلاق از مسیر عسر و حرج نیز ممکن است مطرح شود؛ اما پذیرش آن به شرایط پرونده و نظر دادگاه بستگی دارد. ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی نیز اجازه میدهد در مواردی که ادامه زندگی برای زن با مشقت غیرقابل تحمل همراه شده باشد، درخواست طلاق مطرح شود.
در دادسو، عقدنامه، مدارک پزشکی و شرایط زندگی مشترک بررسی میشود تا مشخص شود درخواست طلاق بهتر است بر مبنای شرط ضمن عقد، عسر و حرج یا مسیر قانونی دیگری مطرح شود. برای بررسی امکان طلاق به دلیل عقیم بودن مرد و مدارک لازم برای اثبات آن، با کارشناسان دادسو تماس بگیرید.
اگر مرد بچه دار نشود زن میتواند طلاق بگیرد؟
بله، اما پاسخ به این سؤال به شرایط پرونده بستگی دارد. اگر در عقدنامه شرط مربوط به بچهدار نشدن زوج امضا شده باشد و شرایط آن تحقق پیدا کند، زن میتواند با اثبات موضوع در دادگاه از اختیار ناشی از شرط ضمن عقد برای طلاق استفاده کند.
در شرط رایج عقدنامه، موضوع فقط عقیم بودن مطرح نیست و بچهدار نشدن به دلیل برخی عوارض جسمی زوج نیز میتواند مورد بررسی قرار گیرد. در رویه قضایی نیز پروندههایی وجود داشته که پس از احراز ناتوانی زوج در باروری و تحقق شرط عقدنامه، درخواست طلاق از طرف زن پذیرفته شده است.
اگر این شرط توسط مرد امضا نشده باشد، صرف ناباروری مرد الزاماً موجب صدور حکم طلاق نمیشود؛ اما زن میتواند در صورتی که این وضعیت برای او عسر و حرج ایجاد کرده باشد، با ارائه دلایل و مدارک مناسب بر مبنای ماده ۱۱۳۰ اقدام کند.
اگر علت بچهدار نشدن زوجین، ناباروری زن باشد، شرایط حقوقی پرونده متفاوت است و موضوع طلاق از طرف مرد بررسی میشود. در مطلب طلاق به خاطر بچهدار نشدن زن شرایط این حالت، تأثیر ناباروری زن بر طلاق و وضعیت حقوق مالی او را جداگانه توضیح دادهایم.
شرایط طلاق به دلیل عقیم بودن مرد
مهمترین موضوع این است که ابتدا مشخص شود زن از چه مسیر قانونی برای طلاق اقدام میکند. اگر مبنای درخواست، شرط ضمن عقد باشد، باید وجود و امضای شرط و تحقق شرایط آن اثبات شود.
در شرط رایج مربوط به ناباروری، پنج سال از تاریخ ازدواج اهمیت دارد. همچنین باید ارتباط بچهدار نشدن با ناباروری یا عارضه جسمی زوج قابل اثبات باشد. در این شرایط، زوجه میتواند برای مصادیق عسر و حرج جهت جدایی از همسرش اقدام کند.
برای استناد به شرط مربوط به بچهدار نشدن زوج، باید مشخص شود علت صاحب فرزند نشدن به وضعیت زوج مربوط بوده است. اگر علت ناباروری از زوجه یا هر دو طرف باشد، تحقق این شرط نیاز به بررسی دقیقتری دارد؛ با این حال، امکان درخواست طلاق از سایر مسیرهای قانونی جداگانه بررسی میشود.
اثبات عقیم بودن مرد چگونه انجام میشود؟
برای اثبات عقیم بودن مرد، مدارک پزشکی قبلی، نتایج آزمایشها و سوابق درمانی میتوانند در پرونده ارائه شوند؛ اما در صورت اختلاف میان زوجین، دادگاه میتواند موضوع را برای بررسی تخصصی به پزشکی قانونی یا مرجع کارشناسی ارجاع دهد.
مدارک درمانی و آزمایشهای مربوط به ناباروری میتوانند برای اثبات ادعا ارائه شوند. در صورت نیاز، دادگاه نیز میتواند زوج را برای بررسی وضعیت باروری و اعلام نظر تخصصی به پزشکی قانونی یا مرجع کارشناسی معرفی کند. نتیجه این بررسی در کنار سایر مدارک پرونده برای تشخیص تحقق شرط ضمن عقد یا عسر و حرج مورد توجه قرار میگیرد.
ترک منزل از سوی زوجه چه اثری بر طلاق به دلیل عقیم بودن زوج دارد؟
ترک منزل از سوی زوجه یا حتی وجود اختلاف درباره تمکین، بهتنهایی باعث از بین رفتن امکان استناد زن به عقیم بودن زوج نمیشود. موضوع اصلی این است که زن بتواند شرایط قانونی درخواست خود و ارتباط بچهدار نشدن با وضعیت زوج را اثبات کند.
در یک پرونده قضایی، زوج به اثبات عدم تمکین زوجه استناد کرده بود؛ با این حال، به دلیل اثبات ناباروری مرد و احراز تحقق شرط مربوط به ناباروری در عقدنامه، رأی طلاق تأیید شد. البته این به معنی یک نتیجه ثابت برای همه پروندهها نیست و مدت جدایی زوجین، وجود یا نبود رابطه زناشویی و علت واقعی بچهدار نشدن میتواند در تشخیص دادگاه مؤثر باشد.
آیا عقیم بودن مرد باعث فسخ نکاح میشود؟
عقیم یا نابارور بودن مرد بهتنهایی باعث ایجاد حق فسخ نکاح برای زن نمیشود. قانون مدنی عیوب مشخصی مانند خصاء، عنن با شرایط قانونی و مقطوع بودن آلت تناسلی را از مواردی دانسته که میتوانند برای زن حق فسخ ایجاد کنند. بنابراین اگر مشکل مرد صرفاً ناباروری و ناتوانی در فرزندآوری باشد، مسیر حقوقی جدایی معمولاً از طریق طلاق بررسی میشود، نه فسخ نکاح.
البته اگر ناباروری مرد ناشی از یکی از عیوب قانونی موجب فسخ باشد یا در زمان عقد وجود صفت مشخصی در مرد شرط شده باشد و بعد مشخص شود آن صفت وجود نداشته است، امکان فسخ نکاح میتواند جداگانه بررسی شود. به همین دلیل برای تشخیص اینکه در یک پرونده امکان فسخ نکاح یا درخواست طلاق وجود دارد، باید علت ناباروری، مدارک پزشکی و مفاد عقدنامه بررسی شوند.
مراحل طلاق بخاطر عقیم بودن مرد
مراحل طلاق از طرف زن به خاطر عقیم بودن زوج با سایر مواردی که برای طلاق به صورت توافقی و … در نظر گرفته میشود، اندکی متفاوت است. در ادامه، مراحل طلاق بخاطر عقیم بودن مرد را معرفی میکنیم:
- بررسی عقدنامه و شروط ضمن عقد
- جمعآوری مدارک پزشکی جهت اثبات ناباروری مرد
- ثبت دادخواست طلاق از طرف زن
- رسیدگی دادگاه و بررسی مدارک پرونده
- ارجاع پرونده به پزشکی قانونی بهمنظور تأیید عقیم بودن زوج
- احراز شرط ضمن عقد یا عسر و حرج
- صدور رأی
- طی مراحل اعتراض و قطعیشدن رأی
- جاری کردن صیغه طلاق در محضر و ثبت طلاق
مهریه زن در طلاق بخاطر عقیم بودن مرد
با توجه به اینکه زن به خاطر عسروحرج و عدم باروری مرد از او جدا میشود، زوج مؤظف است کلیه حقوق مالی زوجه مانند مهریه، نفقه و اجرتالمثل زوجه را به طور کامل بپردازد.
بدین ترتیب، مهریه زن در صورت عقیم بودنبه خودی خود از بین نمیرود و مرد نمیتواند به خاطر دلایل مختلف از پرداختن حقوق مالی زوجه اجتناب کند.
نمونه دادخواست طلاق بخاطر عقیم بودن مرد
نمونه زیر مربوط به حالتی است که زن به شرط مربوط به ناباروری زوج در عقدنامه استناد میکند. اگر این شرط در عقدنامه امضا نشده باشد یا درخواست بر مبنای عسر و حرج مطرح شود، خواسته، شرح دادخواست و مستندات باید متناسب با شرایط پرونده تغییر کند.
جهت شناخت بهتر نحوه طلاق از جانب زن به خاطر عقیم بودن مرد، یک نمونه دادخواست طلاق را در ادامه ارائه کردهایم.
خواهان: …………..
خوانده: ……….
خواسته: طلاق به درخواست زوجه به دلیل عقیم بودن زوج به استناد بند 10 قسمت ب شروط ضمن عقد نکاح.
ریاست محترم مجتمع قضایی خانواده
با سلام و عرض ادب
احتراماً اینجانب …….. مطابق عقدنامه شماره …. مورخ ……همسر قانونی و شرعی آقای ………… هستم.
مدت 6 سال است از زندگی مشترک ما میگذرد و به خاطر عقیم بودن همسرم، صاحب فرزند نشدهایم. نظر به تحقق بند 10 قسمت ب از شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه، صدور دستور مقتضی مبنی بر ارجاع امر به پزشکی قانونی به منظور احراز تحقق شرط را دارم. در نهایت، تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر الزام زوج به طلاق مورد استدعاست.
آیا برای طلاق به دلیل عقیم بودن مرد وکیل لازم است؟
داشتن وکیل الزامی نیست؛ اما در این پروندهها تشخیص مبنای درست درخواست اهمیت زیادی دارد. وکیل ابتدا عقدنامه و شروط امضاشده را بررسی میکند و سپس مشخص میکند که اثبات شرط ضمن عقد، عسر و حرج یا مسیر قانونی دیگری برای پرونده مناسبتر است.
وکیل همچنین میتواند مدارک پزشکی، نحوه درخواست ارجاع به پزشکی قانونی، تنظیم دادخواست و پیگیری مراحل رسیدگی را انجام دهد. در دادسو، پروندههای این حوزه توسط وکیل طلاق از طرف زن بررسی میشوند و در صورت وجود اختیارات لازم، بخش زیادی از مراحل بدون حضور مستقیم زوجه قابل پیگیری است.
برای بررسی عقدنامه، مدارک پزشکی و امکان درخواست طلاق به دلیل عقیم بودن همسر، با کارشناسان موسسه دادسو تماس بگیرید.

جمع بندی
اگر مرد به دلیل عقیم بودن یا عوارض جسمی نتواند صاحب فرزند شود، زن در شرایط مشخصی میتواند برای طلاق اقدام کند. یکی از مهمترین مسیرها، استناد به شرط مربوط به بچهدار نشدن زوج در عقدنامه است که در صورت امضای مرد و تحقق شرایط آن، میتواند برای زن امکان استفاده از وکالت در طلاق را ایجاد کند. در نبود این شرط نیز ممکن است با اثبات عسر و حرج امکان درخواست طلاق وجود داشته باشد، اما نتیجه به شرایط و مدارک پرونده بستگی دارد.
از آنجا که اثبات علت ناباروری، بررسی شروط عقدنامه و انتخاب مبنای صحیح دادخواست در نتیجه پرونده مؤثر است، بهتر است این موارد پیش از اقدام بررسی شوند. وکیل طلاق از طرف زن میتواند عقدنامه و مدارک پزشکی را بررسی کرده و مسیر قانونی مناسب برای درخواست طلاق به دلیل عقیم بودن زوج را مشخص کند.
سؤالات متداول
آیا عقیم بودن مرد دلیل طلاق میشود؟
بچهدار شدن حق زن است و زوجه میتواند در صورت عقیم بودن همسرش، یک طرفه از او جدا شود.
نحوه اثبات قانونی عقیم بودن مرد چیست؟
برای اثبات ناتوانی مرد در بچهدار شدن، لازم است که زوجین به پزشک قانونی مراجعه کرده و آزمایشهای لازم را انجام دهند.
اگر مرد عقیم بودن خودش را پنهان کرده باشد، چه شرایطی برای زوجه وجود خواهد داشت؟
در صورتی که مرد عقیم بودن خودش را بداند و این موضوع را از همسرش پنهان کرده باشد، زوجه میتواند به خاطر فریب در ازدواج برای فسخ کردن نکاح اقدام کند.
آیا برای طلاق بخاطر عقیم بودن مرد نیاز به وکیل است؟
اگر مرد برای اثبات عقیم بودنش با زن همکاریهای لازم را نداشته باشد و نخواهد همسرش را طلاق دهد، لازم است که زوجه از وکیل طلاق جهت اثبات این موضوع کمک بگیرد.
شوهرم بچه دار نمیشود؛ میخواهم طلاق بگیرم، چه کار کنم؟
ابتدا باید مشخص شود علت بچهدار نشدن به وضعیت همسر شما مربوط است و آیا شرط مربوط به ناباروری در عقدنامه امضا شده یا شرایط دیگری برای درخواست طلاق وجود دارد. مدارک پزشکی و عقدنامه بهتر است پیش از ثبت دادخواست بررسی شوند.












